التهاب معده یا گاستریت چیست و چطور می‌توان آن را تشخیص داد و درمان کرد؟

التهاب معده

-‌ گاستریت التهاب مخاط معده است که ممکن است بر اثر تعداد زیادی از عوامل آسیب‌رسان به وجود آید.

-‌ آسیب و التهاب مخاطی بر اثر بهم‌خوردن تعادل بین عوامل زیر ایجاد می‌شود: (۱) اسید و سایر عوامل آسیب‌زا (۲) عوامل محافظت کننده معده(همانند تولید موکوس برای پوشاندن و محافظت از مخاط، تولید بیکربنات برای خنثی‌کردن اسید، و پروستاگلاندین‌ها).

-‌ برخی از اختلالات خاص مخاط معده ممکن است با التهاب اندک همراه باشند یا اینکه هیچ التهابی را به همراه نداشته باشند. این اختلالات عبارتند از: فرایندهایی که باعث زخم سطحی می‌شوند(گاستروپاتی‌های واکنشی) و اختلالات هیپرپلاستیک(گاستروپاتی‌های هیپرپلاستیک)
سبب‌شناسی، همه‌گیری‌شناسی و عوامل خطر

-‌ گاستریتیدس(التهاب در نمونه‌برداری دیده می‌شود):


خرید کتاب از نزدیک‌ترین کتاب فروشی شهر

– التهاب خودایمن معده(التهاب مزمن معده از نوعA): التهاب شدید و منتشر قسمت پروگزیمال معده است که با آتروفی غدد و متاپلازی روده‌ای همراه باشد. آنتر مصون می‌ماند، به همین خاطر به علت فقدان اسیدمعده گاسترین در خون به صورت بیش ازحد افزایش می‌یابد.

– عفونی(غالباً هلیکوباکترپیلوری): التهاب قسمت دیستال معده یا آنتر(التهاب مزمن معده از نوع B) است، ممکن است به قسمت پروگزیمال معده گسترش یابد و سبب التهاب تحلیل‌برنده معده ‌شود.

– سایرموارد: لنفوسیتیک (همراه با بیماری سلیاک)؛ ائوزینوفیلیک؛ التهاب معده همراه با بیماری‌های سیستمیک(مثل بیماری کرون، سارکوئیدوز)؛ و بیماری پیوند علیه میزبان.

-‌ گاستروپاتی‌های واکنشی(تغییرات واضح در آندوسکوپی بدون آنکه التهاب نمونه‌برداری وجود داشته باشد).

– آسیب ناشی از آسپرین/داروهای NSAID: سبب پرخونی، زخم سطحی، خون‌ریزی زیراپتلیالی و زخم‌های آشکار می‌شوند. علت این آسیب‌ها سرکوب پروستاگلاندین‌های درونزا است.

– آسیب مخاطی وابسته به استرس: در بیمارانی دیده می‌شودکه به سوختگی، سپسیس یا اختلالات انعقادی مبتلا هستند یا روی آنها جراحی‌های بزرگ انجام شده است یا تحت تنفس مصنوعی قراردارند. علت این پدیده ایسکمی مخاطی و آسیب ناشی از اسید است.

– گاستروپاتی ناشی از هیپرتانسیون پورت در بیماران سیروزی

– آسیب مخاطی ناشی از الکل، مواد خورنده یا کوکائین

– برگشت صفرا و ترشحات لوزالمعده به معده به علت ناکارآمدبودن دریچه پیلور

-‌ گاستروپاتی هیپرپلاستیک: بیماری منتریر، انواع مختلف هلیکوباکترپیلوری، گاستریت لنفوسیتیک و سایر موارد(مثل سندرم زولینجر-‌السیون، لنفوم، آدنوکارسینوم)

التهاب معده

علایم و نشانه‌های التهاب معده

-‌ ممکن است بدون علامت باشد.

-‌ ناراحتی یا درد سوزشی سرِدل که با خوردن بدتر می‌شود.

-‌ سوء‌هاضمه

-‌ بی‌اشتهایی

-‌ تهوع و استفراغ

-‌ خون‌ریزی گوارشی(هماتمز، ملنا و یا شوک) ممکن است در بیمارانی که آسیب ناشی از آسپرین/داروهای NSAID، آسیب وابسته به استرس و گاستروپاتی ناشی از هیپرتانسیون پورت دارند، رخ‌دهد.

-‌ کم‌خونی وخیم در التهاب تحلیل‌برنده معده

تشخیص‌های افتراقی التهاب معده

-‌ بیماری زخم‌گوارشی
‌-‌ GERD
‌-‌ گاستروآنتریت
‌-‌ سرطان معده
‌-‌ سرطان مری
‌-‌ پانکراتیت
‌-‌ کله‌سیستیت
‌-‌ درد قفسه‌سینه یا انفارکتوس قلبی

راه‌های تشخیص التهاب معده

-‌ در شرح‌حال باید مصرف آسپرین و داروهای NSAID و همین-طور سایر عوامل خطرسازی که با این بیماری ارتباط دارند، ارزیابی شود.

-‌ آندوسکوپی فوقانی همراه با نمونه‌برداری ممکن است تشخیصی باشد.

-‌ ممکن است آزمایش از نظر هلیکوباکتر‌پیلوری اندیکاسیون داشته باشد.

– آزمایش‌های تشخیصی برای هلیکوباکترپیلوری عبارتند از: نمونه برداری از معده، آزمایش اوره‌آز، آزمایش تنفسی اوره، آزمایش آنتی‌ژن مدفوع و آزمایش‌های سرولوژی.

– آزمایش سرولوژی IgG حتی بعد از درمان مناسب مثبت باقی می‌ماند، بنابراین این آزمایش در بیمارانی که قبلاً درمان شده‌اند؛ مفید نیست.

– غربالگری روتین در بیماران بدون علامت توصیه نمی-شود.

-‌ سایر علل بالقوه درد ناحبه سرِدل را رد کنید(مثلاً پانکراتیت، بیماری‌های صفراوی).

-‌ مطالعات انجام‌شده ممکن است کم‌خونی فقرآهن یا کمبود ویتامینB12 را نشان‌دهد.

-‌ اگر به التهاب خودایمن معده مشکوک هستید، پادتن‌های ضدِ سلول‌های جداری و ضدِ فاکتور داخلی را اندازه‌گیری کنید.

درمان بیماری التهاب معده

-‌ تماس با عوامل آسیب‌رسان از جمله آسپرین، داروهای NSAID، داروهای استروئیدی، الکل و مصرف تنباکو را قطع کنید.

-‌ تولید اسید را با داروهای بلوک‌کننده گیرنده H2(مثل رانیتیدین) یا داروهای مهارکننده پمپ پروتون(مثل امپرازول) کاهش دهید.

-‌ التهاب معده ناشی از هلیکوباکترپیلوری را با داروهای مهارکننده پمپ پروتون به علاوه آنتی‌بیوتیک‌ها درمان کنید.

– شایع‌ترین ترکیبات آنتی‌بیوتیکی که استفاده می-شوند عبارتند از: کلاریترومایسین و آموکسی‌سیلین به مدت ۷ تا ۱۴روز(درمان خط اول)؛ بیسموت ساب سالیسیلات، مترونیدازول و تتراسیکلین به مدت ۷ تا ۱۴روز؛ یا مترونیدازول و آموکسی‌سیلین به مدت ۱۴روز(در بیماران حساس به ماکرولیدها)

– پس از درمان، ریشه‌کن‌شدن هلیکوباکترپیلوری را با نمونه‌برداری از معده، آزمون تنفسی اوره، یا آزمایش آنتی‌ژن مدفوع ارزیابی کنید.

-‌ در موارد زیر درمان پیشگیری کننده جهت پیشگیری از خون‌ریزی ناشی از استرس را در نظر داشته باشید: بیمارانی که انتظار می‌رود بیش از ۴۸ساعت زیر دستگاه تهیه مکانیکی باشند، بیماران مبتلا به اختلالات انعقادی(پلاکت کمتر از ۵۰هزار، PTT<2 برابر حد بالای طبیعی یا INR>1.5) و بیمارانی که سابقه زخم‌های گوارشی، خون‌ریزی گوارشی، سوختگی‌های عمده یا ضربه شدید مغزی دارند.

– داروهایی که جلوی خون‌ریزی ناشی از استرس را می-گیرند عبارتند از: بلوک‌کننده‌های گیرنده H2 (مثل سایمتیدین) و مهارکننده‌های پمپ پروتون

– درمان پیشگیری‌کننده وقتی باید قطع شود که عوامل خطر دیگر وجود نداشته‌ باشند.

پیش‌آگهی و عوارض/سیر بالینی التهاب معده

-‌ عوارض التهاب خودایمن معده عبارتند از: کم‌خونی وخیم(از دست‌دادن سلول‌های کناری که فاکتورداخلی تولیدمی‌کنند)، رشد بیش‌ازحد باکتری در روده باریک و عفونت‌های روده‌ای(ناشی از فقدان اسیدمعده)، کارسینوئید معدی(ناشی از افزایش گاسترین) و آدنوکارسینوم یا آدنوم معده.

-‌ عوارض التهاب معده ناشی از هلیکوباکترپیلوری عبارتند از: زخم معده و دوازدهه، لنفوم معده و آدنوکارسینوم معده.

-‌ مقاومت هلیکوباکترپیلوری دربرابر داروهای ضد میکروبی یه صورت فزاینده‌ای درحال شناسایی است.

-‌ خون‌ریزی گوارشی ناشی از استرس در بیمارانی که شدیداً بدحال هستند، با افزایش ناتوانی و مرگ‌ومیر همراه است.

دیدگاه خود را با ما اشتراک بگذارید:

ایمیل شما نزد ما محفوظ است و از آن تنها برای پاسخگویی احتمالی استفاده می‌شود و در سایت درج نخواهد شد.
نوشتن نام و ایمیل ضروری است. اما لازم نیست که کادر نشانی وب‌سایت پر شود.
لطفا تنها در مورد همین نوشته اظهار نظر بفرمایید و اگر درخواست و فرمایش دیگری دارید، از طریق فرم تماس مطرح کنید.