فیلم آژانس شیشه‌ای و بازی درخشان پرویز پرستویی در نقش حاج کاظم در آن

0

حاج کاظم (پرویز پرستویی)

آژانس شیشه‌ای – ۱۳۷۶

در دوره دوم سینمای دفاع مقدس، یا به تعبیر رسول ملاقلی پور دوره پیش از بلوغ این سینما، حاج کاظم متولد می‌شود. حاج کاظم کیست؟ مردی بامرام که همه جوره دل باز است، صدای دلش را می‌شنوند. آنقدر دل زلالی دارد که اگر بگوییم آزارش به مورچه نمی‌رسد درست گفته‌ایم. اما فیلم آژانس شیشه‌ای، ضد این حاج کاظم را نشان می‌دهد. حاج کاظمی که خیبری است، اهل نی، هور و آب، در وضعیتی قرار می‌گیرد که دیگر نمی‌تواند ساکت باشد. سکوت احمقانه و ناسلامت است، سکوت به گناه آغشته است، در نتیجه حاج کاظم گناه نمی‌کند و وابسته به وضعیتی که در آن گیر افتاده، انگشت را روی ماشه فشار می‌دهد. تیر حاج کاظم در می‌رود.

عباس، همرزم بی‌ادعای حاج کاظم، حال و روز خوبی ندارد و برای درمان باید به اروپا برود، خیلی هم سریع، شاید اگر این عجله نبود، حاج کاظم اصلا خلق نمی‌شد. فاکتور عجله (که یعنی زنده ماندن عباس) حاج کاظم را متولد می‌کند. در واقع حاتمی کیا با حاج کاظم سئوالی را طرح می‌کند: حاج کاظم تا کجا اعتبار دارد؟ جواب این سئوال، فیلم آژانس شیش‌ه‌ای را می‌سازد. حاتمی کیا فیلمسازی نیست که سوال کند و برود، او جواب می‌دهد و می‌ماند. اساسا او برای بازگو کردن این جواب‌ها فیلم می‌سازد. تکلیف حاج کاظمی که نمی‌خواهد هم رزمش بمیرد و پول جور نکرده چیست؟ حاج کاظم پول جور نکرده اما اعتبار به اندازه کافی دارد، این اعتبار به معنای پارتی بازی و این‌ها نیست.

لازم هم ندارد. واقعا اعتبار دارد. همین که از دفاع مقدس آمده باشی، معتبر هستی، حاج کاظم برای نمایش این اعتبار فراموش شده، حاج کاظم آژانس شیش‌ه‌ای می‌شود. جان و سلامت عباس هدف است. این اعتبار دلیل است. دلیل خیلی چیز‌ها که حاج کاظم رو خواهد کرد. حاج کاظم آنقدر اعتبار دارد که همه را در آژانس گروگان بگیرد و برای صبرشان یک با علی بخواهد. مامور رده بالای اطلاعاتی را هم شکست می‌دهد، بی‌آنکه پولی بپردازد سوار هواپیمای اختصاصی می‌شود بی‌آنکه جایی در آن هواپیما داشته باشد. دعوا هم از همینجا شروع می‌شود. عباس جایی در آن پرواز ندارد. این موضوع برای حاج کاظم امری است غیر قابل باور و خارج از تحمل او… پس با صدای بلند اعتبارش را یادآوری می‌کند تا عباس داخل آن هواپیما بنشیند.

سفارش طراحی سایت در کارلنسر با قیمت توافقی
لیزر هموروئید درمان بواسیر در کلینیک تخصصی هموروئید تهران

حاج کاظم با رفتاری غیر اخلاقی، هدف صد در صد اخلاقیش را به ثمر می‌نشاند. کار حاج کاظم غیر اخلاقی است اما همه موافقیم که عباس سریعا به درمانش برسد. جهان فیلم با زنده ماندن عباس، جهان زیباتری است. هرکسی این جهان را بیشتر دوست دارد. شاید مرگ عباس در انتهای فیلم، مجازات ناخودآگاهانه‌ای است که حاتمی کیا برای حاج کاظمش بریده. شهادت عباس، به خاطر غمی است که عباس در آژانس تجربه کرد. غمی که خود محصول نمایش اعتبار حاج کاظم است. اگر به دل عباس این غم راه پیدا نمی‌کرد، شاید او با پرواز دیگری به درمان می‌رسید. این یک تفسیر کاملا احساسی است برای نزدیک‌تر شدن به یکی از احساساتی‌ترین فیلم‌های تاریخ پس از انقلاب است.

حاتمی کیا استاد روایت احساسی و دلی است. اساسا اهمیت حاتمی کیا به همین احساس بلند و انسانی است. اما اوج احساسات ابراهیم حاتمی کیا در آژانس شیشه‌ای، در صحنه‌ای خارج از نمایش اعتبار رقم می‌خورد. در جایی که حاج کاظم و همه اعتبارش بی‌فایده و شکست خورده است. به همین خاطر احساساتی‌ترین و البته صادقانه‌ترین لحظه فیلم جایی است که حاج کاظم با پسر بزرگش مچ می‌اندازد، زور آزمایی می‌کنند. یکی آن طرف بیرون نمایش اعتبار و پدر قهرمان این نمایش.

این صحنه، صحنه وداع است. وداع پدری که دیگر خبری نیست. حالا دیگر دود هم خواهد داشت. چه تصوری از حاج کاظم در ادامه جهان فیلم دارید؟ حاج کاظم به زندگی قبلی باز می‌گردد و عین قبل زندگی می‌کند؟ یا نه، حاج کاظم اعتبارش به دست می‌گیرد و راه می‌افتد؟ برای من بی‌شک دومی است. این صحنه اوج احساس صادقانه ابراهیم حاتمی کیاست و خوانش نگارنده از این احساس، وداع را نتیجه می‌گیرد. این صحنه یک وداع موقت که دارد. پدر یا مدتی در اروپا خواهد بود یا در زندان. اما در پس این وداع موقت، یک خداحافظی طولانی نهفته است. این پدر و پسر دیگر معلوم نیست کی وقت کنند یک دیگر را درک کنند. پسر مشکل تربیتی ندارد. مشکل نبود زمان برای یادگیری زبان متقابل است. اینجاست که حاج کاظم نمی‌تواند پسرش را درک کند و این اعتراف واقعا صادقانه است.

اما چرا وداع؟ چرا پدر با پسر خداحافظی می‌کند؟ چرا حاج کاظم برای رفع این نقص، تلاشش را بیشتر نمی‌کند چرا صادقانه خداحافظی می‌کند؟ چون از این پس نمایش اعتبار آغاز می‌شود. حاج کاظم همه این مدت گوشه نشسته چون تشنه قدرت نبوده. اما حالا قدرت به نیت و دل نیک حاج کاظم بی‌ادعا ورود پیدا کرده. خروجیش هم از دید حاج کاظم چیزی غیر از عدالت نیست. وقتی در انتهای فیلم حاج کاظم می‌گوید: «اگر هنوز از آسمان ایران خارج نشدیم، برگردیم»، این معنی را نمی‌دهد که حاج کاظم به پسرش برگردد. عباس، پسر معنویش را هم از دست داده. او قصد دارد به مرکز قدرت بازگردد. حالا ممکن است یکی هسته این قدرت را فاطمه (همسرش) بداند. اما به هرحال حاج کاظم امید دارد با قدرتش، جهان بهتری را بسازد اما این قهرمان، دیگر امیدی به درک زبان پسرش ندارد. آژانس شیش‌ه‌ای و حاج کاظم‌اش، یک روایت صادقانه از یک وداع است.

   

پستهای اخیر

معرفی کتاب دوپامین، مولکولی با خواص شگفت‌انگیز، نوشته دانیل زد لیبرمن و مایکل ای. لانگ

نوروترنسمیترها یا  مواد شیمیایی میانجی، به ما انگیزه می‌دهند در پی رسیدن به چیز‌های بسیار دور برآییم؛ چه امور مادی و چه اموری مانند عشق و دانش و قدرت. یکی از مهم‌ترین میانجی‌های شیمایی در مغز، دوپامین نام دارد. این ماده چه بخواهیم نمکدان…

ویدئو: اگر اپل زمان معرفی نخستین نسخه کامپیوتر مک، فناوری ساخت تبلیغات ویدئویی به سبک الان داشت…

ویدئوهای تبلیغی این روزهای محصولات فناوری را در نظر بگیرید. همیشه کنجکاوم بدانم چه حسابگری‌هایی برای ساخت آنها صورت می‌گیرد؟ سناریوی ساخت آنها با چه حساسیت‌هایی دنبال می‌شود؟ چطور ویدئوهای گرفته شده با دوربین‌های پیشرفته و ویدئوهای سه‌بعدی…

افزایش ناگهانی بازیکنان بتلفیلد ۴ شرکت EA را وادار به نصب سرورهای اضافی کرد

بازی بتلفیلد ۴ همزمان با نزدیک شدن به هشتمین سالگرد انتشار خود؛ با هجوم گسترده و ناگهانی گیمرها مواجه شده است. البته، در این میان چندین عامل در دست یکدیگر باعث شدند تعداد بازیکنان به طور ناگهانی افزایش پیدا کنند. اعلام تاریخ انتشار نسخه…

چگونه حالت شب (Dark Mode) اینستاگرام را در اندروید و iOS فعال کنیم؟

ویژگی Dark Mode روی دستگاه‌ها و اپلیکیشن‌ها یک مزیت بزرگ است. حالت تاریک یا حالت شب می‌تواند امکان استفاده از دستگاه‌ها در نور کم را ممکن است و مانع از آسیب بیشتری به کره چشم شود. همین‌طور، مانع از مزاحمت و اختلال‌هایی می‌شود که با نور شدید…

شرکت هیوندای، بوستون داینامیکس -شرکت معروف سازنده روبات‌های حیوان‌نما- را خرید

گروه هیوندای موتور اعلام کرد بخش عمده‌ای از سهام شرکت Boston Dynamics را از شرکت فناوری ژاپنی Softbank خریداری کرده است. هیوندای با این خرید، گام بسیار بزرگی به سوی دنیای رباتیک موبایل برداشت. شرکت بوستون داینامیکس بیشتر به خاطر ساخت…

مینی‌سریال جدیدی که باید ببینید: کاتلا، رازهای شهر آتشفشانی

همان طور که قبلا هم در `پست‌های معرفی مینی سریال‌ها در «یک پزشک» نوشته بودم، در دوران همه‌گیری کرونا ما مدتی است که با فصل طلایی مینی‌سریال‌ها مواجه شده‌ایم و هر چند وقت یک بار یک مینی سریال دیدنی، غافلگیرمان می‌کند. برای همین است که من…

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.