فیلم شازده احتجاب و بازی درخشان جمشید مشایخی در آن

0

شازده احتجاب (جمشید مشایخی)

شازده احتجاب – ۱۳۵۳

شازده احتجاب تنها بازمانده عقیم تباریست که در کشتار و هوس رانی از یکدیگر پیشی گرفته‌اند. نسلی که تمام فخرشان به خون شتک‌زده گلوی آدم‌ها، خرس‌ها و مارال هاست او با سرفه‌های دائمی‌اش، خاطرات و روایات گذشته تبارش را از میان عکس‌ها احضار می‌کند تا با زیر و رو کردن تاریخ و نقل روایات موهم خاندان قاجار، از قدمت استبدادی دیرین سخن بگوید.

رمان عرصه تاخت و تاز خیال است و فیلم عرصه ایست که عینت می‌دهد به ساحت خیال، شازده احتجاب بی‌صورت و در حجاب رمان به مدد گلشیری و فرمان آرا در قامتی کشیده و تاب برداشته از سنگینی گناه گذشتگان‌اش، حلول می‌کند، جمشید مشایخی که گویی مستعد درخشش در هییت شاهزاده‌های سرگشته قاجاری است. چنان که سال‌ها بعد در فیلم طلسم نیز به کسوت شاهزاد‌های دیگر از این دودمان در می‌آید، با پریشانی و تباهی از همان جنس روبه روی قاب عکس فخرالنساء دختر عمه‌اش، همسرش می‌نشیند و خال لباش، شبق مو‌هایش و سفید پوستش را تماشا می‌کند. فخرالنساء که اگر کینه کهنه‌اش از جد بزرگوار مهلتش می‌داد، می‌توانست روح زندگی به کالبد متروک شازده بدمد.

شازده‌ای که از هر چه رنگ و روی گذشته به پیشانی دارد دل‌زده است. در مسابقه اجدادی جایی ندارد، از خون یاغیگری جد بزرگوارش یک قطره در رگ‌هایش نمی‌جوشد. خون گلوگاه مرغابی دلش را آشوب می‌کند با قلم تراش چشمخانه گنجشک‌ها را تهی نمی‌کند، برادرش را خفه نمی‌کند، مادرش را با ششلول نمی‌زند و جان آدم‌ها را با گچ قاب نمی‌گیرد و تا جان دارد از گذشته فرار می‌کند سفرنامه‌های اصفهان و مازندران، کرور کرور خاطره خاک خورده میرزا بنویس‌ها را به آتش می‌اندازد و تنها تفریح می‌جوید در آغوش و دست‌های زنی که دوستش می‌دارد. مامانی که با عتاب، ریشخند، سرزنش و فخرفروشی فخرالنسا بسان پلوری بر زمین خورده و هزار تکه می‌شود و شازده تمام بار این تحقیر را یک تنه بر دوش فخری، آوار می‌کند، با تصاحب کلفت خانه و دست درازی به او، قصد می‌کند تا این درد آماس کرده را تسکین دهد و افاقه نمی‌کند. فخرالنسا با صورت، دست‌ها و پیراهنی بی‌رنگ‌تر از همیشه روی صندلیش می‌نشیند و هم چنان کتاب خاطرات اجدادش را ورق می‌زند. لاغرتر می‌شود، بیماری مورنیش عود می‌کند، صدای سرفه‌هایش شیشه‌ها را میلرزاند و در مقابل نگاه شرمگین تخریب دستی به سرش می‌کشد و می‌گوید:

سفارش طراحی سایت در کارلنسر با قیمت توافقی
لیزر هموروئید درمان بواسیر در کلینیک تخصصی هموروئید تهران

«فخری تو خوبی. » این «تو خوبی» اما جمله‌ای است که شازده تمام عمر شنیدنش را انتظار می‌کشید، این که روزی فخرالنسا کتاب‌های کهنه را به دور اندازد و پسر داییش را شوهرش را به خاطر این که خوب است و بسان نیاکانش دندان برای مال و جان مردم تیز نمی‌کند، بپذیرد.

انتظار بی‌ثمر اما جنون ویرانگر به بار می‌آورد. جنون طوفان میزاید شازده دارد و ندار دودمانش را در قمار دود می‌کند و هر روز تکه‌ای از اسباب خانه سهم مال خر‌ها می‌شود صندلی پدربزرگ را که نماد اقتدار و حکمرانی اوست به ۱۲ هزار تومان می‌فروشد. آخرین اسباب فروخته شده که روی دست یهودی مال خر می‌رود. لاله‌های عتیقه است. لاله‌هایی که در آن‌ها شمع برای نقب زدن به روشنایی افروخته می‌شد، برای همین است که همان دم فخرالنسا پژمرده و بیمار از شازده می‌خواهد که آن‌ها را نفروشد و شازده در جواب می‌گوید که در این خانه جایی برای لوازم اضافه نیست. حالا دیگر دیر شده و امید به روشنایی امری محال است و از این پس روند سقوط به تاریکی سرعت می‌گیرد. فخرالنسا از سل، بیماری شوم و مورثی خاندان اعظم، می‌میرد و این جا تاریک‌ترین نقطه روایت است،

شازده مستاصل که می‌خواهد فخرالنسا را تا ابد داشته باشد، پیراهن فخری را پاره می‌کند و در عوض رخت عروسی فخرالنسا را تنش می‌کند و به او می‌گوید «نگاه کن فخری مرده» تلاش شازده اما حاصلی ندارد، فخرالنسا با چین کنار لب ‌هایش، سرخی لب‌هایش و آن نگاه شماتت بارش رفته است پس از مرگ فخر النساء فخری نقش دو تن را بازی می‌کند. فخرالنسایی که هر روز بیشتر در قالبش فرو می‌رود و خود را به شباهتش نزدیک می‌کند. زندگی شازده اما با رنج عجین شده، او از خوی استبدادی اجدادش تنها آزار خود و فخری را آموخته است، شازده کسی را می‌خواهد که به او بگوید خوب است و هر روز این آرزو عقیم‌تر از روز گذشته رخ می‌نماید.

گرچه به نظر می‌رسد شازده بانی مرگ فخرالنسا و آزار و مصیبت فخری ست، اما روزگار این آخرین عضو باقی مانده عقیم تباری موحش، هولناک‌تر از آدم‌های دیگر آن عمارت است. فخری آرزویی دارد، می‌خواهد خانم شود، مدام سعی دارد مرز‌های میان کلفت بودن و خانم بودن را پشت سر بگذارد توجه و مهر شازده برایش رنگ دارد هنوز فخرالنسا هم میراث دار سپاهی گذشتگان است. خشم و کینه‌ای دارد که اگر ر‌ها و آزاد می‌چرخید، دست کمی از شیشلول و شلاق جد بزرگوارش نداشت، اصلا برای همین است که هر روز خاک از خاطرات طایفه‌اش می‌زداید و سفرنامه‌ها را زیر و رو می‌کند. آن همه تل و کشتار خوی خونخواه خوابیده بر جسم اثیریش را سیراب می‌کند، شازده اما عشق را می‌شناسد، به فخرالنسا می‌گوید که دوستش می‌دارد و ترد می‌شود، با او مدارا می‌کند و می‌بازد.

او تشنه زندگی کردن است اما آداب زیستن را نمی‌داند و سرخورده از گذشته، کودکی و عاشقی به سیاهی تن در می‌دهد. سیامی، میراث اجدادش، سرفه‌های خش دار و خون برایش می‌گذارد و چرخ لنگ زمانه با صدای لق و تلوقش از پیچ کوچه می‌گذرد تا به او برسد که پیشانی داغش را روی دو ستون دستش گذاشته است و بگوید آقا شازده احتجاب مرد. مرگ شازده اما انگار توامان سویی تاریک و سویه‌ای روشن دارد. با مرگ شازده عقیم ریشه این خاندان جور و خون و هوس برچیده می‌شود و این که درد را روزی پایانی است و حتما بیداد را هم این قسمت افتاده در نور روایت است. در طرف تاریکی اما مرگ شازده حرف دیگری می‌زند هر کس که بر تخت نشسته اگر بر معادله قدرت تن در ندهد، جوی خون از سر‌های بریده شده راه بیاندازد و سیاه چال‌ها را از صدای ناله‌ها و تنهای نیم جان پر نکند، هر آن چه را که دارد می‌بازد و خود نیز از دست می‌رود معادله قدرت، گویی برای تبار شازده‌هایی که از رویای شاهی دور مانده‌اند، شماری است که جز باخت حاصلی ندارد.

   

پستهای اخیر

گالری عکس: ملکه انگلیس حالا دیگر با سیزدهمین رئیس جمهور آمریکا هم در دوران زندگی خود ملاقات کرده!…

1- ملکه انگلیس در ملاقات با هری ترومن، وقتی او هنوز پرنسس بود - 31 اکتبر سال 1951 سه ماه بعد در ششم فوریه سال 1951، بعد از شاه جورج پنجم، پرنسس الیزابت، ملکه انگلیس شد. 2- هفدهم اکتبر سال 1957، رئیس جمهور آیزنهاور از خانواده…

لکسوس NX مدل ۲۰۲۲ معرفی شد: پیشرانه هیبریدی و سیستم سرگرمی جدید

علاقه‌مندان و مشتاقان این کراس‌اوور ژاپنی لوکس در یک خوشبختی تمام غرق خواهند شد. چون نسل جدید لکسوس NX برای سال ۲۰۲۲ دقیقا نقاط ضعف مدل‌های پیشین را از بین برده و با تغییرات متعدد، ظاهری جدید و امکانات تازه وارد بازار می‌شود. برای مثال،…

شاید آیفون ۱۳ هیچ کلیدی نداشته باشد؛ کاری که از اپل بعید نیست!

برخی شایعات از حذف کلیدهای فیزیکی در آیفون بعدی اپل (آیفون ۱۳) خبر می‌دهند. اخیرا سایت اپل اینسایدر یک یک ثبت اختراع در ایالات متحده پرده‌برداری کرده است که نشان می‌دهد اپل در حال بررسی دستگاه‌هایی با سنسورهای ورودی لمسی (capacitive…

با گام گذاشتن به داخل این کافی شاپ عجیب در روسیه، انگار وارد یک دنیای دوبعدی شده‌اید!

کافه Bw در روسیه دو شعبه متفاوت در مسکو و سن پترزبورگ دارد و یکی از پیشنهادهای خوب برای بازدید توریست‌ها است. دلیل تفاوت این کافه‌ها چیست؟ تفاوت این است که طوری طراحی شده که وقتی به داخل آن پا می‌گذارید به ناگاه خود را در یک دنیای…

عکاسی که به صورت نمادین قدرت طبیعت را با ساختن امواجی از شاخه‌های درخت نشان داد

وقتی در اواخر سال 2020 ، آلمان با موج دوم همه‌گیری کرونا و محدودیت‌های در پی آن، مواجه شد، عکاس و هنرمندی به نام گئورک گلاشر، تصمیم گرفت که در یک جنگل یک پروژه عکاسی راه بیندازد که بازتابی از وضعیت دنیا هم باشد. او در جنگل نزدیک هامبورگ،…

و سرانجام پخش سریال لوکی از دیزنی پلاس شروع شد – چرا باید ببینیم؟!

اگر اهل کتاب کامیک مارول باشید، حتما شخصیت لوکی را می‌شناسید. او یک ضدقهرمان و برادر ثور است. او شخصیتی است که 1949 توسط استن لی و تصویرگر مشهور -جان کربی- خلق شد. او در دنیای کتاب‌های کامیک شخصیت مهمی است و حتی بر اساس یک نظرسنجی در سال…

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.