فیلم آرگو – خلاصه داستان، نقد و بررسی – Argo 2012

0

کارگردان: بن افلک

بازیگران: بن افلک (تونی مندز)، تیت دوناوان (باب اندرس)، برایان کرانستون (مدیر سیا)، جان گودمن (جان چامبرز)، آلن آرکین (لستر سیکل)، ویکتور گاربر (کن تیلور)، روی کوچران (لی شاتز). ۱۰۲ دقیقه. درجه نمایشی: R.

هالیوود پس از گذشت سی و سه سال از ماجرای تسخیر سفارت آمریکا در تهران به سراغ این ماجرا رفته است. آرگو روایت هالیوودیِ «بحران گروگان‌گیری» است؛ بحرانی که در ۴ نوامبر ۱۹۷۹ آغاز شد. ایران در آن روز‌ها در جوش و خروش انقلابی به سر می‌برد. آمریکا که برای حداقل ۲۵ سال- پس از کودتای آمریکایی انگلیسی ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ علیه دکتر محمد مصدق- به بزرگ‌ترین حامیِ شاهِ ایران تبدیل شده بود نتوانست پس از سرنگونی شاه و پیروزی انقلاب اسلامی مواضع عاقلانه‌ای در برابر ایران اتخاذ کند.

کارتر رئیس جمهور آمریکا به رغم هشدار‌های قبلی جمهوری اسلامی ایران با ورود شاه سابق ایران به خاک آمریکا برای معالجه‌ی بیماری سرطان‌اش موافقت کرد. به قول ویلیام لوچنبرگ در کتاب داستان آمریکا (ص۶۴۰، متن انگلیسی) «اجازه‌ی کارتر به شاه تبعیدیِ ایران برای ورود به آمریکا باعث خشم و عصبانیتِ انقلابیون ایرانی و در نتیجه هجوم دانشجویان انقلابی به سفارت آمریکا در تهران و به گروگان گرفته شدن ۵۲ عضو سفارت شد. »

آمریکایی‌ها، به قول لوچنبرگ، مقصر اصلی در این واقعه را پرزیدنت کارتر می‌دیدند که با سیاست‌های نادرست خود باعث بروز چنین وضعی شده بود. در نتیجه‌ی همین سیاست‌های نادرست بود که محبوبیت کارتر نزد آمریکایی‌ها به زیر۲۰ درصد- حتی کمتر از درصدِ محبوبیتِ نیکسون در آخرین روز ریاست جمهوری‌اش- سقوط کرد. کارتر نهایتاً به سبب شکست‌اش در ماجرای گروگان‌گیری و تلاش فاجعه بارش برای نجات گروگان‌ها (ماجرای طبس) نتوانست در انتخابات ریاست جمهوری در نوامبر ۱۹۸۰ برای بار دوم پیروز شود.

سفارش طراحی سایت در کارلنسر با قیمت توافقی
لیزر هموروئید درمان بواسیر در کلینیک تخصصی هموروئید تهران

حادثه‌ی گروگان‌گیری نه تنها بر روابط ایران و آمریکا تأثیرات جبران‌ناپذیری گذاشت بلکه برای هر دو کشور پیامد‌های قابل توجهی داشت. آمریکایی‌ها برای ۴۴۴ روز یک تحقیر ملیِ شگفت‌انگیز را تجربه کردند. کاریزما و هژمونی آمریکا در منطقه‌ی خلیج فارس آسیب جدی دید و از این پس «ناکامی قضیه‌ی گروگان‌گیری در کنار جنگ ویتنام، جنگ کُره و بحران خلیج خوک‌ها» (به قول جیمز کلاول در کتاب رزم، ترجمه‌ی فارسی صفحه ۱۴) به عنوان بزرگ‌ترین ناکامی‌ها در تاریخ آمریکا لقب گرفت. گروگان‌گیری به حماسه‌ی ابرقدرتی و قدرقدرتی آمریکا ضربات جدی‌ای وارد کرد؛ هر چند که این حادثه برای ما ایرانی‌ها هم هزینه‌های ناگزیری را به دنبال داشت.

هالیوود با یک تأخیر سی و سه ساله به سراغ ماجرای گروگان‌گیری رفته و دلایل این تأخیر طولانی مشخص است: ماجرای گروگان‌گیری یا ماجرای طبس (عملیات ناکام نظامی آمریکایی برای نجات گروگان‌ها) هیچ جنبه‌ی پیروزمندانه‌ای برای به تصویر کشیده شدن ندارند. حالا نیز اگر هالیوود به سراغ ماجرای گروگان‌گیری رفته، تنها یک بخش حاشیه‌ای این ماجرا را، که به نظرش واجد وجوه قهرمانی بوده، در کانون توجه قرار داده است. واقعیت آن است که در جریان حادثه‌ی گروگان‌گیری شصت و شش عضو سفارت آمریکا در تهران به گروگان گرفته شدند اما خیلی زود هشت تن از این افراد، شامل زنان، سیاهپوستان و یک مرد سفیدپوست بیمار، آزاد شدند و به آمریکا بازگشتند. در این میان شش تن از اعضای سفارت در روز تسخیر سفارتخانه از شلوغی به وجود آمده استفاده کردند و از در پُشتی سفارت‌گریختند و سپس خودشان را به خانه‌ی سفیر کانادا در تهران رساندند.

این شش آمریکایی برای مدت تقریباً۹۰ روز در خانه‌ی سفیر باقی ماندند تا اینکه نهایتاً توانستند در قالب بدلی از ایران خارج شوند. سیا برای سالیان طولانی از افشای چگونگی فرار این شش نفر از تهران اجتناب کرده بود تا این‌که جاشوا بیرمان در سال ۲۰۰۷ طی مقاله‌ای، تحت عنوان «فرار از تهران: چگونه سیا از یک فیلم علمی تخیلی قلابی برای نجات آمریکایی‌ها از تهران استفاده کرد» حقیقت ماجرا را افشا کرد. ما تا قبل از این مقاله، تصور می‌کردیم که شش آمریکایی در قالب بدلیِ دیپلمات‌های کانادایی از ایران خارج شده بودند. در هر حال، حتی اگر این ادعای سیا درست باشد، باز ماجرای خروج این شش آمریکایی فرع بر مسئله‌ی اصلی- به گروگان گرفته شدن ۵۲ آمریکایی برای مدت ۴۴۴ روز- است.

این ماجرای کوچکِ فرعی تنها وجه پیروزمندانه‌ای است که هالیوود در ماجرای بزرگ‌تر و اصلی‌تر گروگان‌گیری تشخیص داده و درباره‌اش فیلم ساخته است. بن افلک، که با کارگردانی دو فیلم Gone Baby Gone و شهر، توانایی‌های خود را در عرصه‌ی کارگردانی ثابت کرده، در آرگو نیز یک بار دیگر توانایی‌های کارگردانی خود را به رخ می‌کشد. آرگو داستان خود را در نهایتِ انسجام و با قدرت روایی بالا بیان می‌کند. گرچه این فیلم در ژانر جاسوسی رده‌بندی می‌شود، اما برخلاف غالب فیلم‌های ژانر فاقد صحنه‌های تیراندازی و انفجار و قتل است. تمام هیجان و تعلیق فیلم ناشی از احتمال دستگیری شش دیپلمات آمریکایی در تهران و «کشته شدن» آن‌ها به دست انقلابیون خشمگین است. فیلم با یک سلسله تصاویر مستند، عمدتاً برگرفته از گزارش‌های تلویزیونی خبرنگاران معروفی مثل والتر کرونیکایت، تد کاپل، فرانک رابینسون و مایک والاس، درباره‌ی تاریخ اخیر ایران آغاز می‌شود.

این تصاویر که خیلی هوشمندانه انتخاب و ادیت شده برای تماشاگر آمریکایی روشن می‌کند که حادثه‌ی گروگان‌گیری در سفارت آمریکا در ۴ نوامبر ۱۹۷۹ در تهران چگونه اتفاق افتاد. سپس کارکنان سفارت را می‌بینیم که به محض ورود دانشجویان انقلابی به داخل محوطه‌ی سفارت، اقدام به ریزریز کردن و سوزاندن اسناد محرمانه می‌کنند. در ادامه‌ی ماجرا، در همان روز تسخیر سفارت، شش تن از اعضای سفارت از درِ پشتی می‌گریزند. این شش تن عبارتند از: باب اندرس (تیت دوناوان)، لی شاتز (روی کوچران)، مارک و کورا لیک (کریستوفر دنهام و سلا دووال)، و جو و کتی استافورد (اسکات مک‌نیری و کری بیشه). این شش نفر به خانه‌ی سفیر کانادا، کن تیلور (ویکتور کاربر) در تهران پناه می‌آورند.

سپس وزارت امور خارجه‌ی آمریکا، با کمک سیا، تصمیم می‌گیرد عملیات نجاتی را برای بیرون کشیدن این شش آمریکایی از ایران طراحی و اجرا کند. مدیر سیا (برایان کرانستون) از مأمور کارکشته‌ی خود تونی مندز (بن افلک) می‌خواهد که نقشه‌ای را طراحی کند، مندز پس از تماشای اتفاقی یک سریال تلویزیونی علمی تخیلی نقشه‌ی عجیبی را طراحی می‌کند. این نقشه که در ظاهر خیلی احمقانه به نظر می‌رسد در نهایت تعجب مورد موافقت مدیر سیا قرار می‌گیرد. نقشه‌ی مندز این است که شش دیپلمات آمریکایی را در قالب اعضای گروه لوکیشن‌یاب یک فیلم علمی تخیلی تحت عنوان «آرگو» از ایران خارج کند.

مندز برای این‌که نقشه‌اش کاملاً محکم باشد با کمک گرفتن از یک‌گریمور معروف هالیوود به اسم جان چامبرز (جان گودمن) و یک تهیه‌کننده‌ی هالیوودی به اسم لستر سیگل (آلن آرکین) اقدام به تأسیس صوری یک شرکت تولید فیلم می‌کنند و حتی فیلمنامه‌ای هم خریداری می‌کنند تا همه چیز حالتی طبیعی داشته باشد. سپس مندز تک و تنها عازم تهران می‌شود… آرگو در بازآفرینی فضای دهه‌ی هفتاد در آمریکا و تهران کاملاً موفق است. فیلمبرداری فیلم در ترکیه انجام شده که لوکیشن‌های خارجی آن شباهت بسیاری به تهران سی سال پیش دارد.

فیلمبرداری رودریگو پریتو در خلق تصاویری که فضای اواخر دهه‌ی هفتاد را تداعی می‌کند تحسین‌برانگیز است. بن افلک عامدانه برای نقش‌های اصلی فیلم‌اش از چهره‌های کمتر مشهور استفاده کرده است. این تمهید به رویکرد واقع‌نمایانه‌ی فیلم کمک کرده و بر عیار حس و حالِ «مبتنی بر یک داستان واقعی» آن افزوده است. اما افلک ترجیح داده که در نقش‌های مکمل و فرعی از بازیگران مشهوری همچون آلن آرکین و جان گودمن استفاده کند. تعامل خوب این دو بازیگر در بخشی از داستان فیلم که در هالیوود رخ می‌دهد آن‌قدر جذاب و گیراست که با محوریت آن می‌توان یک فیلم یا یک مینی سریال ساخت. افلک هم گرچه مهارت‌های کارگردانی‌اش از مهارت‌های بازیگری‌اش بیشتر است اما بازی خوب و دلچسبی ارائه کرده است.

آرگو با توجه به داستان محکم و تعلیق‌آفرینی قدرتمندش و همین‌طور بازی‌های ستودنی‌اش می‌تواند یکی از امیدواران کسب جوایز اسکار باشد. فیلم‌های اندکی هستند که این‌گونه قدرتمندانه قادر به برگرداندن ما به دهه‌های گذشته باشند. آرگو از حیث ارزش‌های فنی سینمایی فیلم خوبی است؛ هر چند که از حیث واقعیت‌های سیاسی و تاریخی نگاه تبلیغاتی و یک طرفانه‌ای به موضوع داستانی‌اش دارد.

   

پستهای اخیر

گالری عکس: ملکه انگلیس حالا دیگر با سیزدهمین رئیس جمهور آمریکا هم در دوران زندگی خود ملاقات کرده!…

1- ملکه انگلیس در ملاقات با هری ترومن، وقتی او هنوز پرنسس بود - 31 اکتبر سال 1951 سه ماه بعد در ششم فوریه سال 1951، بعد از شاه جورج پنجم، پرنسس الیزابت، ملکه انگلیس شد. 2- هفدهم اکتبر سال 1957، رئیس جمهور آیزنهاور از خانواده…

لکسوس NX مدل ۲۰۲۲ معرفی شد: پیشرانه هیبریدی و سیستم سرگرمی جدید

علاقه‌مندان و مشتاقان این کراس‌اوور ژاپنی لوکس در یک خوشبختی تمام غرق خواهند شد. چون نسل جدید لکسوس NX برای سال ۲۰۲۲ دقیقا نقاط ضعف مدل‌های پیشین را از بین برده و با تغییرات متعدد، ظاهری جدید و امکانات تازه وارد بازار می‌شود. برای مثال،…

شاید آیفون ۱۳ هیچ کلیدی نداشته باشد؛ کاری که از اپل بعید نیست!

برخی شایعات از حذف کلیدهای فیزیکی در آیفون بعدی اپل (آیفون ۱۳) خبر می‌دهند. اخیرا سایت اپل اینسایدر یک یک ثبت اختراع در ایالات متحده پرده‌برداری کرده است که نشان می‌دهد اپل در حال بررسی دستگاه‌هایی با سنسورهای ورودی لمسی (capacitive…

با گام گذاشتن به داخل این کافی شاپ عجیب در روسیه، انگار وارد یک دنیای دوبعدی شده‌اید!

کافه Bw در روسیه دو شعبه متفاوت در مسکو و سن پترزبورگ دارد و یکی از پیشنهادهای خوب برای بازدید توریست‌ها است. دلیل تفاوت این کافه‌ها چیست؟ تفاوت این است که طوری طراحی شده که وقتی به داخل آن پا می‌گذارید به ناگاه خود را در یک دنیای…

عکاسی که به صورت نمادین قدرت طبیعت را با ساختن امواجی از شاخه‌های درخت نشان داد

وقتی در اواخر سال 2020 ، آلمان با موج دوم همه‌گیری کرونا و محدودیت‌های در پی آن، مواجه شد، عکاس و هنرمندی به نام گئورک گلاشر، تصمیم گرفت که در یک جنگل یک پروژه عکاسی راه بیندازد که بازتابی از وضعیت دنیا هم باشد. او در جنگل نزدیک هامبورگ،…

و سرانجام پخش سریال لوکی از دیزنی پلاس شروع شد – چرا باید ببینیم؟!

اگر اهل کتاب کامیک مارول باشید، حتما شخصیت لوکی را می‌شناسید. او یک ضدقهرمان و برادر ثور است. او شخصیتی است که 1949 توسط استن لی و تصویرگر مشهور -جان کربی- خلق شد. او در دنیای کتاب‌های کامیک شخصیت مهمی است و حتی بر اساس یک نظرسنجی در سال…

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.