فیلم خواب تلخ و بازی درخشان عباس اسفندیاری در نقش آقا اسفندیار در آن

0

آقا اسفندیار(عباس اسفندیاری)

خواب تلخ – ۱۳۸۲

«ما عمری با هم همکار بودیم بیا الان هم همکار باشیم. شما بکش و من می‌شورم. »، آقا اسفندیار دقیقا زمانی این دیالوگ را بر زبان جاری می‌کند که می‌داند بالاخره آن شتر معروف آمده که در خانه‌اش بخوابد. باید برود، نوبتش فرا رسیده، از خیلی قبل‌تر‌ها هم می‌دانست خبری از فرار نیست اما حالا وقتش رسیده که این مسئله را به چشم خود ببیند و به یقین برسد. همه آن‌هایی که زیر دست اسفندیار با کافور خوشبو می‌شدند، عاقبت‌شان تسلیم بوده و امروز خودش باید دست‌ها را بالا ببرد.

اسفندیار خواب تلخ ظاهرا فقط یک مرده شور است اما اغراق نیست اگر بگوییم او شمایل کوچکی از دیکتاتوری است که مثل همه دیکتور‌ها ناگهان می‌فهمد به زودی انقلاب مرگ، تاج و تخت او را به یغما خواهد برد. اسفندیار بداخم در سرزمینی که نامش را قبرستان هشتصد ساله سده گذاشته‌اند حکومت می‌کند. این سرزمین سه نفر تبعه دارد: پسری که لباس مرده می‌سوزاند و هر از چندگاهی دست کجی‌های‌ریزی به لباس‌های مردگان دارد، قبرکن پیرو بی‌دندانی به نام یدالله که با درگیر کندن قبر است یا تجدید نشئگی و بالاخره دلبر خانمی کم صدا و مظلوم که زن‌های مرده را می‌شوید.

اسفندیار کار به دنیا ندارد، دنیا هم به سراغ او نمی‌آید. هر چند سرزمین فرمانروایی او کوچک و محدود است اما به نظر حکمرانی بر همین سه نفر در قبرستان تاریخی خمینی شهر او را کفایت می‌کند. وقت کار مرده شور است و وقت بیکاری سوهان روح سه ساکن جهان قبرستان دیر حقوق می‌دهد، دست بزن دارد، بی‌رحمانه اجازه حرف زدن تلفنی مادری (دلبر) با دختر به افغانستان رفته‌اش را نمی‌دهد و حتی وقتی دلبر، دل مردی را می‌برد بی‌دلیل پرخاشگر و پرهیاهو می‌شود. لذت بردنش را که خدا داند ولی قطعا از تهدید کردن ابایی ندارد، از تحقیر کردن، از چزاندن، از لبخند دزدی. در خانه‌ای کوچک فقط یک تلویزیون دارد و همیشه تنهاست، پیش کسی نمی‌رود، شاید به نظرش نیازی ندارد شال و کلاه کند و برود کسی را ببیند، دلیلش بی‌کس و کار بودن نیست سال‌ها مرده شوری یادش داده با کمی صبر و حوصله بی‌آن که او پا پیش بگذارد همه سراغش خواهند رفت، گاهی در قامت مرده و گاهی در هیبت بستگان مرحوم و مرحومه!

سفارش طراحی سایت در کارلنسر با قیمت توافقی
لیزر هموروئید درمان بواسیر در کلینیک تخصصی هموروئید تهران

اسفندیار به خوبی می‌داند حاکم سرزمینی است که نه تنها کسی تمایلی برای فتح آن ندارد، بلکه حتی ساکنین سرزمینش نیز ناتوان‌تر و خسته‌تر از آن هستند که دست به شورش بزنند، پس دست‌های خود را برای تلافی و انتقال یه عمر سیه روزی‌هایش به این ساکنان بخت برگشته باز می‌بیند و می‌تازد. اسفندیار هر روز خود را به بالای صخره‌های هم جوار قبرستان می‌رساند و با دوربینی قبرستان را نظاره می‌کند، نوشابه خنکی می‌خورد و ضجه موره‌فامیل مرحومان مغفور را می‌بیند، از پسرک لباس مرده سوزان آتو می‌گیرد، مسیر آدم‌ها را دنبال می‌کند و باز کمی از نوشابه‌اش می‌خورد، دست آخر هم با تفاخری مثال زدنی دوچرخه‌ای که در آن سرزمین حکم ماشین آخرین مدل دارد را برمی دارد و خرامان خرامان قبرستان گردی می‌کند.

اسفندیار از شغلی که دارد راضی است چرا که هیچگاه خطر ورشکستگی و بازار کساد یا اخراج شدن تهدیدش نمی‌کند؛ از یک طرف مردن انسان‌ها تعطیل شدنی نیست و از طرفی مرده شوری احتمالا آخرین انتخاب یک نفر برای کسب روزی است. آگاهی او به بی‌خطر بودن شغل مرده شوری او را قدرتمند و بی‌پروا می‌کند، درست مثل هر دیکتاتوری در تاریخ که وقتی از قدرت خویش مطمئن می‌شود نه رحم می‌شناسد، نه گذشت و نه حتی مهربانی او بی‌رحمانه و سرخوش جلو می‌رود تا این که شصتش خبردار می‌شود بوی الرحمانش در حال بلند شدن است. همیشه معتقد بوده مدتی پیش از مرگ، هر انسانی می‌فهمد که عزرائیل اطرافش می‌چرخد و حالا اسفندیار هرم نفس‌های عزرائیل را پشت سرش حس می‌کند و اینجاست که سقوط دیکتاتور آغاز می‌شود.

ظاهرا او با مرگ مشکلی ندارد اما خوب می‌داند که اگر کسی باشد که او را پیش از مرگ حلال نکند مرگ سختی پیش رویش خواهد بود و همیشه هستند کسانی که دیکتاتوری را حلال نکنند، حتی دیکتاتور ساکن قبرستان سده را، اسفندیار که به قول خود عمری همکار و یار غار عزرائیل بوده حالا در جایگاهی قرار می‌گیرد که حتی تصورش هم برایش سخت است، او هر چند اصرار بر حکمرانی دارد اما همیشه در دل، خود را خادم عزرائیل می‌دانسته و حالا پریشان است که چرا عزرائیل الان به سراغش آمده، مرد محکم قبرستان، مرد بد اخم و لجوج و بددهن که ذره‌ای مهربانی نه در گفتار او بود نه در کلامی که نثار زیردستان خود می‌کرد، حالا دستانش میلرزد، حالا از هر صدایی می‌هراسد؛ تصور این که مرگ به سراغ خودش بیاید او را ضعیف و ناتوان می‌کند، تمام توانش را به کار می‌گیرد تا قافیه را نبازد، حتی تلاش می‌کند عزرائیل را غافلگیر کند، ضربه‌ای بر بازوی او می‌زند بلکه بترسد و ر‌هایش کند اما می‌داند که تلاش عبثی را شروع کرده و اینجاست که بالاخره از پیله‌ای که دور خود پیچیده خارج می‌شود.

اسفندیار مغرور دیروز حالا که فهمیده باید اشهدش را بخواند دوچرخه و ساعتش را بذل و بخشش می‌کند، با جوانی که لباس مرده می‌سوزاند از در مهربانی وارد می‌شود و به او مرده شوری می‌آموزد و حتی به سبک خودش برای حلالیت گرفتن از دلبر به در و دیوار می‌زند. اجازه می‌دهد او مکالمه بیشتری با دخترش داشته باشد و حتی به او پیشنهاد خوردن شام دو نفره می‌دهد. اسفندیار دیکتاتوری است که دیر می‌فهمد فرشته مرگ در بین ابوالبشر فناپذیر هرگز رفیقی نخواهد داشت. اما او رستگار می‌شود چرا که وقتی پس از کمی لجاجت به یقین می‌رسد، درصدد جبران می‌آید و دست آخر به مرگ تمکین می‌کند، لباس‌های خود را می‌سوزاند و خودش را می‌شورد، کفن بر تن می‌کند و به انتظار می‌نشیند تا زمانی که موعدش فرا رسید عزرائیل بیاید و او برود. او شاید تنها دیکتاتوری باشد که از مردم سرزمینش حلالیت طلبید و شاید مردم سرزمین او تنها مردمانی باشند که دیکتاتور سرزمین خود را حلال کردند. به همین دلیل است که او در پایان با آرامش و خاطری آسوده تعبیر خواب تلخ خود را شیرین آغاز می‌کند.

خصوصیات آقا اسفندیار و طنز سیاه و تلخ او در رفتار و برخورد‌هایش جز با بهره‌گیری از سادگی و بدویت ذاتی قابل ارائه نبود و چه خوش شانس بود محسن امیریوسفی که پیرمردی به نام عباس اسفندیاری سر راهش قرار گرفت و با آن بازی ذاتی و ویرانگرش شاه نقشی ماندگار به تاریخ سینمای ایران اضافه کرد.

   

پستهای اخیر

۱۰ خودروی پر فروش جهان در سال ۲۰۲۰

کرونا فروش خودروها را کاهش داد و خودروسازها در سال ۲۰۲۰ با ظرفیت کمتری مدل‌های جدید خود را تولید و روانه بازار کردند. تقریبا می‌توان گفت در اکثر مدل‌های معروف بازار، شاهد کاهش فروش در سال ۲۰۲۰ بودیم. قرنطینه‌های طولانی‌مدت، کساد شدن…

نگاه متفاوتی به یک مشکل خواب شایع: واقعا چرا برخی‌ها یکی دو ساعت بعد از خواب بیدار می‌شوند و یک…

خب، مشکلات خواب در حال حاضر تبدیل به یک مشکل شایع جامعه شده‌اند. خیلی‌ها بعد از خستگی شدید فکری و بدنی، پس از اینکه ساعت‌ها در انتظار هستند تا بتوانند به بستر بروند و خستگی از بدن و ذهن به در کنند، می‌بینند که عملا خواب خوبی ندارند.…

معرفی کتاب دوپامین، مولکولی با خواص شگفت‌انگیز، نوشته دانیل زد لیبرمن و مایکل ای. لانگ

نوروترنسمیترها یا  مواد شیمیایی میانجی، به ما انگیزه می‌دهند در پی رسیدن به چیز‌های بسیار دور برآییم؛ چه امور مادی و چه اموری مانند عشق و دانش و قدرت. یکی از مهم‌ترین میانجی‌های شیمایی در مغز، دوپامین نام دارد. این ماده چه بخواهیم نمکدان…

ویدئو: اگر اپل زمان معرفی نخستین نسخه کامپیوتر مک، فناوری ساخت تبلیغات ویدئویی به سبک الان داشت…

ویدئوهای تبلیغی این روزهای محصولات فناوری را در نظر بگیرید. همیشه کنجکاوم بدانم چه حسابگری‌هایی برای ساخت آنها صورت می‌گیرد؟ سناریوی ساخت آنها با چه حساسیت‌هایی دنبال می‌شود؟ چطور ویدئوهای گرفته شده با دوربین‌های پیشرفته و ویدئوهای سه‌بعدی…

افزایش ناگهانی بازیکنان بتلفیلد ۴ شرکت EA را وادار به نصب سرورهای اضافی کرد

بازی بتلفیلد ۴ همزمان با نزدیک شدن به هشتمین سالگرد انتشار خود؛ با هجوم گسترده و ناگهانی گیمرها مواجه شده است. البته، در این میان چندین عامل در دست یکدیگر باعث شدند تعداد بازیکنان به طور ناگهانی افزایش پیدا کنند. اعلام تاریخ انتشار نسخه…

چگونه حالت شب (Dark Mode) اینستاگرام را در اندروید و iOS فعال کنیم؟

ویژگی Dark Mode روی دستگاه‌ها و اپلیکیشن‌ها یک مزیت بزرگ است. حالت تاریک یا حالت شب می‌تواند امکان استفاده از دستگاه‌ها در نور کم را ممکن است و مانع از آسیب بیشتری به کره چشم شود. همین‌طور، مانع از مزاحمت و اختلال‌هایی می‌شود که با نور شدید…

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.