بیماری سل یا TB چه علایمی دارد؟ سل چطور تشخیص داده می‌شود و چگونه درمان می‌شود؟

بیماری سل

علت های بیماری سل

  • انتقال ذرات هوایی حاوی باسیل مایکوباکتریوم توبرکلوزیس
  • ارگانیسم‌ها درون آلوئول‌ها تکثیر می‌یابند.
  • پیدایش ارگانیسم‌های مقاوم به چند دارو، عمدتاً در اثر عدم تکمیل دورهٔ طولانی درمان است.
  • برخی از موارد مثبت PPD ناشی از واکسن BCG قبلی است (خارج از ایالت متحده).
  • بیشترین علت بیماری فعال دوباره فعال‌شدن عفونت قبلی است.

تشخیص افتراقی بیماری سل

  • پنومونی باکتریال
  • سرطان ریه
  • سارکوئیدوز
  • HIV
  • CHF
  • عفونت‌های قارچی
  • آبسه‌های ریوی
  • لنفوم
  • واسکولیت

اپیدمیولوژی بیماری سل

  • ۱۵ میلیون نفر در آمریکا آلوده هستند؛ ۱۶ هزار بیماری فعال در هر سال
  • در دههٔ ۱۹۸۰ شیوع بیماری افزایش داشت ولی از سال ۱۹۹۲ کاهش یافته (در آمریکا)
  • ۳/۱ جمعیت جهان آلوده هستند، ولی موارد بیماری فعالی کمتر است.
  • گروه‌هایی که انجام غربالگری با PPD در آنها لازم است: HIV، تماس نزدیک با موارد فعال بیماری، معتادان تزریقی، دیابت، سلیکوزیس، سرکوب ایمنی، سرطان‌ها، ESRD، کارکنان مراکز بهداشتی، گروه‌های کم درآمد و مهاجران.

علایم و نشانه‌های بیماری سل

  • تب
  • تعریق شبانه
  • کاهش وزن
  • خستگی
  • سرفه
  • هموپتزی
  • درد سینهٔ پلوریتیک
  • تنگی نفس ناشایع است
  • افیوژن پلور
  • درگیری‌های خارج ریوی: غدد لنفاوی، استخوانها، مفاصل، ادراری تناسلی، CNS، شکم، پریکارد، پلور.
  • ممکن است علایم اختلال عملکرد اعضاء وجود داشته باشد.

بیماری سل

تشخیص بیماری سل

  • CXR: -TB اولیه: ارتشاح قسمت تحتانی ریه، آدنوپاتی
  • TB نهفته (Latent): سلول‌ها و فیبروز در قسمت فوقانی ریه
  • فعال شدن مجدد TB: ارتشاح قسمت‌های فوقانی ریه تشکیل کاویته
  • TB میلیاردی (ارزنی): ندول‌های کوچک منتشر
  • کمپکس Gohn: گرانولم‌هایی متشکل از باسیل در مرکز همراه با لنف نودهای کلسیفیه.
  • خلط (۳ نمونه لازم است): باسیل‌های اسید فاست دیده می‌شود.
  • تست پوستی توبرکولین (PPD): رایج‌ترین تست غربالگری است.
  • اندوراسیونهای مربوط به پاسخ مثبت عبارتند از:
  • در افراد بدون ریسک فاکتوری mm 15
  • در افراد در معرض خطر mm 10
  • Mm 5 در بیماران مبتلا به HIV و کسانی که اخیراً تماس با TB فعال داشته‌اند یا CXR مشکوک داشته‌اند.
  • بیوپسی (کبد مغز استخوان، غذذ) جهت تایید تشخیص TB خارج ریوی
  • در افرادی به تازگی مبتلا به TB می‌شوند باید تست HIV انجام شود.
  • بیوپسی (مغز استخوان، کبد، غدد لنفاوی) جهت تایید تشخیص سل خارج ریوی

درمان بیماری سل

  • گزارش مورد تشخیص داده شده به مرکز بهداشت
  • ایزولهٔ تنفسی
  • TB فعال- ایزونیازید و ریفامپین بمدت ۶ ماه + پیرازینامید به مدت ۲ ماه
  • اتامبوتول در نواحی وجود مقاومت به INH (براساس کشت) اضافه می‌شود.
  • TB مقاوم به چند دارو شناخته شده است.
  • TB خارج ریوی: درمان مشابه TB فعال
  • TB نهفه باید به علت ناقل فعال شدن درمان گردد (مخصوصاً در گروه‌های پرخطر)
  • ایزونیازید برای ۹ ماه یا ریفامپین برای ۴ ماه
  • ریفامپین/ پیرازینامید برای ۲ ماه (احتیاط در بیماران کبدی)
  • عفونت‌های مخفی را درمان کنید مگر اینکه قبلاً درمان شده باشد.
  • واکسن BCG غیرقابل اعتماد است. در ارزیابی بیماران مواجهه قبلی با BCG را در نظر نگیرید.

پیش‌آگهی/ سیر بالینی بیماری سل

  • TB اولیه: معمولاً بدون علامت یا خود محدود شونده است، غیرعفونی است و در نهایت به TB نهفته ختم می‌شود.
  • TB فعال: نشانه‌های بالینی، کشت خلط یا CXR نشان‌دهندهٔ TB؛ در صورت عدم درمان در طی ۵ سال ۶۵% مرگ و میر دارد در ضن براحتی قابل درمان است.
  • TB منتشر: ضعف دفاعی میزبان (مثل HIV) اجازهٔ انتشار سیستمیک بیماری را می‌دهد. (منتشر، متعدد، گره‌های کوچک عفونی) همراه با نشانه‌های مربوط به ارگانهای متعدد
  • ۹۰% موارد مخفی باقی‌مانده و هرگز فعال نمی‌شوند.
  • موفقیت درمان بیش از ۹۵% است.
  • TB نهفته: PPP مثبت، اما CXR، کشت و علایم بالینی عفونت فعال را تایید نمی‌کنند امکان فعال‌شدن مجدد آن هنگام ضعف سیستم ایمنی وجود دارد.

دیدگاه خود را با ما اشتراک بگذارید:

ایمیل شما نزد ما محفوظ است و از آن تنها برای پاسخگویی احتمالی استفاده می‌شود و در سایت درج نخواهد شد.
نوشتن نام و ایمیل ضروری است. اما لازم نیست که کادر نشانی وب‌سایت پر شود.
لطفا تنها در مورد همین نوشته اظهار نظر بفرمایید و اگر درخواست و فرمایش دیگری دارید، از طریق فرم تماس مطرح کنید.