التهاب معده یا گاستریت چیست و چطور می‌توان آن را تشخیص داد و درمان کرد؟

0

-‌ گاستریت التهاب مخاط معده است که ممکن است بر اثر تعداد زیادی از عوامل آسیب‌رسان به وجود آید.

-‌ آسیب و التهاب مخاطی بر اثر بهم‌خوردن تعادل بین عوامل زیر ایجاد می‌شود: (۱) اسید و سایر عوامل آسیب‌زا (۲) عوامل محافظت کننده معده(همانند تولید موکوس برای پوشاندن و محافظت از مخاط، تولید بیکربنات برای خنثی‌کردن اسید، و پروستاگلاندین‌ها).

-‌ برخی از اختلالات خاص مخاط معده ممکن است با التهاب اندک همراه باشند یا اینکه هیچ التهابی را به همراه نداشته باشند. این اختلالات عبارتند از: فرایندهایی که باعث زخم سطحی می‌شوند(گاستروپاتی‌های واکنشی) و اختلالات هیپرپلاستیک(گاستروپاتی‌های هیپرپلاستیک)
سبب‌شناسی، همه‌گیری‌شناسی و عوامل خطر

-‌ گاستریتیدس(التهاب در نمونه‌برداری دیده می‌شود):

– التهاب خودایمن معده(التهاب مزمن معده از نوعA): التهاب شدید و منتشر قسمت پروگزیمال معده است که با آتروفی غدد و متاپلازی روده‌ای همراه باشد. آنتر مصون می‌ماند، به همین خاطر به علت فقدان اسیدمعده گاسترین در خون به صورت بیش ازحد افزایش می‌یابد.

سفارش طراحی سایت در کارلنسر با قیمت توافقی
خرید ساعت سونتو و لوازم جانبی ساعت Suunto

– عفونی(غالباً هلیکوباکترپیلوری): التهاب قسمت دیستال معده یا آنتر(التهاب مزمن معده از نوع B) است، ممکن است به قسمت پروگزیمال معده گسترش یابد و سبب التهاب تحلیل‌برنده معده ‌شود.

– سایرموارد: لنفوسیتیک (همراه با بیماری سلیاک)؛ ائوزینوفیلیک؛ التهاب معده همراه با بیماری‌های سیستمیک(مثل بیماری کرون، سارکوئیدوز)؛ و بیماری پیوند علیه میزبان.

-‌ گاستروپاتی‌های واکنشی(تغییرات واضح در آندوسکوپی بدون آنکه التهاب نمونه‌برداری وجود داشته باشد).

– آسیب ناشی از آسپرین/داروهای NSAID: سبب پرخونی، زخم سطحی، خون‌ریزی زیراپتلیالی و زخم‌های آشکار می‌شوند. علت این آسیب‌ها سرکوب پروستاگلاندین‌های درونزا است.

– آسیب مخاطی وابسته به استرس: در بیمارانی دیده می‌شودکه به سوختگی، سپسیس یا اختلالات انعقادی مبتلا هستند یا روی آنها جراحی‌های بزرگ انجام شده است یا تحت تنفس مصنوعی قراردارند. علت این پدیده ایسکمی مخاطی و آسیب ناشی از اسید است.

– گاستروپاتی ناشی از هیپرتانسیون پورت در بیماران سیروزی

– آسیب مخاطی ناشی از الکل، مواد خورنده یا کوکائین

– برگشت صفرا و ترشحات لوزالمعده به معده به علت ناکارآمدبودن دریچه پیلور

-‌ گاستروپاتی هیپرپلاستیک: بیماری منتریر، انواع مختلف هلیکوباکترپیلوری، گاستریت لنفوسیتیک و سایر موارد(مثل سندرم زولینجر-‌السیون، لنفوم، آدنوکارسینوم)

التهاب معده

علایم و نشانه‌های التهاب معده

-‌ ممکن است بدون علامت باشد.

-‌ ناراحتی یا درد سوزشی سرِدل که با خوردن بدتر می‌شود.

-‌ سوء‌هاضمه

-‌ بی‌اشتهایی

-‌ تهوع و استفراغ

-‌ خون‌ریزی گوارشی(هماتمز، ملنا و یا شوک) ممکن است در بیمارانی که آسیب ناشی از آسپرین/داروهای NSAID، آسیب وابسته به استرس و گاستروپاتی ناشی از هیپرتانسیون پورت دارند، رخ‌دهد.

-‌ کم‌خونی وخیم در التهاب تحلیل‌برنده معده

تشخیص‌های افتراقی التهاب معده

-‌ بیماری زخم‌گوارشی
‌-‌ GERD
‌-‌ گاستروآنتریت
‌-‌ سرطان معده
‌-‌ سرطان مری
‌-‌ پانکراتیت
‌-‌ کله‌سیستیت
‌-‌ درد قفسه‌سینه یا انفارکتوس قلبی

راه‌های تشخیص التهاب معده

-‌ در شرح‌حال باید مصرف آسپرین و داروهای NSAID و همین-طور سایر عوامل خطرسازی که با این بیماری ارتباط دارند، ارزیابی شود.

-‌ آندوسکوپی فوقانی همراه با نمونه‌برداری ممکن است تشخیصی باشد.

-‌ ممکن است آزمایش از نظر هلیکوباکتر‌پیلوری اندیکاسیون داشته باشد.

– آزمایش‌های تشخیصی برای هلیکوباکترپیلوری عبارتند از: نمونه برداری از معده، آزمایش اوره‌آز، آزمایش تنفسی اوره، آزمایش آنتی‌ژن مدفوع و آزمایش‌های سرولوژی.

– آزمایش سرولوژی IgG حتی بعد از درمان مناسب مثبت باقی می‌ماند، بنابراین این آزمایش در بیمارانی که قبلاً درمان شده‌اند؛ مفید نیست.

– غربالگری روتین در بیماران بدون علامت توصیه نمی-شود.

-‌ سایر علل بالقوه درد ناحبه سرِدل را رد کنید(مثلاً پانکراتیت، بیماری‌های صفراوی).

-‌ مطالعات انجام‌شده ممکن است کم‌خونی فقرآهن یا کمبود ویتامینB12 را نشان‌دهد.

-‌ اگر به التهاب خودایمن معده مشکوک هستید، پادتن‌های ضدِ سلول‌های جداری و ضدِ فاکتور داخلی را اندازه‌گیری کنید.

درمان بیماری التهاب معده

-‌ تماس با عوامل آسیب‌رسان از جمله آسپرین، داروهای NSAID، داروهای استروئیدی، الکل و مصرف تنباکو را قطع کنید.

-‌ تولید اسید را با داروهای بلوک‌کننده گیرنده H2(مثل رانیتیدین) یا داروهای مهارکننده پمپ پروتون(مثل امپرازول) کاهش دهید.

-‌ التهاب معده ناشی از هلیکوباکترپیلوری را با داروهای مهارکننده پمپ پروتون به علاوه آنتی‌بیوتیک‌ها درمان کنید.

– شایع‌ترین ترکیبات آنتی‌بیوتیکی که استفاده می-شوند عبارتند از: کلاریترومایسین و آموکسی‌سیلین به مدت ۷ تا ۱۴روز(درمان خط اول)؛ بیسموت ساب سالیسیلات، مترونیدازول و تتراسیکلین به مدت ۷ تا ۱۴روز؛ یا مترونیدازول و آموکسی‌سیلین به مدت ۱۴روز(در بیماران حساس به ماکرولیدها)

– پس از درمان، ریشه‌کن‌شدن هلیکوباکترپیلوری را با نمونه‌برداری از معده، آزمون تنفسی اوره، یا آزمایش آنتی‌ژن مدفوع ارزیابی کنید.

-‌ در موارد زیر درمان پیشگیری کننده جهت پیشگیری از خون‌ریزی ناشی از استرس را در نظر داشته باشید: بیمارانی که انتظار می‌رود بیش از ۴۸ساعت زیر دستگاه تهیه مکانیکی باشند، بیماران مبتلا به اختلالات انعقادی(پلاکت کمتر از ۵۰هزار، PTT<2 برابر حد بالای طبیعی یا INR>1.5) و بیمارانی که سابقه زخم‌های گوارشی، خون‌ریزی گوارشی، سوختگی‌های عمده یا ضربه شدید مغزی دارند.

– داروهایی که جلوی خون‌ریزی ناشی از استرس را می-گیرند عبارتند از: بلوک‌کننده‌های گیرنده H2 (مثل سایمتیدین) و مهارکننده‌های پمپ پروتون

– درمان پیشگیری‌کننده وقتی باید قطع شود که عوامل خطر دیگر وجود نداشته‌ باشند.

پیش‌آگهی و عوارض/سیر بالینی التهاب معده

-‌ عوارض التهاب خودایمن معده عبارتند از: کم‌خونی وخیم(از دست‌دادن سلول‌های کناری که فاکتورداخلی تولیدمی‌کنند)، رشد بیش‌ازحد باکتری در روده باریک و عفونت‌های روده‌ای(ناشی از فقدان اسیدمعده)، کارسینوئید معدی(ناشی از افزایش گاسترین) و آدنوکارسینوم یا آدنوم معده.

-‌ عوارض التهاب معده ناشی از هلیکوباکترپیلوری عبارتند از: زخم معده و دوازدهه، لنفوم معده و آدنوکارسینوم معده.

-‌ مقاومت هلیکوباکترپیلوری دربرابر داروهای ضد میکروبی یه صورت فزاینده‌ای درحال شناسایی است.

-‌ خون‌ریزی گوارشی ناشی از استرس در بیمارانی که شدیداً بدحال هستند، با افزایش ناتوانی و مرگ‌ومیر همراه است.

   

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.