فیلم گرمای بدن – داستان کلی ، تحلیل ، نقد و بررسی – Body Heat 1981

فیلم نوآر، فیلم‌سازان مدرن را مثل یک سراب وسوسه‌انگیز گرفتار خود می‌کند. نوآر ژانر تاریکی، گناه، خشونت، و شور بی‌پرواست، و هیچ‌گونهٔ سینمایی اغواکننده‌تر از آن نیست. ولی بهترین نوآرها در سال‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ ساخته شدند- پیش از این که کارگردان‌ها آگاهانه آن‌ها را بسازند («رابرت میچام (Robbert Mitchum: هنرپیشهٔ آمریکایی: فیلم‌های رود سرخ و شب شکارچی او معروفند.) در جایی گفت: «ما به آن‌ها فیلم‌های درجه دو می‌گوییم.»

هنگامی که فرانسوی‌ها نامی بر روی آن گذاشتند، و همان هنگام که نسلی از فیلم‌سازان که فیلم‌های نوآر را در سینما تک‌ها و سالن‌های قدیمی و کثیف دیده بودند به میدان آمدند، نوآر دیگر نمی‌توانست نپخته و ساده باقی بماند. یکی از لذت‌های نوآری عالی مثل میان‌بر (۱۹۴۵) این احساس است که پدیدآورندگان آن کسانی هستند که داستان را کاملاً جدی گرفته‌اند. چنانکه پاولین کیل (Pauline Kael) در نقد بیرحمانهٔ خود از گرمای بدن نوشت، یکی از خطرهای نوآر مدرن و خودآگاه، ظهور هنرپیشهٔ زنی مثل کتلین ترنر (Kathleen Turner) است که «به دنبال ردپای هنرپیشه‌های پیش از خود می‌گردد.»

و با این حال نوآر مدرن بد می‌تواند کارکرد یک تقلید تمسخرآمیز را داشته باشد، نوآر خوب قدرت اغواگری دارد. بله، لارنس کاسدان (Lawrence Kasdan) در گرمای بدن (۱۹۸۱) از فیلم‌هایی که به او الهام بخشیده، آگاهی داشته- به ویژه از غرامت مضاعف بیلی وایلدر (۱۹۴۴). ولی فیلم دارای قدرتی است که به واسطهٔ آن از منابع خود متعالی‌تر می‌شود. فیلم از ظاهر شخصی ستاره‌ها استفاده می‌کند تا خود را به آرامی در دل تماشاگران جای دهد؛ کیل به ترنر کم‌لطف است. او در اولین اجرایش طوری نقش یک زن جسور پرشور را بازی کرد که می‌توانیم باور کنیم معشوق او (ویلیام هرت) (William Hurt) حاضر است برای او دست به هر کاری بزند. لحظه‌ای که به این باور می‌رسیم، فیلم دست از حاشیه‌روی می‌کشد و سراغ اصل مطلب می‌رود. (فکر می‌کنم این لحظه در صحنه‌ای برای متی هرت اتفاق می‌افتد که مردها تمایل کمی دارند راجع به آن صحبت کنند.)

به ندرت پیش می‌آید که زن‌ها در فیلم‌ها گستاخ و متقلب باشند؛ بیشتر کارگردان‌ها مرد هستند، و آن‌ها زنان را به مثابه اهداف، غنایم، دشمنان، عشاق و دوستان می‌بینند و کمتر به عنوان قهرمان داستان. ورود ترنر در گرمای بدن نشان می‌دهد که او مرکز قدرت فیلم است. شبی گرم و شرجی در فلوریدا است. هرت، در نقش یک وکیل جسور اما تنبل به نام ند راسین، روی اسکله که در آن یک گروه کسالت‌آور موسیقی با بی‌میلی در حال نوازندگی است، قدم می‌زند. او در پشت جایگاه تماشاگران است. می‌توانیم درست از پایین راهرو تا صحنهٔ نوازندگان را مشاهده کنیم. فضای آن جا تماماً تیره و رنگ قرمز و نارنجی است. ناگهان زنی با لباس سفید بلند می‌شود و مستقیم به طرف هرت می‌رود. آن زن متی واکر است که به محض دیدنش دلبستهٔ او می‌شوید.


خرید کتاب با ۱۵٪ تخفیف(همه کتاب‌ها)

ترنر در اولین نقش سینمایی خود خیره کننده بود. او با ظاهری زیبا، یادآور ظاهر باربارا استانویک (Barbara Stanwyck) و لارن بیکال (Lauren Bacall) است. ولی صدا و لهجه‌اش کمی نامتناسب بود. دیوید تامسون (David Thomson) منتقد گفته که او «چشمانی خشمگین» داشت و دندان‌های بالایی او اندکی جلوتر از دندان‌های پایینی بود. جلو بردن دندان‌های بالا (فکر می‌کنم بعداً آن‌ها را درست کرد) به دیالوگ‌های گستاخانهٔ او رنگی از شیطنت می‌زد (او بعد از دیدار راسین بلافاصله می‌گوید: «زیاد باهوش نیستی، نه؟ من این خصوصیت را در مردها دوست دارم.»)

هرت پیش از گرمای بدن در اظهارات تغییریافتهی (Altered States) کن راسل (Ken Russell)، در ۱۹۸۰ بازی کرده بود. آن زمان هنوز ناشناس بد: قدبلندی داشت، موی سرش رفته رفته کم می‌شد و بی‌رنگ و رو اما جذاب بود. در کلامش نوعی نخوت وجود داشت، انگار که از ذکاوت خودش لذت می‌برد. گرمای بدن ماجرای زنی است که برای انجام قتل از مردی استفاده می‌کند. مهم است که مرد احمق نباشد؛ او باید به اندازهٔ کافی باهوش باشد تا خودش هم بتواند نقشه بکشد. یکی از تأثیرات فوق‌العادهٔ فیلم‌نامهٔ کاسدان روشی است که ند راسین را به این فکر وا می‌دارد که او آغازگر نقشه‌های متی واکر است.

فیلم کار جالبی دربارهٔ نقش آب و هوا در ماجرا انجام داده است. گرما و به خصوص داغ کردن، یک اصطلاح معمول و آشنا و پرمعنا است. با این که در سال ۱۹۸۱ دستگاه تهویهٔ مطبوع در میامی ناشناخته نبود، شخصیت‌های فیلم دائماً در گرما هستند؛ در صحنه‌ای ند به خانه می‌آید، پیراهنش را در می‌آورد و روبه‌روی یخچال باز می‌ایستد. فیلم با آتش گرفتن مهمان‌سرایی در دوردست‌ها آغاز می‌شوند. ند می‌گوید: نیک نفر ساختمان را آتش زده تا محوطه را روشن کند، احتمالاً کار یکی از مشتری‌های من است.» آتش‌های دیگری هم در فیلم وجود دارد. رنگ قرمز زیاد به کار می‌رود. صحنه‌ای وجود دارد که در آن، گرما باعث افزایش عواطف و تقویت دیوانگی می‌شود.

در میان این گرما، متی به نظر سرد می‌رسد. در اوایل فیلم، صحنهٔ انصافاً مشهوری وجود دارد که در آن متی، ند را از بار به خانه می‌آورد، ظاهراً به این بهانه که به زنگ بادی او گوش دهد، و سپس از او می‌خواهد که برود. ند می‌رود، ولی برمی‌گردد، و از پنجرهٔ کنار در به متی نگاه می‌کند، و در نمای بعدی آن‌ها به هم نزدیک شده‌اند. حالا با شناختی که از متی داریم، یک بار دیگر چهرهٔ او را در حالی که با سردی هرت را نگاه می‌کند مشاهده کنید. او مطمئن و مجذوب به نظر می‌رسد، درست همانند کودکی که رد یک بازی ویدئویی دکمه‌ای را فشار می‌دهد و می‌داند پاسخ آن چیست.

کاسدان، متولد سال ۱۹۴۹ است و قبل از آن که برای فیلم‌نامه‌نویسی به هالیوود برود، در شرکت‌های تبلیغاتی کار می‌کرد. همزمان با نخستین آثارش، امپراتوری حمله می‌کند (The Empire Strikes Back) (1980) و مهاجمان صندوق گم شده (Raiders of the Lost Ark) (1981) که موفق‌ترین فیلم‌های تمام دوران بودند، کارهای شخصی‌ترش را در کشوری میزش پنهان کرده بود. جورج لوکاس (George Lucas) مدیریت تهیه‌کنندگی را بر عهده گرفت تا به شرکت برادران وارنر اطمینان دهد که فیلم سروقت تمام و کمال پخش می‌شود. دیوید شوت (David Chute) در نقد فیلم نوشت: «شاید بهترین اثر نخستی باشد که تا به حال ساخته شده است.» (که موضوع همشهری کین را پیش می‌کشد، ولی اهمیت ندهید). فیلم‌های بعدی کاسدان کارهای اکشنی بودند که آن‌ها را برای کارگردان‌های دیگر نوشته بود. (بازگشت جدای (Retum of the Jedi)]1983[، قسمت‌هایی از محافظ شخصی (Bodyguard)]1992[) و فیلم‌های عجیب و زیرکانه‌ای که خود او کارگردانی‌اشان کرد (گردشگر تصادفی (Accidental Tourist) در ۱۹۸۸، تا سر حد مرگ عاشقت هستم (I Love You to Death) در ۱۹۹۰، درهٔ باشکوه (Grand Canyon) بی‌نظیر در ۱۹۹۱، و مامفرود (Mumford) در سال ۱۹۹۹ که به طور غیرعادلانه‌ای نادیده گرفته شد.)

فیلم‌نامهٔ اصلی کاسدان در گرمای بدن، در برگیرندهٔ اجراهای خوب نقش‌های درجه دو می‌شود. او فضاهایی واقعی از پاسگاه پلیس، واگن‌های غذاخوری، دفاتر حقوقی، و رستوران‌ها ساخت که کاملاً دور از فیلم‌نامهٔ پیچیده و گراه‌کنندهٔ متی بودند. در فیلم، بهترین نقش درجه دو از آن میکی رورک (Michey Rourke) بود که در نقش دوست ند و عامل حریق‌های عمدی اجرای موفق داشت. ریچارد کرنا (Richard Crenna) همسر متی است. متی به ند می‌گوید: ناو کوچک، پست، و ضعیف است،» ولی وقتی او را می‌بینیم، می‌فهمیم که کوچک و ضعیف نیست. تد دانسون و جی‌ای پرستون، دادستان و پلیس و از دوستان ند هستند، که برخلاف میلشان به ند مظنونند (زمان‌بندی و شناسایی جزئیاتی که دانسون در شبی که او دوستش، ند را، از جزئیات پرونده‌ای که بر عیله اوست آگاه می‌کند، عالی است).

کیل می‌نویسد: «کاسدان شخصیت‌های جدیدی دارد که مرتباً چرند می‌گویند، مثل این که رمان‌های چندلر را کامل خوانده باشند،» و «به نظر می‌رسد او نمی‌داند می‌خواهد بخندد یا نه.» ولی آیا الزامی نیست که شخصیت‌های نوار به شیوه‌ای متفاوت صحبت کنند؟ در شبی که آن‌ها برای اولین بار با هم هستند، ند به متی می‌گوید: «شاید نباید این طور لباس بپوشی.» و ند می‌گوید: «نباید با چنین لباسی خود را بپوشانی.» آیا این سبک گویش چندلر است؟ بله. و در این فیلم کارآمد است؟ بله.

در فیلم دیالوگ‌هایی وجود دارد که بی‌تردید شناعت جنایتی را که ند و متی درصدد اجرای آن هستند نشان می‌دهد. در بسیاری از فیلم‌ها، قاتلین خودشان را راضی می‌کنند تا بتوانند آدمی را بکشند. یک صحنهٔ بسیار سرد در گرمای بدن وجود دارد که ند با بی‌احساسی به متی می‌گوید: «تنها دلیل مردن آن مرد این است که ما می‌خواهیم بمیرد.»

طرح فیلم و ترفندهای موجود در آن، بخشی از موارد خشنودی ما از فیلم هستند. هرچند که شب گذشته، با تماشای دوبارهٔ فیلم و اشراف بر رازهای آن، نتیجه‌گیری نهایی را کم‌ارزش‌تر از شروع اهریمنی آن دیدم. صحنه‌های پایانی قابل پیش‌بینی هستند (و صحنهٔ پایانی که در ساحل گرفته شده، سرسری و غیرقابل قبول است). آخرین صحنه‌ای که مانند یک درام عمل می‌کند صحنه‌ای است که ند به متی می‌گوید عینک را از خانهٔ قایقی بردار، سپس متی در چمنزار می‌ایستد و به او می‌گوید: «ند، مهم نیست که به چی فکر می‌کنی- من واقعاً تو را دوست دارم.»

آیا او را دوست دارد؟ این همان چیزی است که فیلم را جالب می‌کند. آیا ند متی را به سبب آن موضوع دوست دارد؟ یا غرق لذت غریزی شده است- گرمای بدن؟ شما فیلم را برای اولین بار از منظر ند و برای بار دوم از دیدگاه متی نگاه می‌کنید. هر دو دیدگاه دو جریان متفاوت را نشان می‌دهند. و گرمای بدن تا این اندازه خوب است که فیلم نوآر را طوری نمایش می‌دهد که پیش‌تر از آن ندیده‌ایم.

دیدگاه خود را با ما اشتراک بگذارید:

ایمیل شما نزد ما محفوظ است و از آن تنها برای پاسخگویی احتمالی استفاده می‌شود و در سایت درج نخواهد شد.
نوشتن نام و ایمیل ضروری است. اما لازم نیست که کادر نشانی وب‌سایت پر شود.
لطفا تنها در مورد همین نوشته اظهار نظر بفرمایید و اگر درخواست و فرمایش دیگری دارید، از طریق فرم تماس مطرح کنید.