مشکلات و بیماری‌هایی که با معاینه مردمک چشم می‌توان متوجه آنها شد – اختلالات مردمک

چه بیماری‌های دیگری شبیه  اختلالات مردمک هستند؟

  • داروهای یا سموم ایجادکنندهٔ دیلاتاسیون مردمک (مثل آنتی‌کولینرژیک‌ها، آدرنرژیک‌ها، هالوسینوژن‌ها، نیکوتین، مهارکننده‌های منوآمین‌اکسیداز)
  • داروها یا سموم ایجادکنندهٔ انقباض مردمک (مثل اپیوئیدها، کولینرژیک‌ها)
  • کوما/ انسفالوپاتی آنوکسیک
  • Hippus (تون سمپاتیک و پاراسمپاتیکی متناوب)
  • سندرم هورنر
  • فشار روی عصب III مغزی قاعدهٔ جمجمه
  • مردمک آدی (Adie)
  • مردمک آرژیل – روبرتسون

چگونگی ایجاد و علت‌های  اختلالات مردمک

  • آنیزوکوری به عنوان مردمک‌های نامساوی تعریف می‌شود.
  • اندازهٔ مردمک نشان‌دهندهٔ تعامل بین سیستم‌های اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک است.
  • مردمک از نظر اندازه کم و بیش یکسان هستند اما ممکن است ۲-۱ میلی‌لیتر با هم تفاوت داشته باشند که می‌تواند طبیعی تلقی شود (آنیزوکوری اسانسیل).
  • مردمک‌ها تمایل دارند که با افزایش سن کوچک‌تر شوند.
  • گشادی مردمک (میدریازیس) به وسیلهٔ عمل عضله گشاد کننده مردمک تحت کنترل سیستم سمپاتیک است ایجاد می‌شود.
  • فعالیت سمپاتیکی افزایش یافته در نتیجهٔ کاهش عملکرد پاراسمپاتیکی (مثل فلج عصب III مغزی) می‌تواند سبب آنیزوکوری (مردمک غیرطبیعی بزرگ‌تر است) شود که در نور تشدید می‌شود.
  • مردمک دیلاتهٔ یک‌طرفه ممکن است به وسیله قطره‌های چشمی میدریاتیک (آتروپین، اسکوپولامین)، میدریاز بعد از گانگلیونی (مردمک آدی) و یا میدریاز پیش از گانگلیونی (فلج عصب III) ایجاد شود.
  • مردمک دیلاته دوطرفه ممکن است ناشی از مسمومیت با گلوتتمید یا آنوکسی باشد.
  • انقباض مردمک (میوزیس) به وسیلهٔ عملکرد عضلهٔ منقبض‌کننده مردمک که تحت کنترل سیستم پاراسمپاتیک است ایجاد می‌شود (عصب III).
  • ممکن است ناشی از داروهای پاراسمپاتومیمتیک یا کولینرژیک باشد.
  • در صورتی که عملکرد پاراسمپاتیک به وسیله سمپاتیک مهار نشود (مانند سندرم هورنر)، سبب ایجاد آنیزوکوری می‌شود که در تاریکی بارز خواهد بود.

علایم و نشانه‌های بالینی  اختلالات مردمک

  • به طور طبیعی یک نور درخشان سبب انقباض مردمک‌ها به صورت مستقیم و غیرمستقیم می‌شود.
  • به طور طبیعی یک تغییر نرمال در تون سمپاتیک و پاراسمپاتیک به صورت دیلاتاسیون و انقباض متناوب آنها با تحریک نوری طول کشیده وجود دارد (Hippus).
  • مردمک‌ها باید از نظر پاسخ به نور و تطابق بررسی شوند.
  • بیماران مبتلا به اختلال در انقباض مردمک از اختلال در تحمل نور شکایت کنند.
  • گشادی یک‌طرفه مردمک در یک بیمار معمولاً در نتیجهٔ قطره‌های چشمی میدریاتیک (آتروپین یا اسکوپولامین) است.

چگونه بیماری  اختلالات مردمک را تشخیص بدهیم؟ روند و شیوه بررسی

  • سابقه کامل پزشکی و جراحی با توجه ویژه به سوابق نورولوژیک و افتالمولوژیک و نیز به سر و گردن
  • معاینه فیزیکی باید شامل تعیین اندازهٔ مردمک در نور و تاریکی، پاسخ مردمک به نور و تطابق و موقعیت پلک (به‌خصوص در نگاه به سمت بالا) باشد.
  • در موارد فلج عصب III مغزی، یک MRI/MRA مغز ممکن است برای ردکردن آنوریسم اندیکاسیون داشته باشد.
  • در صورت کشف سندرم هورنر باید یک CT اسکن قفسه سینه برای ردکردن توده ریوی قله‌ای (تومور قلهٔ ریه یا پان‌کوست)، MRI/MRA سر و گردن، داپلرکاروتید و / یا آنژیوگرافی کاروتید انجام شود.
  • از قطرهٔ پیلوکارپین رقیق جهت تشخیص مردمک آدی استفاده کنید.

راه‌های درمان  اختلالات مردمک

  • در صورت امکان اختلال زمینه‌ای را درمان کنید.
  • در صورت امکان داروهای مسبب را قطع نمایید.
  • در صورتی که فوتوتراپی وجود دارد حفاظت چشم را مد نظر قرار دهید (مانند عینک).
  • مردمک آدی به وسیله قطره‌های پیلوکارپین جهت مسائل زیبایی و نیز کمک به تطابق قابل درمان است.
  • جهت درمان حمله‌های حاد میگرنی از تریپتان‌ها و / یا داروهای ضد درد استفاده نمایید و برای پیشگیری از اپی‌زودهای بیشتر میگرن از ضد تشنج‌ها، ضدافسردگی‌ها، بلوکرهای کانال کلسیم استفاده شود.
  • بررسی نوروسرجیکال جهت ضایعات فشاری، ضایعات ساختمانی، تومورها، توده‌ها و آنوریسم‌ها
  • مسمومیت با مواد مخدر به وسیله نالوکسان درمان می‌شود.

پیش‌آگهی/ عوارض

  • پیش‌آگهی به عامل زمینه‌ای بستگی دارد.
  • سندرم هورنر و آدی معمولاً دایمی هستند.

پیش‌آگهی برای ضایعات فشارنده‌ای که می‌توانند به راحتی و با موفقیت برداشته شوند مطلوب است اما میدریازیس ممکن است پایدار بماند.

دیدگاه خود را با ما اشتراک بگذارید:

ایمیل شما نزد ما محفوظ است و از آن تنها برای پاسخگویی احتمالی استفاده می‌شود و در سایت درج نخواهد شد.
نوشتن نام و ایمیل ضروری است. اما لازم نیست که کادر نشانی وب‌سایت پر شود.
لطفا تنها در مورد همین نوشته اظهار نظر بفرمایید و اگر درخواست و فرمایش دیگری دارید، از طریق فرم تماس مطرح کنید.