کاراکتر سینمایی بهزاد با بازی حمید فرخ نژاد در فیلم به رنگ ارغوان – ۱۳۸۳: بررسی و تحلیل

بازی قدرتمند و چند لایه حمید فرخ نژاد در نقش یکی از مهم‌ترین کاراکترهای تاریخ سینمای ایران (در جدی‌ترین فیلم سیاسی سینمای ایران) برگ برنده به رنگ ارغوان است. فرخ نژاد در نقش یک مامور اطلاعاتی، همزمان شخصیتی ساده لوح و دست و پا چلفتی و کاراکتری باهوش و جدی را توامان ایفا کرده و در ارائه این تصویر پارادوکسیکال چنان تعادل ظریفی برقرار کرده که هر دو شخصیت کاراکتر بهزاد برای تماشاگر جا افتاده و تعویض و تبدیل نقش‌ها را می‌پذیرد. حس موجود در ادای دیالوگ‌ها و بازی فرخ نژاد در هر سکانس به قدری تازه و تاثیرگذار است که گویی هر کدام از آن‌ها را با فاصله کمی قبل از فیلمبرداری حفظ کرده و جلوی دوربین آمده است! و این بهترین زمینه برای برقراری ارتباط تماشاگر با قهرمان فیلم است.

بهزاد گزارش اول را با «هوالقادر» می‌فرستد که استعاره‌ای است از قدرت و سیطره وری بر زندگی ارغوان؛ در گزارش سوم که با «هوالکاشف» آغاز می‌شود، سوژه کاملا تحت کنترل است و بهزاد لحظه به لحظه به ارغوان نزدیک‌تر می‌شود؛ گزارش پنجم با «هوالقاضی» و طرح این پرسش که آیا سوژه من ارغوان کامرانی است؟ به مافوق ارسال می‌گردد، حالا دیگر نه از آن قدرت ابتدایی خبری است و نه از آن کنکاش و جستجو. گزارش ششم بعد از «هوالعادل» با تقاضای بازگشت از ماموریت ارسال می‌شود و حد فاصل گزارش ششم و هفتم همان جایی ست که بهزاد به خود فرصت شنیدن ندای درون را داده و گزارش وضعیت قرمز می‌دهد. خطری که ارغوان را تهدید می‌کند بی‌تابش کرده، شتاب و هراس (آن چه برای یک مامور اطلاعاتی ممنوع است) وارد کارش شده و وقتی در نهایت تصمیم به ترک شهر می‌گیرد در مواجهه با خواسته ارغوان که از او کمک می‌خواهد، قید

همه چیز را می‌زند و از جنبنده‌ای مامور و معذور به انسانی فاعل و مختار تبدیل می‌شود و آیا بهتر از این می‌توان با تصویر و کلام از عشق و اخلاق (و مهم‌تر از هر دو این‌ها انسان بودن) گفت؟!

این مرد تنومند و زمخت با سیمایی درشت و صدایی بم که کارش دیده بانی و استراق سمع است، یگانه قهرمان آثار حاتمی کیا و کامل‌ترین شخصیت آثار اوست. حتی فراتر از حاج حیدر و حاج کاظم که دن کیشوت وار خود را قربانی ارزش‌های فراموش شده و ایده آل‌های ذهنی خود می‌کنند و تصویر قهرمانی زخم خورده و ناکام را برای همیشه در ذهن تماشاگر زنده نگه می‌دارند، بهزاد برخلاف قهرمانان دیگر فیلم‌های حاتمی کیا، که از ابتدا تا انتها کاراکترهایی ثابت و غیر قابل انعطاف اند، در طول فیلم از دنیای جبر و وظیفه که همه چیزش در رمز و کد خلاصه شده و زبانی جز منطق و استدلال قادر به رمزگشایی آن نیست، قدم به دنیای شورانگیزی می‌گذارد که حاضر است برای عشق زمینی خود یک شبه چوب حراج به تمامی داشته هایش (از موقعیت شغلی گرفته تا ورود به صحنه‌ای که می‌تواند جانش را به خطر اندازد) زده و در پاسخ به جمله اعتراضی مافوقش («این تمرده! تو جای من بودی چیکار می‌کردی؟») پیشنهاد حذف خود را می‌دهد و در نهایت برای بودن کنار معشوق، قید هویت رسمی خود را می‌زند و با نام و ظاهری دیگر کنارش می‌ایستد و این استحاله شخصیت یکی از بهترین نمونه‌های استحاله شخصیت در سینمای ایران است که نه آنقدر سفارشی و شعاری از آب درمی آید که توی ذوق تماشاگر بخورد، و نه از وی شخصیتی عبث و ناتمام باقی می‌گذارد، نمازی که بهزاد از ابتدا تا انتهای فیلم می‌خواند و ما تنها لحظاتی از آن را می‌بینیم و هیچگاه به پایان نمی‌رسد، نشانه‌ای ست از فرآیند تحول و بازسازی شخصیت بهزاد که در انتهای فیلم به پایان می‌رسد.


خرید کتاب با ۱۵٪ تخفیف(همه کتاب‌ها)

به رنگ ارغوان در کنار آژانش شیشه‌ای و ارتفاع پست نمونه شاخصی از سینمای «فرد در برابر سیستم است که در این جا هم با ضد قهرمانی طرفیم که کنش‌ها و واکنش هایش بر اساس قانون و منطق پذیرفتنی نیست اما تماشاگر را همراه خود کرده و بسته به نگاه او، تمام با بخشی از آن چه انجام می‌دهد، مورد تایید قرار می‌گیرد و در به رنگ ارغوان با نقطه اوج و تکامل یافته این نگاه مواجه ایم. اگر حاج کاظم آژانش شیشه‌ای در اوج عصیان، مردم را نشانه رفت و آن‌ها را به دلیل فراموشی برخی از اصول و ارزش‌ها به چالش کشید و میان خود و آن شاهدان بی‌اختیار خط کشی کرد، قاسم ارتفاع پست از دل همان مردم به روی مامور حراست پرواز اسلحه کشید و بالاخره در به رنگ ارغوان که از همان ابتدای فیلم با مرزبندی و خط کشی‌های شفاف و صریحی طرقیم، عشق بهزاد همه معادلات را تغییر داده و به جای حذف مهرهای که در جبهه مقابل اوست و بی‌تفاوت به خط کشی‌های خودی و غیر خودی تغییر موقعیت داده و کنار ارغوان می‌ایستد.

دیدگاه خود را با ما اشتراک بگذارید:

ایمیل شما نزد ما محفوظ است و از آن تنها برای پاسخگویی احتمالی استفاده می‌شود و در سایت درج نخواهد شد.
نوشتن نام و ایمیل ضروری است. اما لازم نیست که کادر نشانی وب‌سایت پر شود.
لطفا تنها در مورد همین نوشته اظهار نظر بفرمایید و اگر درخواست و فرمایش دیگری دارید، از طریق فرم تماس مطرح کنید.