نیکلاس ری – زندگینامه و فعالیت‌های هنری و سینمایی و فهرست آثار – Nicholas Ray

0

تاریخ تولد: ۱۷ آگوست ۱۹۱۱ در گلسویل ایالت ویسکانسین آمریکا.

تاریخ مرگ: ۱۶ جون ۱۹۷۹ در نیویورک.

فیلم‌های مهم: آنان در شب زندگی می‌کنند (1948)، در مکانی خلوت (1950)، جانی گیتار (1954)، شورش بی‌دلیل (1955)، فراتر از واقع (1956)، داستان واقعی جسی جیمز (1957)، پیروزی تلخ (1957)، بی‌گناهان وحشی (1959)، شاه شاهان (1961)، 55 روز در پکن (1963).


نیکلاس ری کارگردان آمریکایی بود. او بیشتر به‌خاطر فیلم شورش بی‌دلیل شناخته شده‌است.

ری در سال ۱۹۳۰ با جین اوانز، روزنامه‌نگار ازدواج کرد و در ۱۹۴۰، در حالی که پسری سه ساله به نام تونی داشتند (زاده ۱۹۳۷ با نام آنتونی) از هم جدا شدند. ری در سال ۱۹۴۸ با گلوریا گریهام ازدواج کرد و دو سال بعد، پس از افشای رابطه جنسی گلوریا با تونی پسر ۱۳ ساله نیکلاس از او جدا شد و در سال ۱۹۵۲ طلاق گرفت. (گلوریا و تونی در سال ۱۹۶۰ با هم ازدواج کردند. ری در سال ۱۹۵۸ با بتی یوتی، رقصنده ازدواج کرد و در ۱۹۶۴ از او جدا شد. آخرین ازدواج او در سال ۱۹۶۹ با سوزان شوارتز بود.

سفارش طراحی سایت در کارلنسر با قیمت توافقی
لیزر هموروئید درمان بواسیر در کلینیک تخصصی هموروئید تهران

* ری از دوستان نزدیک الیا کازان بود و در دهه ۴۰ در کنار او فعالیت در عرصه تئاتر مشغول بود و حتی در چندتا از نمایش‌های کازان هم بازی کرد. ری در سال 1945 در اولین فیلم بلند کازان با عنوان نهالی در بروکلین می‌روید به عنوان دستیار حضور داشت و همین تجربه باعث شد تا به کارگردانی سینما علاقه‌مند شود.

* دیگر نمی‌توانیم به خانه بازگردیم اثر تامس ولف، یکی از رمان‌های محبوب ری بود و او همواره به دید یک اتوبیوگرافی به آن نگاه می‌کرد. بعدها که ری برای تدریس به نیویورک رفت، با دانشجویانش فیلمی ساخت به نام دیگر نمی‌توانیم به خانه بازگردیم (1976) که آخرین فیلم بلند او هم به حساب می‌آید.

* در هنگام فیلمبرداری فیلم ۵۵ روز در پکن دچار حمله قلبی شدیدی شد و به همین دلیل توانست فیلم را تمام کند. در نتیجه تهیه‌کننده فیلم (ساموئل برانستون) دو کارگردان را برای فیلمبرداری صحنه‌های پایانی فیلم استخدام کرد. ری قبل از این اتفاق و از همان شروع فیلمبرداری با ساموئل برانستون بر سر مسائل مالی به شدت اختلاف داشت.

* ری در دهه ۳۰ عضو حزب کمونیست بود و اگر از لیست سیاه هالیوود جان سالم به در برد صرفا به این خاطر بود که شخصا تحت حمایت هاوارد هیوز قرار داشت.

* قبل از این که وارد عرصه سینما شود زیر نظر فرانک لوید رایت در رشته معماری تحصیل کرد و این تجربه بعدها در فیلم‌هایش جلوه‌های خود را نشان داد، به‌طوری که استفاده منحصر به فرد از فضا و دکور به یکی از ویژگی‌های آشنای فیلم‌های ری تبدیل شد.

* ری در سال ۱۹۴۸ با گلوریا گراهام (بازیگر زن اصلی فیلم در مکانی خلوت) ازدواج کرد، اما ۴ سال بعد و پس از افشای رابطه گلوریا با آنتونی (پسر نوجوان نیکلاس ری از همسر اول‌اش) از او طلاق گرفت. گلوریا و آنتونی در سال 1960 با هم ازدواج کردند.

* به بداهه‌پردازی بسیار علاقه‌مند بود، علاوه بر این تا جایی که امکان داشت سعی می‌کرد فیلمنامه‌هایش را با توجه به بازخورد اطرافیان خود و بازیگران فیلم بازنویسی کند.

* در مکانی خلوت را شخصی‌ترین فیلم و شورش بی‌دلیل را بهترین فیلم‌اش می‌داند.

* ری بسیار مشتاق بود تا قبل از مرگش بتواند آخرین فیلم خود را کامل کند. داستان فیلم درباره نقاش در حال مرگی بود که برای درمان بیماری خود دست به یک سفر دریایی به مقصد چین می‌زند. ویم وندرس که مشغول کار بر روی فیلم همت بود تصمیم گرفت فیلم‌اش را رها کند و به نیویورک بیاید تا به ری برای تحقق بخشیدن به آخرین آرزویش یاری برساند. ری قبل تمام شدن فیلم از دنیا رفت و وندرس آن را به اتمام رساند. نتیجه فیلم مستندی شد به نام آذرخش بر فراز آب (1980).

* قهرمان‌های فیلم‌های ری معمولا آدم‌های رنج کشیده، ناسازگار، به انتهای خط رسیده، تنها و اغلب خشنی هستند که از تضاد تعلقات و نقش‌های اجتماعی با میل فردی در عذاب‌اند و همواره برای رسیدن به ثبات درونی، پذیرش از طرف جامعه و یک زندگی غریزی و آزادتر سخت تلاش می‌کنند، تلاشی که اغلب به تباهی و خود ویرانگری آن‌ها می‌انجامد.

* خیلی از حرکت‌های دوربین ری با وجود روان و سیال بودن، شکسته و ناتمام است. به‌طوری که دوربین در لحظه‌ای که ما ندیده‌ایم حرکت‌اش را آغاز می‌کند و تا قبل از کامل شدن حرکت‌اش نیز نمای بعدی ظاهر می‌شود، و یا موقعی که حرکت کامل شد، هدفی جز آنچه اول به نظر می‌رسید حاصل می‌شود. ری این سبک شکسته را، به وسیله کات‌های ناگهانی، در تدوین هم مورد استفاده قرار می‌داد. سبکی که به نوعی بیانگر بی‌قراری قهرمانان‌های فیلم‌های او هم بود.

* بازگشت به خانه و تلاش برای حفظ آن از مضمون‌های مورد علاقه ری بود، هرچند اغلب به غیرممکن بودن آن تاکید می‌کرد.

همکاران مورد علاقه:

آلبرت دی آگوستینو (طراح صحنه)، رابرت رایان (بازیگر)، فیلیپ یوردان (فیلمنامه‌نویس)، جی‌سی‌فلیپن (بازیگر)، جورج دیسکانت (فیلمبردار)، جفری هانتر (بازیگر)، فردریک هولاندر (آهنگساز)، شرمان تاد (تدوینگر)، رابرت پترسون (طراح صحنه)، همفری بوگارت (بازیگر).

چند کلمه که دنیای فیلمساز را می‌سازند:

خشم، طغیان، شب، تنهایی، خودویرانگری، عشق، مرگ.

ویژگی‌آثار:

* مهارت در پرداخت صحنه‌های شبانه، ری از شب برای به تصویر کشیدن تنهایی قهرمان‌هایش استفاده می‌کرد.

* استفاد جسورانه از رنگ برای تقویت حس صحنه و فضای فیلم. مانند صحنه‌ای در فیلم جانی گیتار که اما و دارودسته سراسر سیاهپوش‌اش، وینای سفیدپوش را در کافه‌اش محاصره می‌کنند. تقابل رنگ سیاه و سفید در اینجا کاملا در خدمت فضای فیلم است.

* به تصویر کشیدن زنان مردصفت، مانند لوئیس مریت (سوزان هیوارد) در مردان جسور و یا وینا (جوان کرافورد) در جانی گیتار.

چند جمله مهم از او:

* او فراتر از یک بازیگر است، او تصویری از زمانه ماست، سرزنش و ملامت زندگی را می‌توان در صورت‌اش نظاره کرد (درباره همفری بوگارت).

* من شیفته او بودم، اما چندان هم ازش خوشم نمی‌آمد (درباره گلوریا گراهام).

* من فهمیدم که برای ایجاد یک همکاری موفق، او به حال و هوای خاصی نیاز دارد، به اطمینان، تحمل و درک نیاز دارد (درباره جیمز دین).

* بهترین کارگردان بازیگرها که تاکنون آمریکا به خودش دیده است (درباره الیا کازان).

* یک نویسنه ناموفق به شما می‌گوید که همه چیز در فیلمنامه به صورت کامل وجود دارد، اما هرگز این‌طور نیست. اگر همه چیز در فیلمنامه وجود دارد، پس دیگر چه نیازی به فیلم ساختن است؟

* شما از فیلم‌های من خوش‌تان می‌ِآید ولی نمی‌دانید که این‌ها تنها 50 درصد از آن چیزی هستند که من انتظار داشتم، و خبر ندارید که من چگونه برای به دست آوردن این 50 درصد مجبورم که بجنگم.

* من نمی‌توانم به خانه بازگردم، باید نقل مکان کنم، حالا دیگر خانه من آثار من است.

جوایز مهم:

نامزد دریافت اسکار بهترین فیلنامه برای فیلم شورش بی‌دلیل (1955)، نامزد دریافت نخل طلای کن برای فیلم بی‌گناهان وحشی (1959)، نامزد دریافت شیر طلای ونیز برای دو فیلم فراتر از واقع (1956) و پیروزی تلخ (1957).

هنرمندانی که از او تاثیر گرفته‌اند:

ژان لوک گدار، ویم وندرس و فرانسوآ تروفو، کسانی که خود بعدها از پیشگامان سینمای مدرن شدند. جیم جارموش هم از دیگر فیلمسازهای تحت تاثیر نیکلاس ری است.

چند جمله از دیگران درباره او:

* دیوید تامسون: «کارگردانی را سراغ ندارم که فیلم‌هایش به اندازه فیلم‌های ری پویا باشد. جذابیت فراوان فرم فیلم‌های او همواره محدودیت‌های فیلمنامه را از بین می‌برند. هیچکس مانند نیکلاس ری سینمااسکوپ را تا این اندازه باشکوه به کار نگرفته است.»

* پیتر وولن: «کارنامه سینمایی ری، همچون تک‌تک فیلم‌هایش درواقع پراکنده و آشفته بود. او آشکارا هیولای خودویرانگری بود؛ قماربازی که می‌توانست در یک شب شصت هزار دلار ببازد. همین که توانست همین قدر فیلم بسازد و فیلم‌هایش بیش از این ناقص و معیوب نیست به معجزه می‌ماند.»

* ژان لوک گدار: «سینما یعنی نیکولاس ری.»

* فرانسوا تروفو: «اگر بشود فیلسازان را به دو گروه کلی فیلمسازهای مغز و اندیشه و فیلمسازهای دل تقسیم کرد. من ری را در گروه دوم قرار می‌دهم، در کنار هنرمندان دارای صداقت و احساسات.»

* فرانسوا تروفو: «نیکلاس ری روسلیتی هالیوود است. هرگز توضیح نمی‌دهد. هرگز بر مفاهیم اثرش تاکید نمی‌کند. فیلمی از او وجود ندارد که در آن صحنه‌ای از پایان روز نباشد، او شاعر شب هنگام است.»

* مارتین اسکورسیزی: «جاتی گیتار یکی از آثار اپرانی سینماست … به راستی فیلمی مشابه آن نمی‌توان یافت. جانی گیتار نمونه‌ای بارز از فیلم کوچکی است که بالید و به مقام یک اثر کلاسیک رسید.»

* فرنسوا تروفو (در جواب کسانی که از دیدن «جانی گیتار» سرخورده شده بودند): «دیگر به سینما نروید، دیگر فیلم نبینید، چون شما هرگز مفهوم الهام هنری، دید سینمایی، قاب‌بندی، کشف شهودی شاعرانه، ایده خوب و خلاصه معنی سینما را در نخواهید یافت.»

* ژان لوک گدار: «هنگام دیدن فیلم‌های ری مجبورید چشمان‌تان را ببندید، به این دلیل ساده که حقیقت چشم را کور می‌کند.»

یک سکانس مهم از فیلم‌هایش (شورش بی‌دلیل):

شورش بی‌دلیل، داستان جوانان عصیانگری که از خانواده و جامعه بریده‌اند و برای معنا بخشیدن به زندگی بی‌هدف‌شان دست به طغیان می‌زنند. جیمز دین در نقش جیم، با آن بی‌قراری‌ای که در پس چهره معصوم‌اش موج می‌زند، تبدیل به شمایل یک نسل شد. سکانس مسابقه یکی از مهم‌ترین بخش‌های فیلم است. باز در جواب جیم که می‌پرسد: «چرا این کار را می‌کنیم؟» جواب می‌دهد: «چون باید یه کاری بکنیم دیگه، مگه نه؟» نتیجه مسابقه چیزی جز خودویرانگری باز نیست.


   

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.