منظور از سکته مغزی ایسکمیک چیست؟ شیوه تشخیص و درمان آن چیست؟

چه بیماری‌های دیگری شبیه سکته مغزی ایسکمیک هستند؟

  • میگرن عارضه‌دار
  • سکته‌های خون‌ریزی‌دهنده
  • تشنج‌ها
  • انسفالوپاتی‌های متابولیک
  • سنکوپ
  • سرگیجه وضعیتی
  • مولتیپل‌اسکلروزیس
  • هیستری تبدیلی
  • نئوپلاسم
  • مونونوروپاتی (مثل فلج عصب رادیال)
  • فلج بل

چگونگی ایجاد و علت‌های بیماری

  • سکته‌های ایسکمیک بیش از ۸۰% موارد سکته‌ها را تشکیل می‌دهند.
  • شایع‌ترین آنها سکته‌های ترومبوتیک ناشی از آرتریواسکلروز هستند.
  • ممکن است اینتراکرانیال (معمولاً انسدادی) یا اکستراکرانیال (تنگی یا انسداد شریان کاروتید یا ورتبرال) باشند.
  • پاتوفیزیولوژی سکته ایسکمیک ناشی از آرترواسکلروز شامل آمبولی‌های شریان به شریان، ترومبوز، یا اختلالات خون‌رسانی (مثل انسداد کامل شریان کاروتید، ناکافی‌بودن خروجی قلب) است.
  • ممکن است ناشی از حالات افزایش انعقادپذیری (مثل سندروم آنتی‌فسفولیپید آنتی‌بادی، فاکتور V لیدن، بارداری، و مصرف قرص‌های خوراکی پیشگیری از بارداری) باشد.
  • انفارکت‌های لاکونر %۳۰ از سکته‌های ایسکمیک را تشکیل می‌دهد. اینها انسداد عروق کوچک هستند که علایم نورولوژیک محدود ایجاد می‌کند.
  • انفارکت‌های کاردیوآمبولیک (سکته آمبولیک را ببینید) مسئول ۲۵% سکته‌های ایسکمیک هستند.
  • دیسکسیون‌های شریانی (دیسکسیون شریانی را ببینید) شایع‌ترین علت سکته‌های ایسکمیک در بیماران بزرگ‌تر از ۵۰ سال و عمدتاً ناشی از تروما است.
  • اختلالات نورولوژیک ایجادشده بستگی به محدوده‌ای دارد که به‌وسیله شریان درگیر خون‌رسانی می‌شود.
  • ایسکیمی کاروتید سبب سکته جریان خون قدامی می‌شود که باعث اختلال عمل نیمکره‌های مغز و چشم‌ها می‌شود.
  • ایسکمی ورتبروبازیلر باعث سکته در جریان خون خلفی می‌شود که سبب اختلال عمل ساختمان‌های حفره خلفی (مثل مخچه و ساقه مغز)، قسمت‌هایی از لوب‌تمپورال، و لوب‌اکسی‌پیتال می‌شود.

علایم و نشانه‌های بالینی سکته مغزی ایسکمیک

  • بستگی به انتشار آن دارد.
  • سکته جریان خون قدامی: ضعف موضعی، اختلالات حسی، یا آفازی
  • سندروم‌های سکته در جریان حون خلفی اغلب به شکل پیچیده‌تری تظاهر می‌کنند.
  • انفارکت تالامیک: اختلال حسی به‌صورت درد تالامیک
  • انفارکت تگمنتوم مغز میانی: همی‌پارزی طرف مقابل، افتالموپارزی
  • انفارکت پایک مغز میانی: همی‌پارزی طرف مقابل، افتالموپارزی
  • انفارکت پونز: فلج حرکت توأم چشم‌ها، مردمک‌های نوک سنجاقی، فلج چشمی بین‌هسته‌ای، کوآدری پارزی، حالت “locked-in”، کما
  • اکسی‌پپتال: همونیموس همی‌آنوپی
  • لترال مدولا: اختلال ضربدری (crossed)، آتاکسی، دیزآرتری، خشونت صدا، هورنر
  • مدیال: انحراف زبان، همی‌پارزی

چگونه بیماری سکته مغزی ایسکمیک را تشخیص بدهیم؟ روند و شیوه بررسی

  • شرح حال و معاینه نورولوژیک
  • تست‌های اولیه آزمایشگاهی شامل CBC، پلاکت‌ها، گلوکز، پروفایل چربی، میزان هموسیستئین، و پروتئین واکنشی C است (انجام آزمایش‌های انعقادی در افراد جوان‌تر اندیکاسیون دارد).
  • انجام CT اسکن بدون کنتراست سر برای بررسی خون‌ریزی، تومور، و انفارکت، هرچند انفارکت‌های حاد حداقل تا ۲۴ ساعت در CT قابل مشاهده نخواهند بود.
  • MRI مبتنی بر انتشار، انفارکت را در طی دقایقی پس از بروز نشان خواهد داد.
  • انجام اکوکاردیوگرام برای یافتن منشأ قلبی (برای مشخص‌کردن آمبولی قلبی TEE دقیق‌تر از TTE است).
  • انجام CTA یا MRA برای تشخیص تنگی یا انسداد شریان‌های خارج یا داخل جمجمه‌ای
  • از مطالعات داپلر کاروتید یا ورتبرال نیز برای بررسی تنگی یا انسداد شریانی استفاده می‌شود.
  • امروزه از آنژیوگرام با کاتتر کمتر استفاده می‌شود اما این روش همچنان استاندارد طلایی در تشخیص تنگی شریانی است.

راه‌های درمان سکته مغزی ایسکمیک

  • درمان فوری شامل تثبیت گلوکز و فشار خون است (تنها فشارهای بالاتر از ۱۱۵/۲۲۰ را کاهش دهید) زیرا ممکن است این فشار برای حفظ خون‌رسانی مغزی ضروری باشد (فشار خون سیستولیک را به زیر ۱۸۰ کاهش ندهید).
  • در صورتی که بیش از ۳ ساعت از شروع علایم نگذشته باشد، می‌توان درمان ترومیولیتیک انجام داد (با ۶% خطر خون‌ریزی).
  • درمان ترومبولیتیک داخل شریانی در موارد انسداد MCA یا بازیلر در مراکز درمانی تخصصی‌تر انجام می‌شود.
  • اغلب درمان ضدانعقادی با هپارین مورد استفاده قرار می‌گیرد اما شاهدی بر بهترشدن نتیجه وجود ندارد.
  • پیشگیری ثانویه عبارت است از داروهای ضدپلاکتی (آسپیرین، کلوپیدوگرل، دی‌پیریدامول/ آسپیرین)، درمان با استاتین‌ها در هیپرلیپیدمی، و کنترل فشار خون.
  • درصورتی که منشأ قلبی یافت شد (مثلاً فیبریلاسیون دهلیزی)، درمان ضدانعقادی درازمدت با وارفارین اندیکاسیون دارد.
  • انجام اندآرترکتومی کاروتید (یا استنت‌گذاری از طریق پوست) در موارد تنگی بیش از ۷۰% در شریانی که ایجاد علامت کرده است صورت می‌گیرد.

پیش‌آگهی/ عوارض

  • %۲۰ مرگ و میر فوری
  • %۷۰ بیماران دچار درجاتی از ناتوانی می‌شوند.
  • در بیمارانی که تحت درمان قرار نگیرند ۱۰% احتمال وقوع مجدد سکته وجود دارد.
  • داروهای ضدپلاکت احتمال سکته مجدد را به میزان ۲۰% کاهش می‌دهند.
  • استاتین‌ها و کنترل فشار خون (به‌ویژه به‌وسیله مهارکننده‌های ACE) احتمال وقوع مجدد را ۳۰% کاهش می‌دهند.
  • تصحیح بیشتر عوامل خطرساز شامل توقف سیگارکشیدن، ورزش و کاهش وزن، و درمان مناسب دیابت است.
  • %۵۰-۷۰ بیماران استقلال خود را به دست می‌آورند.
  • تا ۸۰% بیماران توانایی راه‌رفتن را به‌دست می‌آورند.
  • حدود ۵۰% بیماران سکته‌ای، در نهایت در اثر MI فوت می‌شوند.
  • درمان‌های فیزیکی، شغلی، و کلامی بسیار سودمند هستند و باید هرچه سریع‌تر آغاز شوند

دیدگاه خود را با ما اشتراک بگذارید:

ایمیل شما نزد ما محفوظ است و از آن تنها برای پاسخگویی احتمالی استفاده می‌شود و در سایت درج نخواهد شد.
نوشتن نام و ایمیل ضروری است. اما لازم نیست که کادر نشانی وب‌سایت پر شود.
لطفا تنها در مورد همین نوشته اظهار نظر بفرمایید و اگر درخواست و فرمایش دیگری دارید، از طریق فرم تماس مطرح کنید.