کاراکتر سینمایی تونی مونتانا با بازی آل‌پاچینو در فیلم صورت زخمی: بررسی و تحلیل

صورت زخمی از همان ایده اولیه‌ای بهره می‌برد که بسیاری از گنگسترهای مهم تاریخ سینمای آمریکا از روی آن ساخته شده بودند: داستان پیشرفت فردی متعلق به طبقه پایین جامعه تا جایگاه قدرت برتر و چگونگی سقوط او به وسیله همان عواملی که او را به اوج رسانده بودند. با ین وجود فیلم با اقتباس آزاد از شاهکار هاوارد هاکس (صورت زخمی: شرم یک ملت، ۱۹۳۲) ساخته شده بود که تفاوت‌هایی کلیدی با دیگر گنگستری‌های آن دوره (از جمله سزار کوچک و دشمن مردم) داشت. بن هچت (نویسنده فیلنامه نسخه اصلی صورت زخمی) تونی کامونته (پل مونی) را به صورت گنگستری کم‌هوش‌تر از نمونه‌های متعارف به تصویر کشیده بود؛ طوری که رفتارهای خشن و تلاش او برای قاطعیت بیشتر کاریکاتوری از یک گنگستر به نظر می‌رسیدند تا وجوهی از یک شخصیت کاریزماتیک. چنین خصوصیتی در تونی مونتانا هم دیده می‌شود؛ او هم انسانی است که انگار زودتر از آن‌چه باید، به قدرت رسیده است. این‌طور به نظر می‌رسد که تونی آدم با هوشی نیست. او حتی در اوج قدرت هم کارهای ساده‌انگارانه‌ای انجام می‌دهد و در بسیار از اوقات به نظر می‌رسد متوجه نیست که در چه جایگاهی قرار گرفته است. تونی بیشتر سعی می‌کند نوعی نمایش قدرت به راه بیندازد تا واقعاً سر نخ‌ها را در دست داشته باشد. آن‌جایی از فیلم به این اشاره می‌کند که: «من از تو جوب اومدم. تحصیلات هم ندارم. ولی مشکلی نیست. خیابونو می‌شناسم و از ارتباطات سر در میارم. با یه زن خوب، دیگه چیزی جلودارم نیست.» اما در ادامه نه می‌تواند زندگی زناشویی‌اش را حفظ کند و رابطه‌اش را. به همین دلیل هم هست که هرگز نمی‌تواند از دست نیروهای قدرتمندتر از خودش فرار کند. با این خصوصیات به نظر می‌رسد تونی مونتانا قابلیت جذب هم‌دلی تماشاگر را نداشته باشد. با وجود همین با تمام اشتباهات و ساده‌انگاری‌هایش خصوصیاتی دارد که اورا به شخصیتی پیچیده‌تر تبدیل می‌کنند. کسی که به نظر می‌رسد زندگی زناشویی‌اش را به واسطه هوس شروع کرده تا عشق، یک بار در اواخر فیلم طوری پای تلفن سراغ «الویرا» ی از دست رفته‌اش را می‌گیرد که تماشاگر در این زمینه متقاعد می‌شود که تونی مونتانای سر به هوا، از احساسات لطیف انسانی هم سر در آورد. همین تونی مونتانا که به نظر می‌رسد خیلی پایبند اخلاق نیست، در یک بزنگاه مهم حاضر به قتل کودکان نمی‌شود؛ اقدامی که منجر به مرگ خود تونی می‌شود اما تونی حتی به قیمت مرگ‌اش هم از این اصل دست نمی‌کشد و این شاید برای تماشاگری که تونی را به خاطر اعمال گذشته‌اش مورد قضاوت قرار داده، تکان دهنده باشد.

با در نظر گرفتن این ویژگی‌ها، قضاوت در مورد شخصیتی مثل تونی مونتانا به آن سادگی نیست که ممکن است در ابتدا به نظر برسد. تونی فردی است که در طول فیلم جملات مهم و قابل تأملی بر زبان می‌آورد. جایی از فیلم، تونی به این اشاره می‌کند که: «اینا همونا هستن پسر! بانکدارهای لعنتی، سیاست‌مدارا! اینا همونایی هستن که کوکائین رو غیر قانونی می‌کنن. این‌طوریه که می‌تونن پول کثافت شونو درآرن و رأی بیارن. اینا با آدم بدا می‌جنگن؟! خودشن آدم بدن!» به سختی می‌توان انکار کرد که این حرف را می‌توان در مورد خیلی از سیاست‌های جاری در نقاط مختلف جهان به کار برد. نباید فراموش کرد که هر چند تونی در مقایسه با خیلی از گنگسترهای سینمایی آدم چندان با هوشی به نظر نمی‌رسد، اما عمل‌گرایی و قدرت مدیریت و تصمیم‌گیری‌اش در لحظات خاص و البته رهبری‌طلبی ذاتی‌اش او را از اطرافیان متمایز می‌کنند. می‌توان را به عنوان شخصیتی دید که با سر به هوایی و اقدامات نابه‌جایش اطرافیانش را پراکنده می‌کند؛ اما در همان حال می‌توان او را آدمی نیز دانست که با اعتماد به نفس بالا و با استفاده از تصمیم‌گیری‌های سریع و «در لحظه» اش توانسته از فرصت اندکی که برای پیشرفت‌اش پدید آمده، استفاده کند.

قابل انکار نیست که حضور پاچین در نقش تونی مونتانا نقش مهمی در پیچیدگی این شخصیت داشته است. پاچینو تقریبآ یک دهه قبل از صورت زخمی نقش گنگستری بسیار متفاوت را بازی کرده بود: مایکل کورلئونه. ولی این‌جا فاصله زیادی از پرسونای خونسرد و درون‌گرای دو شاهکار کاپولا گرفته است. اگر مایکل مافیایی بسیار باهوشی است که دیگران از پس او بر نمی‌آیند، گارد تونی آن‌قدر باز است که بتوان او را هم‌چون مهره‌ای سوخته از بازی حذف کرد. اگر مایکل (حتی به قیمت این که فرصت ارتباطی متعادل را با اعضای خانواده‌اش از دست می‌دهد) خوب می‌داند که ارزش داشتن یک «گروه» چقدر بالاست، تونی مونتانا حتی قادر به حفظ روابط کاری‌اش هم نیست. اگر مایکل بلد است سرنخ‌ها را در دست داشته باشد، تونی بیشتر به ظاهر قضیه می‌اندیشد. اما وقتی تونی پای تلفن در مورد الویرا سئوال می‌پرسد، به شدت یادآور مایکل کورلئونه‌ای است که در اوج قدرت هم زمانی آرام می‌گرفت که پیش پای مادرش نشسته بود.


خرید کتاب با ۱۰٪ تخفیف(همه کتاب‌ها)

دیدگاه خود را با ما اشتراک بگذارید:

ایمیل شما نزد ما محفوظ است و از آن تنها برای پاسخگویی احتمالی استفاده می‌شود و در سایت درج نخواهد شد.
نوشتن نام و ایمیل ضروری است. اما لازم نیست که کادر نشانی وب‌سایت پر شود.
لطفا تنها در مورد همین نوشته اظهار نظر بفرمایید و اگر درخواست و فرمایش دیگری دارید، از طریق فرم تماس مطرح کنید.