آنمی یا کم‌خونی مگالوبلاستیک چیست؟ چه علایم و نشانه‌هایی دارد؟ راه‌های تشخیص و درمان

علت‌ها و عوامل مستعدکننده آنمی یا کم‌خونی مگالوبلاستیک

  • کمبود ویتامین ۱۲B یا فولات باعث اختلال در سنتز DNA می‌شود. بنابراین تقسیم سلولی با وجود نمو طبیعی سیتوپلاسمی کُند شده و منجر به ایجاد RBC های بزرگ و مگالوبلاستیک می شود.
  • کمبود ویتامین ۱۲B ممکن است در اثر دریافت غذایی ویتامین ۱۲B، آنمی پرنیشیوز؛ بیماری‌ها یا رزکسیون ایلئوم که باعث سوء جذب ویتامین ۱۲B می‌گردد، اسپرو Sprue و کرم نواری ماهی (دیفیلوبوتریوم لاتوم)
  • کمبود فولات: در الکلی‌ها شایع‌تر است. علل ایاتروژنیک زیادی نیز دارد.

تشخیص افتراقی آنمی یا کم‌خونی مگالوبلاستیک

  • ایاتروژنیک: داروهای سیتوتوکسیک (FU-5 و MP- 6)، ضد تشنج‌ها، مهارکننده‌های فولات (تری متوپریم، متوتروکسات)
  • سندرم‌های میلودیسپلاستیک یا بدخیمی‌های خونی
  • آنمی همولیتیک مزمن
  • حاملگی
  • بیماری‌های کبدی
  • کم‌کاری تیروئید
  • سندرم زولینگرالیسون
  • پانکراتیت

اپیدمیولوژی آنمی یا کم‌خونی مگالوبلاستیک

  • کمبود ویتامین ۱۲B: در افراد گیاه‌خوار و بیماران دچار آنمی پرنیسیوز شایع‌تر است.
  • کمبود فولات: الکلی‌ها، سوء تغذیه، ایاتروژنیک
  • آنمی پرنسیوز: زنان مسن، با بیماری‌های اتوایمیون همراهی دارد (بیماری گریوز، تیروئیدیت، نارسایی آدرنال)

علایم و نشانه‌های آنمی یا کم‌خونی مگالوبلاستیک

  • آنمی: رنگ پریدگی، ضعف، خستگی، کاهش تحمل فعالیت
  • کمبود ویتامین ۱۲B- علائم آنمی و ندرتاً ترومبوسیتوپنی (پورپورا)
  • زبان صاف، قرمز و گوشتی
  • بی‌اشتهایی و کاهش وزن
  • علائم عصبی: کرختی، پارستزی، آتاکسی، اختلال اسفنکتر، نشانه‌های رومبرگ و بابنسکی مثبت.
  • کمبود فولات:
  • اسهال
  • شیلوزیس
  • گلوسیت
  • نشانه‌های سوء تغذیه

تشخیص آنمی یا کم‌خونی مگالوبلاستیک

  • CBC: آنمی (هموگلوبین > g/dl 12، MCV < 110) (اگر MCV بین ۱۰۰ و ۱۱۰ باشد باید همولیز، آسیب کبدی، الکلیسم، کم‌کاری تیروئید یا آنمی آپلاستیک را در نظر گرفت).
  • اسیمر محیطی: آنیزوسیتوز، پوی‌کیلو سیتوز، RBC هسته‌دار، WBC چند قطعه‌ای، پلاکت‌های بدشکل.
  • بیوپسی/ آسپیراسیون مغز استخوان: مغز استخوان پرسلول با کاهش نسبت پیش ساز ، کاهش مگاکاریوسیت‌ها
  • سطح ویتامین ۱۲B کمتر از pg/ml 100 (نرمال: ۹۰۰-۲۰۰)
  • سطح فولات > یا کاهش فولات RBC.
  • آنمی پرنیسیوز: آنتی‌بادی‌های ضد سلول پاریتال در %۹۰ موارد، آنتی‌بادی ضد فاکتور داخلی در %۱۰ موارد.
  • تست شیلینگ تشخیص: کمبود تغذیه‌ای یا جذبی ویتامین ۱۲B ناشی از آنمی پرنیسیوز

درمان آنمی یا کم‌خونی مگالوبلاستیک

  • تعیین علت‌ها و عوامل مستعدکننده‌های خاص:
  • باید کمبود ویتامین ۱۲B قبل از درمان با فولات رد شود. چرا که علائم عصبی با فولات تصحیح نمی‌شود.
  • کمبود ویتامین ۱۲B: ویتامین ۱۲B 1000 میکروگرم هفت روز، IM
  • کمبود فولات: فولات mg۱ خوراکی QD
  • آنمی پرنیسیوز: درمان با ویتامین ۱۲B، IM و گلوکوکورتیکوئیدها
  • درمان رشد بیش از حد باکتری‌ها با آنتی‌بیوتیک (تتراسایکلین با آمپی‌سیلین).

پیش آگهی/سیر بالینی آنمی یا کم‌خونی مگالوبلاستیک

  • کمبود تغذیه‌ای براحتی با مکمل‌ها جبران می‌شود در عین حال باید علل زمینه‌ای کاملاً مشخص شوند. (مانند افزایش ساخت و ساز سلولی ناشی از بدخیمی، علل ایاتروژنیک، رشد بیش از حد باکتری‌ها)
  • آسیب عصبی در اثر کمبود ویتامین ۱۲B در صورت تشخیص زودهنگام ممکن است قابل برگشت باشد.
  • آنمی پرنیسیوز با افزایش خطر سرطان معده همراه است و پایش منظم بیماران

دیدگاه خود را با ما اشتراک بگذارید:

ایمیل شما نزد ما محفوظ است و از آن تنها برای پاسخگویی احتمالی استفاده می‌شود و در سایت درج نخواهد شد.
نوشتن نام و ایمیل ضروری است. اما لازم نیست که کادر نشانی وب‌سایت پر شود.
لطفا تنها در مورد همین نوشته اظهار نظر بفرمایید و اگر درخواست و فرمایش دیگری دارید، از طریق فرم تماس مطرح کنید.