کاراکتر سینمایی حسین با بازی حسین عمادالدین در فیلم طلای سرخ – ۱۳۸۲: بررسی و تحلیل

حسین جوانی سرخورده و از همه جا بریده است که محیط پیرامونش پر از بیگانه هاییست که هیچ کدامشان را نمی‌شناسد. از صاحب جواهر فروشی که با طرز نگاه‌اش به حسین و نامزدش، محور درام فیلم را شکل می‌دهد (حسین به علی دوستش می‌گوید: «لازم بود ما رو اون جوری نگاه کنه!؟») تا مهمانان آن پارتی شبانه که همگی هم سن و سال او بودند و حتی فرمانده‌اش در شلمچه، همگی برای حسین بیگانه‌اند و حسین برای شان غریبه‌ای بیش نیست.

حسین صبح تا شب سوار بر موتورش در دل شهری که از هجوم جمعیت و ماشین در آستانه انفجار است، احساس خفگی می‌کند و تنها تلاش او برای برقراری با دنیای نا آشنای پیرامونش به طغیانی بزرگ ختم می‌شود. تلاشی که در سکانس کلیدی فیلم، حسین به همراه نامزدش کت و شلوار پوشیده و کروات بسته داخل جواهر فروشی می‌شود، هنوز زمانی نگذشته که گره کراوات آزارش می‌دهد و از طرف دیگر خودش هم می‌داند که فاصله او با صاحب جواهرفروشی و دیگر مشتریان آنجا چیزی بیش از چند تکه لباس است و بعد از برخورد به ظاهر محترمانه فروشنده، وقتی از جواهرفروشی بیرون می‌آید احساس سرما می‌کند، سرمای حاصل از احساس حقارتی که باعث می‌شود لباس‌های اصلیش را روی آن کت و شلوار عاریه بپوشد تا گرم شده و در اتاق محقر خود با همان لباس‌ها به خواب می‌رود!

حسین حتی در مواجهه با جوان تازه برگشته از آمریکا که در آپارتمان مجللش به تنهایی زندگی میکنند و وی را دعوت به خوردن شام می‌کند درمی یابد که لحن دوستانه و مهربان هم نمی‌تواند شکاف میان او و آدم‌های پیرامونش را ذره‌ای پر کند و حضور وی در آن پنت هاوس مجلل، تاکیدی بر ناممکن بودن پیوستن حسین به طبقات بالاتر از خویش و به همین خاطر است که او بعد از خوردن پیتزا، ابتدا سراغ یخچال رفته، نوشیدنی را با شیشه سر می‌کشد و در میان صحبت‌های تلفنی جوان، داخل استخر می‌پرد و در آخرین لحظه حضورش در آن آپارتمان لوکس، وقتی شهر را از نمای دور می‌بیند با آروغی بلند به تمام تضادها و فشارهایی که از دور و نزدیک نثارش می‌شود، دهن کجی کرده و فردای همان شب به سراغ مرد جواهرفروش می‌رود.

ماندگاری و موفقیت طلای سرخ مدیون بازی به یادماندنی حسین عمادالدین با آن صورت پف کرده و نگاه بی‌تفاوت و خنثایی ست که با خونسردی مطلق همه زشتی و سیاهی شهر را در خود هضم می‌کند و تنها نگاه تحقیر آمیز جواهرفروش را تاب نیاورده و دست به انتقام می‌زند. به تعبیر راجر ایبرت، شخصیت حسین را می‌توان با آب‌های بی‌موج عمیق و سرد مقایسه کرد. در طول فیلم، ما هرگز نمی‌توانیم حدس بزنیم که ممکن است تغییری در او رخ دهد؛ اما ناگهان متوجه می‌شویم که او یغ نزده بوده، بلکه انتظار آن نیروی بیرونی را می‌کشیده استطلای سرخ یکی از بهترین نمونه‌های ژانر نوآر در تاریخ سینمای ایران است، حسین قهرمان فیلم (که تفاوت‌های بسیاری با قهرمانان آثار کلاسیک دارد) غنیمتش از جنگ، اختلالات آن و تزریق کورتون‌هایی ست که از او یک شیئی حجیم و ساکن ساخته اند، برای گذران زندگی به ناچار پیتزا در خانه‌ها می‌برد و فیلمساز از این طریق تماشاگر را به لایه‌های درونی جامعه می‌برد. پناهی با شکستن تصویر کلیشه‌ای رزمنده همیشه مقاوم، که این بار در برابر فشارها و تحقیری که از طرف جامعه، نثارش می‌شود، تاب تحمل را از دست داده، به بهترین شکل به موضوعاتی چون شکاف طبقاتی و حقوق شهروندی می‌پردازد. سرباز فراموش شده قصه ما همچون غول مهربان مسیر سبز (فرانک دارابونت) از دنیایی پاک وارد جامعه‌ای بی‌رحم شده که سرانجام حکم به حذف وی داده و او را می‌بلعد. حسین حتی در در لحظه انتقام گرفتن نیز بیشتر به یک قربانی شباهت دارد که قاب بندی‌های درخشان جعفریان بیشتر از هر چیزی محبوس بودن حسین را (که گویی برای رهایی از زندان بزرگ پیرامونش تقلا می‌کند) به تصویر می‌کشد. غرور لگدمال شده حسین از یک سو و حس تحقیرشدگی عمیقی که از ابتدا تا انتهای فیلم همراه وی است، او را همچون موجودی مسخ شده که دیگر نه هویت قبلی خود را دارد و نه می‌تواند با هویتی که جامعه به وی تحمیل کرده کنار بیاید، وادار به شلیک به مرد جواهرفروش و سپس هدف قرار دادن شقیقه خود می‌کند. (حس تنفر و انزجار حسین در این سکانس بیش از هر چیزی، خودنمایی می‌کند) طلای سرخ یکسال بعد از نفس عمیق پرویز شهبازی ساخته شد و شخصیت حسین بیش از هر کاراکتر دیگری (حتی کاراکتر پرویز در فیلم مجید برزگر) بیشترین شباهت را به شخصیت کامران نفس عمیق دارد. هرچند که خاستگاه هر کدام متفاوت از هم بود و کامران از خانواده‌ای متمول می‌آمد اما هر دو موقعیت مشابهی در مواجهه با جامعه پیرامون خود داشتند و شاید اگر آن نگاه متکبرانه صاحب جواهرفروشی نبود، حسین هم بی‌صدا و آرام در گوشه‌ای از این شهر پرتلاطم، زندگی را بدرود می‌گفت.


خرید کتاب با ۱۰٪ تخفیف(همه کتاب‌ها)

دیدگاه خود را با ما اشتراک بگذارید:

ایمیل شما نزد ما محفوظ است و از آن تنها برای پاسخگویی احتمالی استفاده می‌شود و در سایت درج نخواهد شد.
نوشتن نام و ایمیل ضروری است. اما لازم نیست که کادر نشانی وب‌سایت پر شود.
لطفا تنها در مورد همین نوشته اظهار نظر بفرمایید و اگر درخواست و فرمایش دیگری دارید، از طریق فرم تماس مطرح کنید.