جدول تناوبی عناصر را چه کسی ابداع کرد؟

0

سال اکتشاف: ۱۸۸۰

این کشف چه می‌گوید؟

نخستین سامانه‌ای که برای نظم دادن به عناصر شیمیایی روی زمین ابداع شد.

چه کسی آن را کشف کرد؟

دیمیتری مندلیف Dimitri Mendeleyev

سفارش طراحی سایت در کارلنسر با قیمت توافقی
لیزر هموروئید درمان بواسیر در کلینیک تخصصی هموروئید تهران

وقتی مردم به عناصر شیمیایی می‌اندیشند، اول از همه جدول تناوبی مندلیف را به یاد می‌آورند. ۱۲۵ سال است که این جدول، سامانه منظمی است برای نام بردن از عناصری که روی زمین وجود دارند. این جدول از چنان اهمیتی برخوردار است که آن را به هر دانش‌آموزی که می‌خواهد شیمی را آغاز کند می‌آموزند. این جدول باعث کشف عناصری شده که اجزای تشکیل‌دهنده کرهٔ ما هستند. این جدول در طراحی و هدایت آزمایش‌های شیمیایی نقش مهمی ایفا کرده و سرعت رشد و توسعهٔ درک علمی ما از عناصر شیمیایی را افزایش داده است.


در ۱۸۶۷ دیمیتری مندلیف ۳۳ ساله در دانشگاه سنت پترزبورگ به سمت استادی منصوب شد. این سمت برای فرزند یک روستایی که ۱۴ فرزند داشت افتخار بزرگی محسوب می‌شد. او موهای گوریده و پرپشت و ریشی ژولیده و چشمانی سیاه و نافذ داشت. شیمی‌دان‌های اروپایی به مندلیف لقب «روس وحشی» داده بودند. در سال ۱۸۶۸ او تدوین کتابی درباره شیمی را برای دانش‌آموزانش آغاز کرد.

سؤالی که در آغاز نوشتن کتاب با آن روبرو شد این بود که چگونه ۶۲ عنصر شناخته‌شده را منظم و به ترتیب کند تا دانش‌آموزان مشخصات آن‌ها را به طور منظم بیاموزند.

تا این زمان مندلیف مجموعه‌ای از داده‌ها را بر اساس کار خود – و دیگران – به خصوص شیمی‌دان انگلیسی نیومن فراهم کرده بود.

مندلیف عناصر را بر حسب وزن اتمی آن‌ها، شباهت‌های گروهی، نوع ترکیب یا عدم ترکیب آن‌ها با هیدروژن، کربن و اکسیژن؛ و یا نوع نمکی که آن‌ها تولید می‌کردند یا شکل عنصر که می‌توانست گازی، جامد یا مایع باشد؛ با سفتی و نرمی عنصر؛ با ذوب شدن عنصر از حرارت بالا یا پایین؛ و یا شکل کریستال‌های عنصر، تقسیم‌بندی کرد. اما هنوز هیچ رابطهٔ منطقی میان ۶۲ عنصر شناخته شده کشف نکرده بود.

مندلیف که نوازندهٔ پیانوی مجربی بود، تشخیص داد نت‌های پیانو با فاصله‌های منظم تکرار می‌شوند و هر هشت کلید «یک» سی دارد. او متوجه شد در فصل‌های سال، امواج ساحل حتی در درختان، خصوصیاتی به طور مکرر و در فواصلی معین تکرار می‌شود. چرا چنین چیزی در عناصر اتفاق نیفتد؟

او هر عنصر و خواص آن را بر روی کارتی نوشت و مراقب بود که الگوهای تکرار کجا قرار دارند. بعد کارت‌ها را روی میزی پهن کرده آن‌ها را به بر حسب الگوهای تکراری مرتب کرد. خیلی زود متوجه شد هر هشت عنصر دارای قوانین نسبتاً مشابهی هستند یعنی اغلب اوقات و نه همیشه هر هشت عنصر خصوصیاتی مشترک دارند.

مدتی بعد این فکر به ذهن او رسید که ممکن است همه عناصر روی زمین کشف نشده باشد و جدولی که او می‌خواهد تنظیم کند می‌باید جاهای خالی داشته باشد.

او دوباره کارت‌ها را بر حسب ستون و ردیف مرتب کرد به طوری که عناصر در هر ستون با عناصر دیگر قرابت داشتند و خصوصیات فیزیکی عناصر در هر ردیف مشابه عناصر دیگر بود.

تمام عناصر به طور کامل در جدولی دوبعدی جا گرفتند اما او سه محل را در جای جدول خالی گذاشت و مدعی شد که با کشف عناصر جدید این نقاط پر خواهند شد. مندلیف بر حسب عناصر قبلی و بعدی در ستون‌ها و ردیف‌ها پیش‌بینی کرد که این عناصر چه خصوصیاتی دارند و چگونه عمل می‌کنند اما دانشمندان اروپایی به پیشگویی‌های او خندید و گفتند این‌ها ترشحات یک ذهن بیمار است.

سه سال بعد یکی از عناصری که مندلیف پیشگویی کرده بود در آلمان کشف شد که خصوصیاتش با آن‌چه مندلیف پیشگویی کرده بود شباهت داشت. جامعهٔ علمی این شباهت را تصادفی دانست. ظرف هشت سال بعد دو عنصر دیگر هم کشف شد. همه این سه عنصر شکل و خصوصیاتی داشتند شبیه به آن‌چه مندلیف پیشگویی کرده بود.

اکنون نظر دانشمندان عوض شده بود و همه او را نابغه‌ای خواندند که اسرار علم شیمی را آشکار می‌کرد.


جدول تناوبی مندلیف نظریه کیمیاگران قدیمی را که مدعی بودند می‌توانند سرب را به طلا تبدیل کنند، تا حدی تایید کرد. در ۱۹۸۰ دانشمند آمریکایی گلن سیبورک از شتاب‌دهندهٔ نیرومندی برای جدا کردن پروتون‌ها از نوترون‌های اتم سرب (با عدد اتمی ۸۲) استفاده کرد و توانست سرب را به طلا (عدد اتمی ۷۹) تبدیل کند. اما این روند آن چنان گران است که هر اتم طلایی که تولید می‌شود با چند اونس طلای بازار هم قیمت می‌شود.

   

پستهای اخیر

نسخه ویژه‌ ۷۰ سالگی تویوتا لندکروز پرادو : زیبا، کارا و با استایل نوستالژیک

غول خودروسازی ژاپن می‌خواهد تولد ۷۰ سالگی لندکروز پرادو خود را جشن بگیرد و غافلگیر یبزرگ این مراسم، رونمایی نسخه ویژه‌ای از این خودروی شاسی‌بلند محبوب و معروف است. هفتاد سال پیش، تویوتا براساس فلسفه ساخت یک شاسی بلند شهری و کوچک‌تر نسبت…

اپلیکیشن Messages اندروید مجهز به رمزنگاری دوسویه شد؛ حتما این ویژگی را فعال کنید

پروژه رمزنگاری انتها به انتهای گوگل برای اپلیکیشن Messages در اندروید از نسخه بتا خارج شده است. به این معنی که سرانجام می‌توانید اطمینان حاصل کنید هیچ‌کسی نمی‌تواند پیام‌های خصوصی شما با افراد دیگر را در بین راه شنود یا رهگیری کند. گوگل…

مخترع اینترنت -تیم برنرز لی- کد منبع اصلی خود را به صورت NFT به حراج گذاشت

با این روندی که فروش چیزهای مختلف به صورت NFT طی می‌کند، شاید ما هم باید بگردیم و ببینیم چیزی را می‌توانیم در زندگی و دوران فعالیت خود پیدا کنیم که بشود به صورت NFT فروخت و باقی عمر را در آسایش گذارند؟! بعد از اخبار عجیب فروش چیزهایی…

ویندوز ۱۱ لو رفت – مرور تصویری برخی ویژگی‌های جدید ویندوز ۱۱ و البته صدای استارت‌آپ جدید…

خبر داغ امروز این است که یک نسخه از سیستم عامل بعدی مایکروسافت، یعنی ویندوز 11 به صورت آنلاین درز پیدا کرده است. روز سه‌شنبه -دیروز- یک کاربر چینی در سایت بایدو، اسکرین شات‌هایی که ادعا می‌کند از ویندوز 11 گرفته، منتشر کرده است. این نسخه…

فروش بالای مک با پردازنده M1 حسادت رقبا را برانگیخته است؛ بازار پی‌سی آتش زیر خاکستر است

مک در سالی به سر می‌برد که هر سازنده پی‌سی به آن حسادت می‌کند. به گزارش موسسه International Data Corp، محصول M1 اپل نسبت به مدت مشابه گذشته، با دو برابر ظرفیت فروش خود را آغاز کرده است. تیم کوک، مدیرعامل اپل در ماه آوریل گفت بیش از نیمی…

تصاویر جدیدی از سدان مفهومی جدید جتکو و ایران خودرو که «سمند جدید» نامیده می‌شود

مدت‌ها است شرکت جتکو با همکاری ایران خودرو مشغول طراحی و ساخت یک سدان جدید مفهومی است که «سمند جدید» نامیده می‌شود. ابتدا، یک سال پیش و در بازدید برخی نمایندگان مجلس از گروه صنعتی ایران خودرو، ماکت اولیه خودروی مفهومی جتکو به نمایش در…

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.