واکسیناسیون نخستین بار توسط چه کسی ابداع شد؟

0

سال اکتشاف: ۱۷۹۸

این کشف چه می‌گوید؟

تزریق عامل ضعیف بیماری باعث ایجاد مقاومت در بدن و محافظت بدن از آن بیماری می‌شود.

چه کسی آن را کشف کرد؟

تبلیغ: دوره آموزش الکترونیکی: پداگوژی، ابزارها و تولید محتوای آموزشی

بانو ماری ورتلی مونتاگ Mary Wortley Montagu و ادوارد جنر Edward Jenner


تا به حال آبله گرفته‌اید؟ آبله مرغان چطور؟ یا تیفوئید؟ احتمالاً نه. این بیماری‌های عفونی مثل طاعون کلی از جمعیت بشر را نابود کرده‌اند. واژه طاعون خود نام یک بیماری مرگبار است. در قرن‌های چهاردهم و پانزدهم طاعون نیمی از جمعیت اروپا را از بین برد.

آبله در طی یک قرن حدود ۱۰۰.۰۰۰ نفر در سال را از بین برده بود. در ۱۹۱۸ آنفلوانزا، ۲۵۰ میلیون نفر را در سراسر دنیا به قتل رساند. آبله مرغان در اوایل قرن بیستم، هزاران نفر را به کام مرگ کشاند.

یک کشف ساده نه تنها گسترش این بیماری‌ها را متوقف کرد بلکه باعث پاکسازی آن‌ها شد. این کشف واکسیناسیون بود. واکسیناسیون جان میلیون‌ها نفر را نجات داد و جلوی رنج و بدبختی بسیاری را گرفت.


بانو ماری ورتلی مونتاگ ۲۴ ساله، شاعر مشهور انگلیسی در هزار و ۱۷۱۲ با شوهر خود در ترکیه سفر می‌کرد. شوهرش سفیر انگلستان بود. ماری متوجه شد مردم ترکیه به آبله، بیماری وحشتناکی که هر ساله در انگلستان هزاران نفر را می‌کشت و بر صورت او هم علامت زده بود، مبتلا نمی‌شوند.

او خیلی زود متوجه شد زنان گیس‌سفید طایفه‌ها رسمی دارند به نام «تلقیح» که برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری انجام می‌دهند. ماری احتمال داد همین مراسم آن‌ها را از آبله مصون می‌دارد.

اعضای خانواده هر سال یکی از افرادی را که احتمال می‌دادند به آبله مبتلا شود برای این مراسم بر می‌گزیدند. بعد زن گیس‌سفید همراه با مایع مخصوصی که در شیشه داشت از راه می‌رسید و دست آن شخص را با قلم نیشتر می‌زد و از آن مایع روی آن می‌مالید؛ در همان حال اعضای خانواده آواز می‌خواندند و دست می‌زدند. آن شخص تب مختصری می‌کرد. یکی دو روز در بستر می‌ماند و بعد از جا برمی‌خاست.

اهالی می‌گفتند او دیگر هیچ‌گاه به بیماری مبتلا نمی‌شود. ماری از خود پرسید آیا این روش می‌تواند در کشور او هم موثر باشد.

وقتی او در ۱۷۱۳ به انگلستان بازگشت درباره تاثیر این روش به سخنرانی پرداخت اما نظریه او به مسخره گرفته شد. در ۱۷۱۴ شاهزاده خانمی از ایالت ولز سخنرانی ماری را شنید و به او اجازه داد این آزمایش را روی بچه‌های یتیم انجام دهد.

ماری ترشحات زخم‌های مبتلایان به این بیماری را جمع‌آوری کرد و به چند بچه منتقل کرد. میزان مرگ و میر کسانی که مورد تلقیح قرار گرفته بودند ((؟؟؟)) آدم‌های دیگر بود.

اما مشکل دیگری هم وجود داشت. استفاده از زخم‌ها و ترشحات افراد مبتلا، کار بسیار خطرناکی بود. بعضی از بیماران بر اثر تلقیح جان خود را از دست دادند.

در ۱۷۹۴ ادوارد جنر جراح جوان انگلیسی که در مناطق روستایی طبابت می‌کرد، متوجه شد که دختران شیردوش هیچ‌گاه آبله نمی‌گیرد اما به آبله گاوی، بیماری که دست‌هایشان را پر از تاول می‌کرد مبتلا می‌شوند. جیمز نتیجه گرفت که آبله گاوی باید هم‌خانواده آبله باشد و ابتلا به آن شخص را در برابر آبله مصون می‌کند.

او مایع آبله گاوی را از مبتلایان گرفته و به بیست کودک تزریق کرد. بچه‌ها آبله گاوی گرفتند. روی دست‌هایشان پر از تاول شد و بهبود آن چند روز طول کشید.

دو ماه بعد جنر مقداری مایع آبله به این بچه‌ها تزریق کرد. اگر نظریه او غلط بود این بچه‌ها در معرض خطر مرگ بودند. خوشبختانه علائم آبله در هیچ یک از آن‌ها ظاهر نشد.

جنر واژه «واکسیناسیون» را برای این روند ابداع کرد. واکسا واژه لاتین برای گاو است و واکسینا لغت لاتین برای آبله گاوی.


سازمان بهداشت جهانی در ۱۹۷۹ اعلام کرد آبله به کل ریشه‌کن شده است.

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.