فیلم کاغذ بی‌خط و بازی درخشان خسرو شکیبایی در نقش جهانگیر در آن

0

جهانگیر (خسرو شکیبایی)

کاغذ بی‌خط – ۱۳۸۰

جهانگیر در دنیای رویا «سرور» است. این طور القاء می‌شود که گویی جهان، رویا را فقط برای سر و سامان دادن به اوضاع خانه و بچه‌هایش می‌خواهد و وقتی کار به جایی می‌رسد که رویا با توانمندی‌هایش قدرت بروز می‌یابد و می‌تواند هنر و فردیتش را پیش ببرد، جهانگیر مانع او می‌شود. اما این جهان است که تاکید دارد رویا می‌تواند با قدرت دراماتیک کردن زندگی روزمره، نویسند‌ه‌ی خوبی باشد. این جهان است که برای اولین روز نویسنده شدن رویا، گل می‌خرد، مهمانی می‌گیرد و همه جوره حامی اوست. پس مشکل کجاست؟

در دنیای خیالی رویا، جهانگیر هم مثل بقیه چیز‌ها غلو شده و نمایشی ست اما مشکل جاییست که رویا متوجه می‌شود بر خلاف بقیه آدم‌ها و موقعیت‌ها، وقتی به جهانگیر می‌رسد، ذهنش از او خالیست. چیزی برای نوشتن و عرضه ندارد و همین از جهانگیر یک راز با یک مسئله‌ی غامض ساخته است. این گونه است که جهان، بدون آن که دلیل منطقی وجود داشته باشد تبدیل به بدمن داستان رویا می‌شود. در حضور پروتاگونیست منفعل و رویاپرداز، جهان در جلد آنتاگونیست داستان فرو می‌رود تا تبدیل به موتور محرک داستان رویا شود.

رویا می‌خواهد جهان، به ترسناکی عاملین قتل‌های زنجیره‌ای باشد اما او آدم پیچیده‌ای نیست. نقشه کشی ست می‌انسال که زن و زندگی متوسطی دارد و با کار بسیار می‌کوشد خانواده‌اش را تامین کند؛ بدمن ساختن از او کار سختی ست. رویا چاره‌ای ندارد جز سرک کشیدن در هزارتوی ذهن او و کشف گرگ خونخواری که خودش را بز زنگوله به پا جا‌زده است. گویی تمام رفتار‌های جهان پوششی هستند برای پنهان کردن باطن پلید او. سرشاخ شدن با گرگ عواقب سختی خواهد داشت؛ خطری که رویا به جان می‌خرد تا جهانگیر قصه‌اش را خلق کند:

سفارش طراحی سایت در کارلنسر با قیمت توافقی
لیزر هموروئید درمان بواسیر در کلینیک تخصصی هموروئید تهران

رویا می‌خواهد به شناخت دقیق از جهان برسد اما این رفتار، جهان را بی‌دفاع و دنیای پیرامونش را ناامن می‌کند. او نمی‌فهمد که رویا چرا بعد از ده سال تازه به این فکر افتاده که او را بشناسد؟ برای او کلاس رفتن رویا تنها حربه‌ای بوده تا کمتر نق بشوند و حالا که رویا موضوع را جدی گرفته به هر وسیله‌ای به او فشار می‌آورد تا از نوشتن، باز بماند. از مهمانی گرفتن و به هم ریختن خانه بگیرد تا لباس‌های کثیف و به ماموریت رفتن. اما همانطور که رویا به سرعت کشف می‌کند، سوختگی از جای دیگریست: حریم امن این محدوده بسته، تنها قدرت جهان است و کنجکاوی‌های رویا دیوار‌های این زندان را هر لحظه کوتاه‌تر می‌کند، رویا دیگر زن زندگی‌ای که جهان برای خود ساخته و می‌خواسته نیست. او هم مثل جهان به شب‌هایش، به تنهایی ‌هایش، به قدرت آفرینش هنریش نیاز دارد تا از میل جاودانگیش لذت ببرد. در مقابل، دنیای ذهنی جهان مجموعه‌ای از حق‌های نامتغیر است. مجموعه‌ای از خوب‌های خوب و بد‌های بد که در هر حال درست یا غلط بودنشان به تصمیم‌های جهان بستگی دارد. در نتیجه، رویای نویسنده چیزی نیست که جهانگیر تحمل آن را داشته باشد.

با این حال وقتی که جهان شروع به خواندن فیلمنامه‌ی تمام شده می‌کند، با حقیقتی هولناک مواجه می‌شود: مسئله این نیست که رویا زندگی خصوصی‌شان را تبدیل به فیلمنامه کرده. مهم این است که زندگی او با حضور جهان ترسناک است اما بدون جهان هم از معنا خالیست. آیا جهان صاحب آن چیزیست که رویا خلق کرده؟ آیا جهان صاحب رویای رویاست؟

رویا پس از تمام کردن فیلمنامه‌اش فهمیده قدرت شوهرش، نه پنهان کردن درونیاتش است و نه میلش به بلندتر کردن دیوار‌های زندان. قدرت جهان اضطرابیست که در دل و جان رویا دوانده؛ رویا کوشیده با هنرمندی‌اش، با نوشتن به عنوان خلق یک اثر هنری، از شر این اضطراب که هر لحظه در رگ‌هایش می‌دود ر‌هایی یابد. اما فهمیده که به این اضطراب (جهانگیر/ زندگی زناشویی) معتاد است. این همان ماهیت رعب‌انگیزی ست که رویا سعی داشت با دادن نقش گرگ خونخوار به جهان، برای خوانندگانش هویدا کند؛ اما از درک آن در هنگام نوشتن از جهان عاجز بود. با فرض کردن این که هر چه می‌بینیم، فیلمنامه ایست که رویا می‌نویسد؛ دنیای فیلم با بیدار شدن جهانگیر شروع می‌شود، با رفتن رویا و تنها ماندن جهانگیر در خانه به می‌انه می‌رسد و با خوابیدن او احتمالا پایان می‌پذیرد در چرخشی دایره‌وار، بر خلاف شروع داستان، جهانگیر، راضی از بازی در نقش بدمن پیروز، این بار بیدار است.

بازی را با کشف قرص‌های ضد اضطراب رویا برده و غافل از این که در این بین رویا از معبر شناخت او اثر هنریش را خلق کرده، به حریم امن زندانش باز می‌گردد. به دنیایی با مرز‌های مشخص خوبی و بدی که در آن رویا (شهرزاد) می‌تواند، داستان تازه‌ای را آغاز کند. با این که خسرو شکیبایی همواره متهم به تکرار حمید هامون بوده اما کاغذ بی‌خط از معدود نقش آفرینی‌هایی اوست که در آن به شدت متکی به رفتار، نوع بازی و بازیگر مقابل خود است. بازی در فیلمی که محیط آن به شدت کنترل شده است، اجاز‌ه‌ی بازی جلوه گرانه را از شکیبایی گرفته است. اما با توجه به این که بخش عمد‌ه‌ی داستان از خلال دعوا‌های زن و شوهری شکل می‌گیرد، شکیبایی موفق شده با محدود کردن انرژی خود، تضاد شخصیتی جهانگیر را بیشتر هویدا کند.

رفتار‌های جهانگیر در بیشتر اوقات مهاجمانه به نظر می‌رسند اما در واقع واکنش‌هایی در قبال رفتار‌های رویا هستند. شکیبایی موفق شده با واکنشی بازی کردن در مقابل هدیه تهرانی، هم کیفیتی هیولایی به ش خصیت خود ببخشد و هم جلو‌های معصومانه به شوهری مصلحت طلب بدهد که بیشتر به فکر صلاح خانواده خویش است تا دغدغه‌های مردسالارانه‌اش. البته این تضاد آشکار، همانقدر که ناشی از قدرت و تسلط خود شکیبایی ست، از رابط‌ه‌ی متقابل شکیبایی و تهرانی نشات گرفته است.

   

پستهای اخیر

تصاویر سوررئال و پرمعنی لیزا آیساتو

لیزا آیساتو یک هنرمند و نویسنده شناخته شده در زمینه کتاب‌های کودکان در نروژ است. سابقه کار او به سال 2008 برمی‌گردد، زمانی که تعدادی از کتاب‌هایش را منتشر کرد و نیز به دیگر نویسندگان در زمینه تصویرگری کتاب‌هایشان کمک کرد و آثاری را هم به…

تویوتا تصویر واضح و با کیفیتی از پیکاپ توندرا ۲۰۲۲ منتشر کرد

در چند روز اخیر، تصاویری از خودروی توندرا ۲۰۲۲ در اینترنت منتشر شد اما شرکت تویوتا در اقدامی جالب، به جای رد این تصاویر یا اعلام موضعی خنثی، تصمیم گرفت آتش طرفداران این پیکاپ اندازه بزرگ را با انتشار یک عکس رسمی با کیفیت و وضوح بالا،…

مردی که ۴۰ سال بود نابینا شده بود، به کمک ژن منتقل شده توسط یک نوع جلبک، بینایی در حد تشخیص اشیا…

مطابق خبر جالبی که مدتی پیش منتشر شده، یک مرد 58 ساله که نابینا بود، درمان امیدبخشی دریافت کرده که شاید در آینده نزدیک، زندگی افرادی زیادی شبیه او را تغییر بدهد. شدت بینایی این مرد در حدی بود که تقریبا قادر به تشخیص اشیا در روز و شب نبود.…

خشم شهروندان تگزاسی: ترموستات‌های هوشمند با دخالت شرکت‌های توزیع انرژی، دمای خانه‌ها را ۴ درجه بالا…

در فضای مجازی کاربران ایرانی، لطیفه‌ها در مورد حساسیت‌ پدرهای خانواده در مورد مصرف برق زیاد به واسطه استفاده زیاد از کولر و تجهیزات برودتی زیاد است. اما جالب است بدانید که برخی شهروندان تگزاسی هم متوجه شده‌اند که اختیار کنترل دمای منزل خود…

چگونه از اینستاگرام ۴۰۰ هزار دلار درآمد کسب کردم – سرگذشت اریکا کرامر

در دسامبر ۲۰۱۸، من (اریکا کرامر) و شوهرم به طور کامل ورشکسته شدیم. برخی از هفته‌ها توانایی خرید مایحتاج اولیه زندگی را هم نداشتیم؛ چه برسد به هزینه‌های تجملاتی. یک روز صبح، مدام دور صندلی عقب ماشین می‌چرخیدم تا بتوانم راهی برای خرید یک قرص…

چرا ایلان ماسک بسیار موفق است؟ همه‌چیز به این ۵ ویژگی اصلی شخصیت او برمی‌گردد

موفقیت‌های ایلان ماسک بی‌پایان هستند و هریک برای یک کارآفرین خواب رویایی: بنیان‌گذار غول مالی پی‌پال، بنیان‌گذار و مدیرعامل شرکت خودروسازی تسلا که به معنای واقعی کلمه دنیا را تغییر داد؛ بنیان‌گذار شرکت اسپیس‌ایکس که سعی دارد ما را وارد جهان…

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.