فیلم سگ کشی و بازی درخشان مژده شمسایی در نقش گلرخ کمالی در آن

0

گلرخ کمالی (مژده شمسایی)

سگ کشی – ۱۳۸۰

شخصیت گلرخ کمالی را می‌توان مهم‌ترین پرتره زن مدرن در موقعیت سنتی ناسیونالیستی پس از جنگ در نظر گرفت، از معدود کاراکتر‌های زن سینمای ایران که اولین مشخصه شخصیت پردازیش با المان‌های جنسیتی معرفی می‌گردد؛ به این ترتیب که برای تحلیل هر چه بهتر شخصیت ملتزم به یادآوری این نکته هستیم که گلرخ کمالی یک زن در دنیای مردسالار فیلم سگ کشی است و سپس دیگر خصیصه‌های اخلاقی، رفتاری و اعتقادیش را مورد بررسی قرار دهیم. کاراکتری که فروزه‌های آن را تا پیش از انقلاب و مدت‌ها پس از برهه زمانی که فیلم در آن روایت می‌شود، می‌توان ملاحظه کرد.

در راه پرداخت شخصیت گلرخ باید فرامتنیت اثر که برآمده از نگاه خالق آن به وضعیت اجتماعی آن دوران و وقفه ده ساله فیلمسازی از مسافران تا سگ کشی است را نیز مد نظر داشت. زبان استعاره‌ای بهرام بیضایی پروتاگونیست قصه‌اش را در موقعیت بغرنج قرار می‌دهد و روایتی را پیش می‌برد که می‌توان به راحتی شخصیت‌ها و موقعیتش را تعمیم به کل داد. خشم بیضایی از جامعه‌ای که با چوب سنت نقابی دروغین بر چهره می‌زنند و در نهایت به دنبال سود‌های شخصی، در حال نابودی آرمانی هستند که روزگاری برای آن خون ریخته‌اند، نقش مهمی در شکل‌گیری شخصیت گلرخ کمالی دارد. نام‌گذاری‌ها خود گویای نیمی از روند تکامل شخصیت در فیلم است. ناصر معاصر در مقابل گلرخ کمالی. حال روزگار کنونی سرزمین ما در مواجهه با اندک کمال گرایی که پایه‌های اصلی شکل‌گیری آن را بنا کرده است.

گلرخ، رمان‌نویسی که طی یک شک معقول همسرش را ترک کرده و پس از مدتی برای تحکیم روابط که در انگارش هنوز پابرجاست باز می‌گردد. او نماینده روح سرکش زنان هنرمند این سرزمین محسوب می‌گردد، شخصی که برای رسیدن به هدفش ایستادگی می‌کند و برای بازگرداندن زندگی آرام در کنار همسرش وجوهی از شخصیتش را نادیده گرفته است. در حقیقت گلرخ می‌نویسد که چاپ نشود، بازمی گردد که احساس ندامت نکند و تجملات زندگی پایتخت را برخلاف عقاید خانوادگیش تحمل می‌کند که در کنار همسر بلندپروازش باشد. او در زمان و موقعیتی رمان نیمه مانده‌اش را به پایان می‌رساند که گویی با رو شدن راز ناصر معاصر به شناختی دوباره از هدف‌های شخصیش رسیده و به رازی والاتر پی برده است. او محسور تابو‌هایی ست که وجوه روشنفکریش را منکوب می‌کند، گرفتار افرادی ست که با نقاب دروغین سنت، مذهب و مدرنیته مرز انسانیت را رد کرده‌اند و تنها به دنبال سود شخصی خود هستند. افرادی که حتی قادر به تحمل نقاب شخصیتی خود نیستند و حفظ ظاهرشان از فرط تصنعی بودن چشم را می‌زند. افرادی که در دنیای سگ کشی بخش اعظمی از جامعه معاصر را تشکیل می‌دهند.

سفارش طراحی سایت در کارلنسر با قیمت توافقی
لیزر هموروئید درمان بواسیر در کلینیک تخصصی هموروئید تهران

گلرخ تا پیش از اشراف بر پایان‌بندی داستانش از پدری الگوبرداری می‌کند که بی‌شک نماینده روشنفکر سرکوب شده در چنین جامعه‌ای است؛ پدری که همواره نگران و منفعل است، اعتراض نمی‌کند و گوشه عزلت برمی گزیند. این رفتار در گلرخ نیز قابل مشاهده است؛ هنگام خداحافظی به دلیل معذوریت در دست دادن معذرت خواهی می‌کند، از خیر چاپ کتاب ممنوع شده‌اش گذشته است و با اعتمادی کورکورانه به همسرش، عطش ندامت از ترک کردن وی را سیراب می‌کند.

در حقیقت گلرخ کمالی به عنوان یک زن هنرمند در جامعه مدرن ایران، بر جایگاهی ایستاده است که تکیه گاهی سست چون پدر (به مثابه روشنفکر منفعل) و نقطه کور عظیمی به شخصیت همسرش دارد، جایگاهی که کمال گرایی او را به مسیری بی‌ربط سوق داده و در نهایت باعث سقوطش می‌شود؛ سقوطی که در طی أن ما با خصایص ویژه و جذاب شخصیتیش آشنا می‌شویم؛ او هوش بسیار بالایی دارد، زبان و گویش برای مطالباتش را زود می‌آموزد، فریاد می‌زند، پیشنهاد می‌دهد و هیچگاه التماس نمی‌کند. در نهایت گلرخ کمالی پایان‌بندی رمان سگ کشی را نه تنها به صرف انسان بودن بلکه به واسطه زن بودن در اجتماعی زورگو و کم شرافت به دست می‌آورد. از این منظر نیز او قهرمانی ست که هزینه گزافی برای رسیدن به کاتارسیس در جامعه‌ای مردسالار می‌پردازد. او از دانش، روح، جان و شرافت خود مایه می‌گذارد و در نهایت همسرش را علاقمند به زنی فاقد این ویژگی‌ها و حائز خصایص کلیشه‌ای (حرف گوش کن و خانه نشین) می‌بیند.

سخت می‌توان میان گلرخ کمالی و مژده شمسایی یکی را انتخاب کرد. به راستی کدام یک بیشتر وابسته به دیگری است؟ تجسم گلرخ کمالی در سکانس‌های پس از تعرض؛ چه زمانی که برون‌ریزی دارد و بر سر میز فریاد می‌زند و چه زمانی که آرام و بیکلام سیگار می‌کشد و غرور خرد شده‌اش را شکسته‌بندی می‌کند بدون حضور شمسایی ناممکن به نظر می‌رسد. شمسایی شخصیتی پرعیار و کامل پیش رو داشته و به کامل‌ترین شکل ممکن آن را ایفا کرده است. نقش آفرینی‌های اندک و درخشان کارنامه وی در اوج خود نمود پیدا کرده و مخلوقی با ظرافت به معرض نمایش می‌گذارد. مژده شمسایی در سگ کشی صدای خود و بهرام بیضایی را بلند و رسا به گوش مخاطبینش می‌رساند و یکی از ماندگارترین شخصیت‌های سینمای ایران را برای ما به ارمغان می‌آورد.

   

پستهای اخیر

فیلم‌هایی که بسیار خوب و عالی و احساس‌برانگیز هستند، اما به خاطر تاثیرگذاری زیاد روی روح و روانمان،…

وقتی در سایت‌های دانلود هستیم و فهرست فیلم‌ها را نگاه کنیم تا تصمیم بگیریم کدامشان را دانلود کنیم، نگاهی به اسم کارگردان و امتیاز فیلم و هنرپیشه‌ها و داستان کلی‌شان می‌ندازیم تا بتوانیم تصمیم بگیریم. اما شمار زیادی از فیلم‌هایی که دانلود…

فهرستی از چیزهایی که شاید تصور کنید که تنها شما را عصبی می‌کنند، اما عامل اضطراب خیلی‌ها در کشورهای…

چند روز پیش یک کاربر سایت اجتماعی ردیت، سوالی مطرح کرد که در کمال شگفتی خیلی از آن استبال شد و پاسخ‌های متعددی برای آن گذاشته شد. سوال این بود که چه چیز خاص و ویژه‌ای شما را عصبی می‌کند و صرف‌نظر اینکه بارها آن شرایط را تجربه کرده باشید،…

چگونه در اندروید و آیفون تماس‌های مزاحم را مسدود کنیم؟

براساس یافته‌های شرکت The Harris Poll (از طریق Statista)، کلاه‌برداری‌های تلفنی در سال ۲۰۲۰ نزدیک به ۱۹.۷ میلیارد دلار ضرر زدند. برخی گزارش‌های دیگر هم نشان می‌دهد تا کنون نزدیک به ۲۲ میلیارد ربات تلفن مزاحم در سال ۲۰۲۱ برای کشور ایالات…

این بتن خودترمیم با برهم‌کنش گاز دی‌اکسیدکربن، در ۲۴ ساعت ترک‌های خود را پر می‌کند

در بتن می‌توان ردپای زیادی از کربن یافت. فناوری‌های زیادی به خدمت گرفته می‌شوند تا کارایی بتن را تقویت کرده و باعث دوام بیشتر آن شوند تا به طور غیرمستقیم فواید زیادی برای محیط زیست داشته باشد. یکی از این فناوری‌ها که در سال‌های اخیر مورد…

و حالا دیگر دوربین‌ساز مشهور و باسابقه -لایکا – هم گوشی موبایل اختصاصی خود را رونمایی کرده

لایکا، این شرکت آلمانی کهنه‌کار به سبب صنایع پیشرفته اپتیک و ساختن دوربین‌ها و لنزهای باکیفیت مشهور عام و خاص است. اما این شرکت سرانجام به صرافت ساخت یک گوشی موبایل هوشمند پرچم‌دار افتاده است. این گوشی موبایل Leitz Phone 1 نام دارد.…

اگر معماری داخلی خانه‌های نشان داده شده در انیمه‌های استودیو جیبلی، در دنیای واقعی ساخته می‌شدند…

دنیایی که استودیو جیبلی (Ghibli) در انیمه‌هاش به کودکان و آدم بزرگ‌ها نشان می‌دهد، جادویی، بی‌همانند و شگفت‌انگیز هستند. حتی روتین‌ترین جاهای نشان داده شده در این انیمه‌ها، زیبایی و نکات ظریفی در خود دارند. حالا تصور کنید که در بخش…

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.