چرا گاهی اوقات هنگام دست زدن به دستگیره اتومبیل یا در، جرقه‌ای تولید می‌شود و دچار برق گرفتگی می‌شوید؟

گاه هنگام برخاستن از داخل اتومبیل همین که دست به دستگیره اتومبیل می‌برید، جرقه‌ای از دست شما برخاسته و احساس برق گرفتگی ضعیفی می‌کنید.

همین طور گاهی اوقات هنگام درآوردن پیراهن نایلونی و یا پشمی، یا دست کشیدن بر روی گربه و مانند آن این جرقه‌ها تولید می‌شود، در این جا شما این مسئله را از لحاظ علمی و به زبان ساده بررسی خواهید نمود:

در سالهای اخیر بسیار اتفاق می‌افتد که تانکر نفتی پس از بارگیری آتش گرفته و تمام محتوی آن می‌سوخت.

بسیاری هواپیماها هنگام بنزین گیری دچار آتش سوزی می‌شدند.

لوله‌های نفت در بسیاری موارد بدون دلیل دچار حریق و آتش سوزی می‌گردید.

کلیه این حوادث دانشمندان را به این فکر واداشت که علت آن آتش‌سوزی‌ها چیست؟

به دنبال مطالعه و بررسی‌های فراوان معلوم شد که جریان نفت و یا بنزین در داخل لوله الکتریسته‌ای قوی به وجود آورد تا آنجا که با برخورد ساده‌ای منجر به تولید جرقه و آتش سوزی می‌گردد.

شرکت‌های بزرگ نفتی اکنون برای مبارزه داروی ضد پیدایش نیروی الکتروستاتیک را با ماده سوختی مخلوط می‌نمایند و در نتیجه عبور نفت یا بنزین در لوله و یا تانکر تولید برق نمی‌زند.

چندی پیش در یکی از بیمارستان‌های امریکایی پرستاران و پزشکان با دست زدن به دستگیره در جرقه شدیدی تولید می‌شد که آنها را تکان می‌داد.

ابتدا تصور می‌شد که علت این امر ترانسفورماتور دستگاه اشعه ایکس بیمارستان باشد که دارای اختلاف پتانسیل بسیار قوی است. ولی با قطع آن برق گرفتگی ادامه داشت.

تا آنکه پس از مدتها بررسی کشف شد که کف اتاقها و راهروهای بیمارستان را با یک نوع ماده پلاستیکی فرش کرده‌اند که بر اثر برخورد با کفش‌های چرمی تولید الکتریسته قوی نموده و در بدن انسانی ذخیره می‌شود، این نیرو به مجرد برخورد با یک جسم خارجی مانند دستگیره از طریق انگشتان خارج می‌گردید و جرقه‌ای به وجود می‌آمد.

بدین طریق کف اتاقهای بیمارستان را با ماده هادی پوشانیدند و این مشکل بر طرف شد.

در یکی از کارخانجات آلمان که یک ماشین مخلوط کننده ماده چسب روی آن با ماده مصنوعی (پولی اتیلن) پوشیده شده بود بر اثر اصطکاک مولد برقی به میزان ۲۰۰۰۰ ولت گردید.

کارگر متصدی بدون اطلاع به ماشین نزدیک شد و به آن دست زد در نتیجه چنان جرقه شدیدی جستن کرد که کاربنزول داخل دستگاه بلافاصله منفجر و مشتعل گردید و کارگر سخت مجروح شد.

باید دانست قدرت الکترواستاتیک در این گونه موارد آنچنان شدید است که حتی میلیون‌ها ولت اختلاف پتانسیل داراست به همین مناسبت در کشورهای مترقی قواعد خاصی برای این امر در نظر گرفته شده است که از ایجاد آتش جلوگیری می‌شود.

بررسی علمی این امر

اکنون ما این امر را از دیدگان علمی بررسی می‌کنیم، چنانچه دو قطعه از یک جسم با یکدیگر تماس حاصل کنند که دارای نیروهای مساوی باشند الکترونها بین این دو سطح رفت و آمد می‌کنند و چون میزان رفت و آمدهای الکترون‌ها یکنواخت است جریان الکتریکی صورت نمی‌گیرد.

حال اگر دو قطعه جسمی که از یک نوع نیستند و نیروهای مختلف دارند با یکدیگر اصطکاک حاصل کنند آن جسم که دارای الکترون‌های اضافی است در آن ذخیره می‌شود و تمرکز الکترون‌های اضافی آنرا درای الکتریسیته منفی می‌سازد و جسم دیگر دارای الکتریسته مثبت می‌شود، کافی است که این ذخیره الکتریسته با برخورد به یک جسم خارجی از طریق آن جسم به خارج انتشار یابد.

بنابراین هنگام نشستن روی تشک اتومبیل بدن شما دارای یک ذخیره الکتریسیته می‌گردد که با دست زد نبه دستگیره این ذخیره به طور ناگهانی خارج می‌شود و جرقه‌ای تولید و شما احساس ناراحتی می‌کنید.

منبع: مجله دانشمند – آذر ۱۳۴۳

قبلی «
بعدی »

دیدگاه خود را با ما اشتراک بگذارید:

ایمیل شما نزد ما محفوظ است و از آن تنها برای پاسخگویی احتمالی استفاده می‌شود و در سایت درج نخواهد شد.
نوشتن نام و ایمیل ضروری است. اما لازم نیست که کادر نشانی وب‌سایت پر شود.
لطفا تنها در مورد همین نوشته اظهار نظر بفرمایید و اگر درخواست و فرمایش دیگری دارید، از طریق فرم تماس مطرح کنید.

قابل توجه شما

پیشنهادات ما

پیشنهاد می‌کنیم