کاراکتر سینمایی ارژنگ صنوبر با بازی رضا عطاران در فیلم نهنگ عنبر – ۱۳۹۴: بررسی و تحلیل

زمانی که به کاراکتری چون ارژنگ صنوبر فکر می‌کنیم عاشق پیشه بودن بیش از هر خصیصه دیگری در ذهن تداعی می‌شود؛ فردی که تمام اهداف بزرگ و کوچک زندگیش را در راه رسیدن به رویای (مهناز افشار) قصه زندگیش سپری می‌کند. محرک پررنگی چون عشق می‌تواند در زندگی افرادی از این قبیل با ترفند هوشمندانه‌ای چون جایگزینی معشوق‌های مختلف پیش رود، اما ارژنگ از آن دست شخصیت هاست که گسست خانوادگیش در کودکی قالب اصلی عاشقانه هایش را تحت تاثیر قرار داده و با هدف قرار دادن رویا، تمام پله‌های عاطفی، شغلی و حتی سلامتیش را در راستای رسیدن به او گسترده شده می‌بیند. به این ترتیب گرچه قسمت اعظم شکل گیری شخصیت وی در فیلم مختص به دوران جوانی تا میانسالیش است اما بیشترین تاثیر و توجیه اعمالش ریشه در دوران کودکی تا جوانیش دارد ارژنگ به شکل عجیبی در مقابل اتفاقات وابسته به ماجراهای عاشقانه‌اش با رویا تاثیرپذیر است، تاثیراتی که در هنگام غیبت‌های طولانی معشوق، بیشتر از هر زمان دیگری نمود پیدا کرده و زندگیش را در راستای نشانه‌های برآمده از همین اصل پایه ریزی می‌کند. ارژنگ در راه رسیدن به رویا که به آمریکا مهاجرت کرده به جنگ می‌رود، با شنیدن خبر ازدواج رویا به اولین نفری که پیش رو دارد پیشنهاد ازدواج می‌دهد و با خبر جدایی رویا از همسرش طلاق می‌گیرد و در نهایت شغلش را با توجه به نام حک شده بر مجوز نشریه رویای دیروز انتخاب می‌کند. در حقیقت تصمیم گیری‌های احساسی که نشأت گرفته از خلاء وجودی ارژنگ است به صورت یکسان و با توجه به پا به سن گذاشتنش تغییر می‌کند و این در صورتی است که سرنوشت عاشقانه هایش به شکلی ثابت هربار در پشت شیشه ۵ میلی متری فرودگاه تکرار می‌شود. در چنین شرایطی اولین خصوصیت اخلاقی که پیش از بقیه در ذهن تداعی می‌شود ساده بودن این فرد در قبال پیشامدها و گذر سال‌های زندگی است، سادگی که برای وی به معنی عدم رشد فکری و اجتماعی بروز کرده و او را بی‌توجه به رویدادهای جدی و پراهمیت اطرافش جلوه می‌دهد. در حقیقت رفتار ارژنگ با از دست دادن رویا گرفتار شیطنتی ایجابی می‌ماند که ریشه در سادگی نوجوانانه دارد، او خواسته یا ناخواسته تحت تاثیر جو محیطی حاکم بر زندگیش قرار می‌گیرد و خود را در اختیار مسیری قرار می‌دهد که در مقابلش باز می‌گردد، شاید دلیل اصلی به اصطلاح جوگیر بودن وی در شرایط مختلف را بتوان در همین واقعیت ریشه یابی کرد که او با از دست دادن انگیزه اصلی سعی در به اتمام رساندن وظایفی که به او محول می‌شود را به غلو آمیزترین حالت ممکن دارد. از سویی دیگر ارژنگ هر چند سال یک بار با وارد شدن ضربه‌های احساسی از طرف رویا به موقعیت تلخ زندگی اشبیشتر اشراف پیدا کرده و برخلاف تصور همگان به تکامل شخصیتی می‌رسد. مهم‌ترین نشانه این امر را می‌توان در تبدیل گریه‌های پرسروصدا در دوره‌های اولیه (که مانند دیگر رفتارهایش به ش کلی مبالغه آمیز نمود پیدا می‌کند) به اشک ریختن آرام و اندوهناک انتهای فیلم جستجو کرد. گریه‌ای که به صورت آشکار خبر از تغییر و تکمیل شخصیت ارژنگ صنوبر می‌دهد و احتمالا رفتارهای هنجار گریز وی را وارد مرحله‌ای تازه می‌کند که با بازگشت رویا به زندگیش از دیدن آن محروم می‌شویم یکی از جذابیت‌های منحصر به فرد کاراکتر ارژنگ غیر قابل حدس بودن عملکرد وی در موقعیت‌های مختلف است؛ از این منظر که شاید بتوان او را در زیرشاخه‌های عاشق پیشه‌های ژانر کمدی قرار داد ولی نمی‌توان برای او قالب معین شخصیتی در نظر گرفت زیرا رفتار او نسبت به رویدادهای محیطی متغیر است و در نموداری عقلانی نمی‌گنجد. تعبیری او دارای دو منبع ذهنیتی برای بروز عکس العمل هایش در قبال موارد پیش آمده است؛ اولی میزان احساس مسئولیتش نسبت به موضوع و دیگری ارتباط آن با دختر آرزوهایش، کاراکتر ارژنگ صنوبر را شاید به جرات بتوان یکی از بهترین دستاوردهای رضا عطاران در سالیان اوج گرفتنش دانست، کاراکتری که نه به اندازه آثار دیگرش وابستگی بیش از اندازه به شخصیت خودش دارد و نه منفصل با پرسونای سینماییش است.

ارژنگ صنوبر بخش عظیمی از قابلیت‌های عطاران را به خدمت گرفته تا کاراکتری طناز و متفاوت ارائه دهد. کاراکتری که از دل نوستالژی‌های دهه ۶۰ سر برآورده و بر دل می‌نشیند. در این مبحث باید اشاره کرد که تیم نویسندگان اثر موفق به خلق شخصیتی شده‌اند که دوست داشتنی بودنش بر مهمی چون باورپذیر بودنش سایه افکنده و با توجه به گونه طنزی که ارائه می‌دهند به نظر می‌رسد عامدانه چنین رویکردی را پیش گرفته اند.

دیدگاه خود را با ما اشتراک بگذارید:

ایمیل شما نزد ما محفوظ است و از آن تنها برای پاسخگویی احتمالی استفاده می‌شود و در سایت درج نخواهد شد.
نوشتن نام و ایمیل ضروری است. اما لازم نیست که کادر نشانی وب‌سایت پر شود.
لطفا تنها در مورد همین نوشته اظهار نظر بفرمایید و اگر درخواست و فرمایش دیگری دارید، از طریق فرم تماس مطرح کنید.