پانکراتیت حاد یا التهاب حاد پانکراس چیست؟ چه علایمی دارد و شیوه‌های تشخیص و درمان آن چیست؟

پانکراتیت حاد

علت‌های پانکراتیت حاد

  • فعال‌سازی نامتناسب پیش‌سازهای آنزیم‌های پانکراسی, درون پانکراس باعث خود هضمی, نکروز, ادم و خونریزی می‌شود
  • شایع‌ترین علل آن مصرف زیاد الکل یا سنگ‌های صفراوی/ بیماری‌های مجاری صفراوی هستند.
  • سایر علل: تروما, ویروس‌ها, (اوریون, کوکساکی, هپاتیت), هایپرکلسمی, هایپر تری گلیسیریدمی, داروها (سولفانامیدها, فورسماید, تیازیدها, استروژن‌ها, تتراسایکلین, والپورات, داروهای کموتراپی, پردنیزون), ERCP

تشخیص افتراقی پانکراتیت حاد

  • کولیک صفراوی
  • کله سیستیت حاد
  • بیماری زخم پپتیک
  • پارگی احشاء
  • انسداد رودهٔ کوچک
  • سرطان سکمی
  • دیسکسیون آنوریسم
  • کولیک کلیوی
  • کتواسیدوز دیابتی
  • حاملگی اکتوپیک پاره شده
  • ایسکمی/ ترومبوز مزانتر

علایم و نشانه‌های پانکراتیت حاد

  • درد ثابت و شدید اپیگاستریک که ۴-۱ ساعت پس از مصرف یک وعده غذایی یا الکل زیاد آغاز می‌شود.
  • کاهش درد به هنگام خم شدن به جلو
  • انتشار درد به پشت
  • تهوع و استفراغ
  • در بیماری شدی: گاردینگ اپیگاستر, ریباندتندرس, تب, هایپوولمی, تاکیکاردی, شوک, هایپوکسمی, آسیت, اتساع شکم در اثر ایلئوس, افیوژن پلور سمت چپ
  • نشانهٔ Grey-Turner: کبودی پهلوها
  • نشانهٔ Cullen: کبودی اطراف ناف

پانکراتیت حاد

تشخیص پانکراتیت حاد

  • MRI/CT مثبت همراه با سطح بالای آمیلاز سرمی تشخیص دهنده است.
  • آمیلاز > 1000 بیانگر بیماری‌های صفراوی است (سونوگرافی ممکن است پاتولوژی کیسه صفرا را نشان دهد)
  • آمیلاز ۲۰۰-۵۰۰ بیانگر پانکراتیت الکلی است.
  • در بیمارانی که پانکراتیت حاد به پانکراتیت مزمن اضافه می‌شود ممکن است آمیلاز افزایش نداشته باشد.
  • نسبت آمیلاز به کراتینین ممکن است حساسیت را افزایش دهد.
  • بیماری‌های دیگری هم می‌توانند آمیلاز را افزایش دهند. لیپاز را نیز باید اندازه گیری کرد.
  • MRI/CT ممکن است پاتولوژی احتمالی مجاری صفراوی را نشان دهند.
  • سونوگرافی مفید است ولی ممکن است در تشخیص پانکراتیت با شکست مواجه شود.
  • MRI: رد انسداد و پرفوراسیون, کلسیفیکاسیون پانکراس نشان دهندهٔ پانکراتیت مزمن است.
  • X-Ray: افزایش HCT, لکوسیتوز
  • LFT افزایش یافته, در صورت اتیولوژی صفراوی, هیپربیلی روبینمی
  • انجام ERCP در صورت وجود شواهد انسداد صفراوی

درمان پانکراتیت حاد

  • NPO برای استراحت روده تا فروکش کردن درد و برگشت تست‌های غیرطبیعی به حد نرمال بر ای ۴۸ ساعت
  • مایعات وریدی: جایگزینی مایعاتی که در طی استفراغ از دست رفته یا مایعات وارد شده به فضای سوم
  • آنتی‌بیوتیک‌ها ممکن است خطر تشکیل آبسه‌ها را کاهش دهند. همچنین پروفیلاکسی علیه کلانژیت (ممکن است در اثر سر پانکراس متورم ایجاد شود) باشند.
  • ساکشن نازوگاستریک برای استراحت دادن به پانکراس و کنترل تهوع و استفراغ
  • مپریدین برای درد (مورفین کنترا اندیکاسیون دارد- ممکن است باعث اسپاسم اسفنکتر اودی و تشدید پانکراتیت شود)
  • CXR, ABG: مونیتور برای دیسترس تنفسی و افیوژن پلور
  • درمان هایپوکلسمی و هایپرگلیسمی همراه
  • اندیکاسیون‌های جراحی:
  • در پانکراتیت شدید که به درمان جواب نمی‌دهد.
  • برلای برطرف کردن انسداد مجرای پانکراس یا صفرا
  • نکروز و سپسیس

 پیش‌آگهی/ سیر بالینی پانکراتیت حاد

  • موارد خفیف در طی یک هفته برطرف می‌شود
  • موارد شدید ممکن است باعث شوک, سپسیس و DIC, ARDS یا شود- مرگ و میر ۲۰ تا ۴۰%
  • معیارهای رانسون برای ارزیابی موارد شدید بیماری: میرایی کم‌تر از ۱% اگر کم‌تر از ۳ معیار وجود داشته باشد بیش‌تر از ۶ معیار وجود داشته باشد مرگ و میر ۱۰۰% می‌گردد.
در زمان پذیرش

۵۵< سن

۱۶۰۰۰< WBC


خرید کتاب با ۱۰٪ تخفیف(همه کتاب‌ها)

۳۵۰< LDH

۲۵۰< SGOT

۲۰۰< گلوکز

طی ۴۸ ساعت

%۱۰< کاهش HCT

Mg/dL 5< افزایش BUN

۶۰> PaO2

۸> کلسیم

۴< کمبود باز

۶< کمبود مایع

 

 

  • ممکن است آبسه/ و کیست کاذب پانکراس ۳ تا ۶ هفته بعد ایجاد شود.
  • ممکن است پانکراتیت مزمن ایجاد شود.

دیدگاه خود را با ما اشتراک بگذارید:

ایمیل شما نزد ما محفوظ است و از آن تنها برای پاسخگویی احتمالی استفاده می‌شود و در سایت درج نخواهد شد.
نوشتن نام و ایمیل ضروری است. اما لازم نیست که کادر نشانی وب‌سایت پر شود.
لطفا تنها در مورد همین نوشته اظهار نظر بفرمایید و اگر درخواست و فرمایش دیگری دارید، از طریق فرم تماس مطرح کنید.