منظور از فشار خون ثانویه چیست و شیوه تشخیص و درمان آن چیست؟

علت فشار خون ثانویه

  • بیماری مزمن کلیوی (CKD): ناشی از احتباس مایع و اثرات رنین
  • فتوکروموسایتوما: ناشی از افزایش کانکول آمینها
  • تنگی شریان کلیه (دیسپلازی آترواسکلروتیک یا فیبروماسکولار): به علت فعالیت محور رنین- آنژیوتانسین- آلدوسترون که باعث انقباض سیستمیک عروق (آنژیوتانسین H) و افزایش حجم مایع (آلدوسترون) در بدن می‌شود.
  • افزایش مینرالوکورتیکوئیدها (هایپر آلدوسترونیسم اولیه، سندرم کوشینگ): افزایش تولید آلدوسترون باعث بازجذب مجدد سدیم و افزایش حجم مایعات می‌گردد.

تشخیص افتراقی فشار خون ثانویه

  • فشار خون اولیه
  • بیماری مزمن کلیه
  • تنگی شریان کلیه
  • فئوکروموسایتوم
  • هیپرآلدوسترونیسم
  • سندرم Conn
  • سندرم کوشینگ
  • سندرم لیدل
  • کوارکتاسیون آئورت
  • هایپرتیروئیدیسم
  • چاقی/ سندرم X
  • آپنه انسدادی خواب
  • داروها (کوکائین، آمفتامین‌ها، OCP، الکل، استروئیدها، سمپاتومیمتیک‌ها)

اپیدمیولوژی فشار خون ثانویه

CKD حدود >10 میلیون نفر را در آمریکا درگیر کرده که اکثر موارد را HTN ایجاد نموده است.

تنگی شریان کلیه در ۱-۲% از تمام مبتلایان خون دیده می‌شود، ۳۰% بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر متعدد تنگی شریان کلیه (RAS) دارند همهٔ آنها فشار خون دارند.

هایپآلدوسترونیسم اولیه نیز از موارد تشخیص داده شده است (%۲-۱).

فئوکروموسایتوم کمت از ۳٫۰% موارد را شامل می‌شود اما نباید آن را نادیده گرفت (۱۰% ارثی- MENII، نوروفیبروم فون- هیپل- لیندو)


خرید کتاب با ۱۰٪ تخفیف(همه کتاب‌ها)

فشار خون ثانویه

علایم و نشانه‌های فشار خون ثانویه

  • فشار خون شدید بدون سابقهٔ فامیلی، بالا رفتن ناگهانی BP و یا شروع آن قبل از سن ۲۰ سالگی یا بعد از ۵۰ سالگی.
  • نشانه‌های آسیب انتهایی ارگانها.
  • RAS: وجود بروئی طولانی در پهلوها نشان‌دهندهٔ دیسپلازی فیبروماسکولار است (در زنان جوان بیش از مردان)؛ بروئی لوکالیزه در اپیگاستر نشاندهندهٔ RAS آترواسکلروز است.
  • هایپوکالمی خودبخود یا پس از تجویز دیورتیک با دوز پایین بیانگر افزایش مینرالوکورتیکوئیدها یا سندرم لیدل است.
  • فئوکروموسایتوم: بیش از ۵۰% موارد افزایش فشار خون حمله‌ای دارند، تریاد هایپر آدرنرژیک سردرد، دیافورز (تعریق) و تپش قلب.
  • کوهان بوفالو (Buffalo Hump)، استریا و یافته‌های سندرم کوشینگ.

تشخیص فشار خون ثانویه

  • بررسی پایه‌ای فشار خون شامل شرح حال معاینه، آنالیز ادرار، بررسی پایه بیوشیمیایی و آسیب قلبی (EKG/ اکوکاردیوگرافی).
  • بررسیهای خاص در بیمارانی که تظاهرات بالینی مشکوک یا آنها که فشار خون شدید یا مقاوم به درمان دارند.
  • غربالگری CKD با کراتینین سرم و U/A
  • غربالگری RAS با MRA و سنتی گرافی کلیوی کاپتوپریل، تست قطعی آنژیوگرافی کلیه است.
  • هایپر آلدوسترونیسم اولیه با آلدوسترون بالای سرم یا ادرار همراه مهار فعالیت رنین پلاسما مشخص می‌شود و با MRI غدد آدرنال مورد پیگیری قرار می‌گیرد.
  • فئوکروموسایتوم: سطح بالای متانفرینها/ کاتکل آمینهای ادرار پیگیری با CT، MRI، اسکن MIBG یا ونوگرافی انتخابی برای سطح کاتکل آمینها جهت لوکالیزه کردن تومور (۱۰% خارج شکمی، ۱۰% بدخیم، ۱۰% دوطرفه، ۱۰% شکمی و خارج آدرنال)

درمان فشار خون ثانویه

  • CKD: دارو (مثل مهارکننده ACE) برای طبیعی کردن کامل فشار خون جهت محدود کردن پیشرفت بیماری کلیه ضروری است.
  • RAS: آنژیوپلاستی، و استنت‌گذاری برای باز کردن تنگی شریان کلیه
  • فئوکروموسایتوم و آدنومای آدرنال تولیدکنندهٔ آلدوسترون: برداشت جراحی
  • بلوک آلفا و بتا آدرنرژیک قبل از عمل برداشت فئوکروموساتیوم
  • اسپیرونولاکتون در هایپرپلازی آدرنال
  • آمیلوراید در سندرم لیدل

پیش آگهی/ سیر بالینی فشار خون ثانویه

پیش آگهی در صورت تشخیص درست در اغلب موارد خوب است.

دیدگاه خود را با ما اشتراک بگذارید:

ایمیل شما نزد ما محفوظ است و از آن تنها برای پاسخگویی احتمالی استفاده می‌شود و در سایت درج نخواهد شد.
نوشتن نام و ایمیل ضروری است. اما لازم نیست که کادر نشانی وب‌سایت پر شود.
لطفا تنها در مورد همین نوشته اظهار نظر بفرمایید و اگر درخواست و فرمایش دیگری دارید، از طریق فرم تماس مطرح کنید.