گیجی و سرگیجه چه علت‌هایی دارد و شیوه تشخیص و درمان آن چیست؟

0

* واژه گیجی (dizziness) به طور شایع برای توضیح نشانه‌های مختلف، شامل احساس منگی خفیف تا سرگیجه حقیقی (vertigo) به کار می‌رود. در سرگیجه حقیقی، احساس کاذب حرکت یا چرخش وجود دارد. گیجی و سرگیجه، هردو، ممکن است با تهوع و استفراغ همراه باشند.

* عوامل مختلف، ازجمله حملات پانیک، کم‌خونی، خستگی، تنفس سطحی، پایین بودن قند خون یا نوشیدن الکل زیاد می‌توانند موجب گیجی خفیف شوند. حملات پانیک عبارتند از اختلال هراس و اضطراب منتشر که به صورت دوره‌های خودبه‌خود و شدید بروز می‌کند و معمولا کمتر از یک ساعت طول می‌کشد. اغلب علت مشخصی برای گیجی پیدا نمی‌شود.

* سرگیجه حقیقی (ورتیگو) در اثر مشکلات عصب ارتباط‌دهنده گوش داخلی به مغز، یا مشکلات مناطقی از مغز که با تعادل بدن ارتباط دارند ایجاد می‌شود. عفونت‌های گوش داخلی که موجب التهاب اندام‌های مخصوص تعادل می‌شوند نیز می‌توانند باعث سرگیجه شوند.

التهاب این اندام‌ها که لابیرنتیت نامیده می‌شود معمولا با بروز سریع سرگیجه همراه است و ممکن است تا دو هفته طول بکشد ولی اغلب خودبه‌خود بهبود می‌یابد.

* سرگیجه وضعیتی خوش‌خیم که در اثر ایجاد ذرات زاید کلسیم در مجاری نیم حلقوی گوش داخلی بروز می‌کند، از علل شایع حملات سرگیجه است و در اثر حرکت دادن سر برانگیخته می‌شود. معمولا این حملات کوتاه‌مدت است و کمتر از یک دقیقه طول می‌کشد.

سفارش طراحی سایت در کارلنسر با قیمت توافقی
لیزر هموروئید درمان بواسیر در کلینیک تخصصی هموروئید تهران

* سرگیجه عودکننده ممکن است در اثر نوعی بیماری گوش داخلی موسوم به بیماری منیر (Meniere’s disease) ایجاد شود. در بیماری منیر، فشار گوش داخلی به طور متناوب افزایش پیدا می‌کند. سرگیجه ناشی از بیماری منیر ممکن است با تهوع و استفراغ همراه باشد.

* التهاب مفاصل گردن گاهی موجب حملات عودکننده سرگیجه می‌شود.

* به ندرت ممکن است سرگیجه، نشانه بیماری ام اس باشد.

* سایر علل نادر گیجی و سرگیجه عبارتند از: تومور عصب مرتبط‌کننده گوش داخلی به مغز، سکته مغزی، ضربه مغزی یا آسیب گردن. این اختلالات ممکن است با نشانه‌های دیگری ازجمله اختلالات گفتاری، دیداری یا حرکتی نیز همراه باشند و باید به طور فوری تحت درمان قرار بگیرند.

اقدامات لازم برای تسکین فوری

* دراز کشیدن و خودداری از حرکت‌های ناگهانی در طول مسیر حمله سرگیجه.

* وارد آوردن فشار به نقطه پریکارد ۶ (P6) به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه. این نقطه تقریبا ۲ عرض انگشت بالای چین مچ دست، در خط انگشت چهارم (انگشت حلقه) قرار دارد.

در بعضی کشورها، نوارهای مخصوصی در داروخانه‌ها به فروش می‌رسد که به مچ دست بسته می‌شوند و به آنها «نوارهای دریا» (sea-bands) گفته می‌شود. این نوارها طوری طراحی شده‌اند که بر نقطه P6 فشار وارد می‌آورند و از این طریق به کنترل سرگیجه موجود در دریازدگی، سرگیجه و تهوع دوران بارداری (بیماری صبحگاهی) و سایر سرگیجه‌ها کمک می‌کنند.

توجه

چنان‌چه همراه با گیجی یا سرگیجه دچار مشکل تکلمی، بینایی یا حرکتی شده‌اید فورا به پزشک مراجعه کنید.

درمان‌های مرسوم

* پزشک پس از معاینه کلیه سیستم‌ها و و به ویژه گوش، چشم و دستگاه عصبی و آزمایش مخصوص دستگاه دهلیزی گوش داخلی و درخواست آزمایش خون و CT اسکن، در صورت تشخیص اختلالات زمینه‌ای عامل سرگیجه به درمان آن می‌پردازد.

* مصرف آنتی‌هیستامین‌هایی مانند سیناریزین می‌تواند به کاهش سرگیجه و تهوع همراه با آن کمک کند. آنتی‌هیستامین‌ها ممکن است موجب خواب‌آلودگی شوند.

اگر مستعد ابتلا به گیجی هستید:

* تا حد امکان از عوامل برانگیزاننده گیجی دوری کنید.

* به طور منظم غذا بخورید.

* به طور منظم از ورزش‌های یوگا یا تنفس دیافراگمی استفاده کنید.

* از سرپا ایستادن طولانی خودداری کنید.

درمان تغذیه‌ای

* گیجی یا سرگیجه ممکن است علامت نوسان قند خون باشند، کاهش قند خون می‌تواند موجب گیجی شود. بنابراین با تنظیم قند خون در این موارد می‌توان گیجی را درمان نمود.

علاوه بر گوش داخلی، حس بینایی، حسگرهای بدن، عضلات چشم و عضلات مخصوص حفظ وضعیت ایستاده که سیستم‌های فرعی ایجاد تعادل به شمار می‌آیند، در مغز به وسیله مسیرهای عصبی به یکدیگر مرتبط می‌شوند. سیستم هماهنگ‌کننده تمام این عملکردها، «سیستم دهلیزی» نام دارد.

هومیوپاتی

* از هومیوپاتی در درمان سرگیجه و بیماری منیر استفاده می‌شود. چینینیوم سولفوریکوم بیش از سایر داروهای هومیوپاتی در درمان علایم بیماری منیر مورد استفاده قرار می‌گیرد. از کونیوم، باریتا کاربونیکوم و فسفر، اغلب در سرگیجه ناشی از مشکلات گردش خون در افراد مسن استفاده می‌شود.

طب سوزنی

* طب سوزنی به ویژه در مواردی که گیجی یا سرگیجه ناشی از مشکلات گردن باشد مورد استفاده قرار می‌گیرد.

درمان با استفاده از کار بر روی بدن

* متخصص کایروپراکتیک یا استئوپاتی ممکن است بتوانند محدودیت‌های مهره‌ای زمینه‌ای را بهبود بخشند. گیجی‌های با منشا گردنی با احساس عدم تعادل در هنگام راه رفتن یا ایستادن مشخص می‌شود و معمولا چرخاندن گردن آنها را تشدید می‌کند. بیماری منیر گاهی در اثر تحریک اعصاب گردن ایجاد می‌شود. کایروپراکتیک یا استئوپاتی می‌تواند بسیاری از سرگیجه‌های ایجادشده به دنبال آسیب‌های گردنی را بهبود بخشد. با کایروپراکتیک همچنین می‌توان به بهبود گیجی ناشی از سفتی مزمن گردن کمک نمود.

درمان‌های روان-تنی

* روش‌های آرام‌سازی در درمان بیماری منیر، استرس زمینه‌ای و نیز درمان افراد مستعد حملات پانیک که گیجی جزء شایع آن را تشکیل می‌دهد مفید واقع می‌شود.

* بیماری حرکت چیست؟

بیماری حرکت (motion sickness) یا «کینتوز» (kinetosis) به عدم هماهنگی میان حرکت درک شده به وسیله سیستم بینایی و حس حرکت سیستم دهلیزی گوش گفته می‌شود و می‌توان آن را برحسب علت، به انواع مختلف، شامل دریازدگی، ماشین‌گرفتگی، بیماری شبیه به بیماری حرکت، یا فضازدگی (که در فضانوردان ایجاد می‌شود) تقسیم کرد. گیجی، خستگی و تهوع، شایع‌ترین علایم بیماری حرکت را تشکیل می‌دهند و شایع‌ترین فرضیه درباره علت ایجاد آن، مکانیسم دفاعی بر ضد سموم عصبی است. هنگامی که احساس حرکت (ولی نه دیدن آن) وجود دارد (مثلا در هنگام حرکت با کشتی بدون پنجره)، گوش داخلی احساس حرکت را به مغز منقل می‌کند ولی چشم‌ها به مغز خبر می‌دهند که حرکتی در کار نیست (چون آن را نمی‌بینند). در نتیجه این عدم هماهنگی، مغز نتیجه می‌گیرد که یکی از این دو مورد، «توهم» است و تصور می‌کند که این توهم، ناشی از خوردن سم است و درنتیجه، برای دفع این سم، مرکز استفراغ را تحریک می‌کند و استفراغ روی می‌دهد.

   

پستهای اخیر

یک نشانه دیگر ارائه ویندوز جدید: مایکروسافت ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵ به پشتیبانی از ویندوز ۱۰ خاتمه می‌دهد

مایکروسافت تاریخ اتمام پشتیبانی از سیستم‌عامل ویندوز ۱۰ را مشخص کرد. بیش از ۱۰ سال از معرفی ویندوز ۱۰ می‌گذرد و اکنون مایکروسافت می‌گوید به طور رسمی ۱۴ اکتبر سال ۲۰۲۵ پشتیبانی از این سیستم‌عامل خاتمه پیدا می‌کند. مایکروسافت این تاریخ…

دار و دسته اپلیکیشن‌های «جکیل» و کلاهی که گاهی با نیت خوب یا بد سر اپل می‌گذارند!

ما در ایران به سبب تحریم‌ها به صورت ضمنی با اپلیکیشن‌های موسوم به «جکیل» آشنا هستیم! منظورم از «جکیل» دیگر چیست؟! توضیح خواهم داد. بگذارید از اینجا شروع کنم. به تازگی خیلی‌ها متوجه شدند که یک اپلیکیشن به نام Zoshy+ در اپ استور در بخش…

بالا آمدن سطح دریاها در دهه‌های آینده چه شهرهایی را از بین خواهد برد؟ شمال ایران دچار چه مشکلاتی…

بسیاری از شرایط تا زمانی که واقعا رخ ندهند، توسط ما جدی گرفته نمی‌شوند. تغییراتی اقلیمی از چیزی که ما تصور می‌کنیم، به ما نزدیک‌تر هستند و حتی در زمان زندگی خود ما، ممکن است مستقیما زندگی ما را تغییر بدهند. مثلا بر اساس تخمین‌هایی که در…

حالا دیگر مخاطب شما در فیس‌تایم می‌تواند هر آدمی باشد که یک مرورگر دارد، خواه در ویندوز و خواه در…

اپلیکیشن چت FaceTime اپل به لطف قابلیت‌های جدید سیستم‌عامل‌های iOS 15 و macOS Monterey، از ویژگی‌های جدیدی مانند اشتراک صفحه با دوستان، مود پرتره لایو، نویز کنسلینگ بهتر و حتی نسخه وب برخوردار شده است. نسخه تحت وب فیس‌تایم مورد توجه…

بهترین گوشی‌های سال ۲۰۲۰ که هنوز در سال ۲۰۲۱ ارزش خرید دارند

چه کسی می‌گوید شما باید همیشه جدیدترین و بهترین گوشی معرفی شده در امسال را بخرید؟ ما مطمئن نیستیم که این بهترین خرید برای شما باشد. استفاده از جدیدترین و بهترین گوشی با فناوری‌های روز و پیشرفته، لذت‌بخش و سرگرم‌کننده است اما همیشه بهترین…

گالری عکس: ملکه انگلیس حالا دیگر با سیزدهمین رئیس جمهور آمریکا هم در دوران زندگی خود ملاقات کرده!…

1- ملکه انگلیس در ملاقات با هری ترومن، وقتی او هنوز پرنسس بود - 31 اکتبر سال 1951 سه ماه بعد در ششم فوریه سال 1951، بعد از شاه جورج پنجم، پرنسس الیزابت، ملکه انگلیس شد. 2- هفدهم اکتبر سال 1957، رئیس جمهور آیزنهاور از خانواده…

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.