سریال سلطان و شبان و بازی درخشان مهدی هاشمی در نقش سلطان / شیرزاد در آن

0

سلطان / شیرزاد (مهدی هاشمی)

مجموعه تلویزیونی «سلطان و شبان» – ۱۳۶۲

به طور معمول راجع به بازی مهدی هاشمی و در سریال سلطان و شبان یک تصور رایج مطرح است که صرفا حول محور بازی او در دو تیپ متفاوت می‌گردد. حتی تمام واکنش‌های مردمی بعد از پخش سریال بدین گونه بود که هر کسی در کوچه و خیابان با مهدی هاشمی برخورد می‌کرد این سئوال را از وی می‌پرسید: «آیا هر دو نفر خودتان هستید؟ »، «واقعا سلطان و شبان را یک نفر بازی کرده است؟ »، اما آن نکته‌ای که در اغلب نقد‌ها و اظهار نظر‌ها نادیده گرفته شده. این است که مهدی هاشمی، در این مجموعه به جای دو نقش، ایفاگر چهار نقش متفاوت است: «سلطان» «شبان» «سلطانی در لباس شبان» و «شبانی در لباس سلطان».

هرچند که هاشمی سال‌ها پیش از بازی در این سریال، نقشی مشابه را در نمایش آدم آدم است (برشت) بازی کرده بود، که در آن از یک باربر به یک سرباز تغییر شخصیت می‌داد. اما او در این سریال فرآیندی به مراتب دشوارتر را پشت سر گذاشته است. دو مرحله ابتدایی از نقش آفرینی او به بازی در قالب دو شخصیت اصلی «سلطان» و «شبان» بر می‌گردد. او در اجرای این دو تیپ می‌بایست به دو شیوه‌ای مختلف زندگی می‌کرد، باید مثل دو نفر با رفتار‌هایی کاملا متضاد غذا می‌خورد، می‌خوابید، عصبانی می‌شد، راه می‌رفت و واکنش نشان می‌داد. هاشمی در این مرحله و در فرآیند خلق شخصیت شیرزاد شبان از آزادی عمل بیشتری برخوردار بود. گو این که سابقه‌ی بازی در گروه تئاتر پیاده و اجرای نمایشنامه‌های برشت که فارغ از محتوای سیاسی، اغلب دارای زمینه‌ای پویا، شاد و همراه با فضای موسیقیایی بودند، و از طرفی علاقه‌ی ذاتی وی به حرکت در صحنه، به او کمک کرد تا نقش شیرزاد را با تحرک و فعالیت بدنی بیشتری بازی کند.

در همین مرحله با کاراکتر «سلطان» مواجه هستیم که طبق سنت تئاتر و سینمای آن دوران، می‌بایست یادآور سلاطین عرب با غربی باشد، اما این شاه کوتاه قامت، در همان نخستین برخورده تصویری مینیاتوری از پادشاهان خاور دور را به ذهن متبادر می‌سازد. مختصات رفتاری سلطان در این مجموعه، بیش از آن که از سنت تئاتر تخت حوضی و سیاه بازی بیاید، با تیم‌های اغراق‌آمیز «تئاتر نو» و نمایش کابوکی ژاپن چه در چهره پردازی و چه در نوع حرکات قرابت بیشتری دارد. با این توضیح که رفتار سلاطین و درباریان در این نوع از نمایش‌ها نمودی خشونت‌آمیز و بعضا واقعی دارد که حتی باعث هراس مخاطب می‌شود، اما اگر یک مخاطب با فرهنگ و معانی این گونه نمایش‌ها آشنایی چندانی نداشته باشد. تیپ ظاهری و رفتار همان سلاطین قسی القلب در نظرش مضحک و کاریکاتوری خواهد آمد. همین شاخصه در بازی هاشمی در نقش «سلطان» نیز دیده می‌شود، به ظاهر سعی دارد حرکات و گفتاری خشونت‌آمیز داشته باشد، اما در حرکات او هیچ چیزی از آن صلابت، هیمنه و فر شاهانه مشاهده نمی‌شود و بیش از آن که بترساند، مضحک و احمق جلوه می‌کند.

سفارش طراحی سایت در کارلنسر با قیمت توافقی
لیزر هموروئید درمان بواسیر در کلینیک تخصصی هموروئید تهران

در جستجو برای یافتن عنصری که میان تضاد‌ها، همچون خاستگاه شخصیت‌ها (شاهی یا شبانی) و خصوصیات رفتاری آن‌ها (تکبر شاهانه یا سادگی روستایی) موازنه برقرار کرده، به متنی مطایبه‌آمیز و طنازانه بر می‌خوریم که از جدیت یا حماقت هر دو شخصیت، برای خلق موقعیت‌های کمیک بهر‌ه‌ی فراوان برده است. مهدی هاشمی در مرحله‌ی بعد جابجایی شخصیت‌ها اتفاقی بزرگتر را رقم می‌زند. او حالا می‌بایست ضمن نشان دادن ناآشنایی شخصیت اصلی در مواجهه با خصوصیات رفتاری فرد دیگر، هم دغدغه‌های شخصیت اصلی (آن چه تا به حال بوده) را نشان دهد و هم چنین در مسیر تغییر شخصیت (آن چه دارد می‌شود)، بتواند استحاله و فرو رفتن در قالبی جدید را تجربه کند. در این وضعیت «سلطان» و «شیرزاده» برای رفتن در جلد شخصیتی قلابی، تحت تعلیم وزیر اعظم «محمد مطیع» و خوابگزار اعظم «محمدعلی کشاورز» قرار می‌گیرند.

در این جا به جایی سلطان باید با حرفه‌ی چوپانی انس بگیرد و شیرزاد با آداب زمامداری، لحظات جذاب و کمیک داستان از همین نقطه آغاز می‌شود چرا که هر دو شخصیت «سلطان» و «شیرزاد» قادر نیستند خود را با موقعیت جدید وفق دهند و با رفتاری ناشیانه، ضمن این که از تماشاگر خنده می‌گیرند، شک اطرافیان را نیز نسبت به تقلبی بودن‌شان بر می‌انگیزند. سلطان که هنوز در حال و هوای دوران حکمرانی بر رعیت به سر می‌برده با ادبیاتی آمرانه به گوسفندان امر و نه‌ی می‌کند: «جمع شوید ای ابلهان زبان نفهم، بیایید این وسط جمع شوید. به شما امر می‌کنم بایستید همین جا». و در سوی دیگر شیرزاد که هنوز نتوانسته با رخت پادشاهی انس بگیرد، با دیدن ظرف غذا در دستان سلطان بانو، از روی وزیر اعظم می‌پرد یا با آوردن گوسفندان به داخل قصر نشان می‌دهد که نتوانسته از خصلت واقعی خود دور شود.

نقش آفرینی هاشمی در این مرحله جزو نقاط درخشان و به یادماندنی کارنامه‌ی بازیگری او محسوب می‌شود. او در این مرحله اشکال گوناگونی از فرآیند خلق شخصیت در بازیگری را اجرا می‌نماید. بازی در نقش شخصیت اصلی، حرکت در مسیر تغییر و فرو رفتن در قالب شخصیتی جدید، بازی در بازی، استحاله شخصیت و در نهایت بازگشت به نقط‌ه‌ی آغازین، مهدی هاشمی در نهایت ظرافت و تیزهوشی تمام این مراحل را با موفقیت پشت سر می‌گذارد.

خوابگزار اعظم: قربان، یک چند روزی طاقت بیاورید. بعدا همه‌ی این مشقات به باد فراموشی سپرده خواهد شد و قبله‌ی عالم دوباره با شکوه و جلال بر می‌گردند و روی اریکه‌ی سلطنتی جلوس خواهند کرد.

سلطان: نمی‌توانیم طاقت بیاوریم. چرا نمی‌فهمید؟ نمی‌توانیم، نمی‌توانیم.

خوابگزار اعظم؛ تمنا می‌کنم تعلیمات را از سر بگیرید گوسفندان منتظر فرمان شما هستند!

   

پستهای اخیر

فیلم‌هایی که بسیار خوب و عالی و احساس‌برانگیز هستند، اما به خاطر تاثیرگذاری زیاد روی روح و روانمان،…

وقتی در سایت‌های دانلود هستیم و فهرست فیلم‌ها را نگاه کنیم تا تصمیم بگیریم کدامشان را دانلود کنیم، نگاهی به اسم کارگردان و امتیاز فیلم و هنرپیشه‌ها و داستان کلی‌شان می‌ندازیم تا بتوانیم تصمیم بگیریم. اما شمار زیادی از فیلم‌هایی که دانلود…

فهرستی از چیزهایی که شاید تصور کنید که تنها شما را عصبی می‌کنند، اما عامل اضطراب خیلی‌ها در کشورهای…

چند روز پیش یک کاربر سایت اجتماعی ردیت، سوالی مطرح کرد که در کمال شگفتی خیلی از آن استبال شد و پاسخ‌های متعددی برای آن گذاشته شد. سوال این بود که چه چیز خاص و ویژه‌ای شما را عصبی می‌کند و صرف‌نظر اینکه بارها آن شرایط را تجربه کرده باشید،…

چگونه در اندروید و آیفون تماس‌های مزاحم را مسدود کنیم؟

براساس یافته‌های شرکت The Harris Poll (از طریق Statista)، کلاه‌برداری‌های تلفنی در سال ۲۰۲۰ نزدیک به ۱۹.۷ میلیارد دلار ضرر زدند. برخی گزارش‌های دیگر هم نشان می‌دهد تا کنون نزدیک به ۲۲ میلیارد ربات تلفن مزاحم در سال ۲۰۲۱ برای کشور ایالات…

این بتن خودترمیم با برهم‌کنش گاز دی‌اکسیدکربن، در ۲۴ ساعت ترک‌های خود را پر می‌کند

در بتن می‌توان ردپای زیادی از کربن یافت. فناوری‌های زیادی به خدمت گرفته می‌شوند تا کارایی بتن را تقویت کرده و باعث دوام بیشتر آن شوند تا به طور غیرمستقیم فواید زیادی برای محیط زیست داشته باشد. یکی از این فناوری‌ها که در سال‌های اخیر مورد…

و حالا دیگر دوربین‌ساز مشهور و باسابقه -لایکا – هم گوشی موبایل اختصاصی خود را رونمایی کرده

لایکا، این شرکت آلمانی کهنه‌کار به سبب صنایع پیشرفته اپتیک و ساختن دوربین‌ها و لنزهای باکیفیت مشهور عام و خاص است. اما این شرکت سرانجام به صرافت ساخت یک گوشی موبایل هوشمند پرچم‌دار افتاده است. این گوشی موبایل Leitz Phone 1 نام دارد.…

اگر معماری داخلی خانه‌های نشان داده شده در انیمه‌های استودیو جیبلی، در دنیای واقعی ساخته می‌شدند…

دنیایی که استودیو جیبلی (Ghibli) در انیمه‌هاش به کودکان و آدم بزرگ‌ها نشان می‌دهد، جادویی، بی‌همانند و شگفت‌انگیز هستند. حتی روتین‌ترین جاهای نشان داده شده در این انیمه‌ها، زیبایی و نکات ظریفی در خود دارند. حالا تصور کنید که در بخش…

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.