نویسنده: علیرضا مجیدی

فیلم بوف کور (بزرگمهر رفیعا،۱۳۵۳) – بررسی ، نقد و تحلیل و داستان کلی

براساس «بوف کور» صادق هدایت دو فیلم ساخته شده است؛ یکی به وسیله کیومرث درم‌بخش و دیگری بزرگمهر رفیعا. فیلم درم‌بخش تولید تلویزیون ملی است با زمان ۵۵ دقیقه و جز در تلویزیون-در اواسط دهه پنجاه- در سینماها نمایش داده نشد. فیلم رفیعا با زمان ۵۹ دقیقه در آمریکا (به زبان انگلیسی در سال ۳۷۹۱) […]

فیلم شازده احتجاب (بهمن فرمان‌آرا،۱۳۵۳) – بررسی ، نقد و تحلیل و داستان کلی

هوشنگ گلشیری نویسنده کتاب و یکی از فیلمنامه‌نویس‌های «شازده احتجاب» در مقاله «داش آکل و برزخ کیمیایی» بدون آنکه وارد «بحث در وجوه افتراق یا اشتراک» سینما و ادبیات شود نوشته است: «سینمای ایران بیش‌وکم مدیون داستان‌های داستان نویسان معاصر است و اغلب فیلم‌های قابل ذکر بازسازی شده داستان‌های معاصر است: «شوهر آهو خانم» علی […]

فیلم خاک (مسعود کیمیایی،۱۳۵۲ ) – بررسی ، نقد و تحلیل و داستان کلی

در آغاز عنوان بندی فیلم آمده است: «خاک براساس قصه‌ای از محمود دولت‌آبادی». کارگردان با آوردن عبارت «براساس» می‌تواند در تغییر و تحولاتی که انجام داده است، خود را از بسیاری مسئولیت‌های اثر مورد اقتباس برهاند، زیرا در استفاده از اندیشه و ابتکار شخصی خود را مجاز نشان داده است؛ اما از آنجایی که فیلم […]

فیلم تنگسیر (امیر نادری،۱۳۵۲ ) – بررسی ، نقد و تحلیل و داستان کلی

داستان بلند (رمان) «تنگسیر» نوشته صادق چوبک شامل سیزده فصل است که تقریبا تمام فصل‌ها با تغییراتی اندک و حذف‌هایی کوتاه در فیلمی به همین نام به تصویر درآمده‌اند. تغییرات و حذفیات در اغلب موارد جزئی هستند درآمده‌اند. تغییرات و حذفیات در اغلب موارد جزئی هستند که پرداختن به یکایک آن‌ها از حوصله این یادداشت […]

فیلم داش آکل (مسعود کیمیایی،۱۳۵۰) – بررسی ، نقد و تحلیل و داستان کلی

«داش آکل» سومین داستان از کتاب «سه قطره خون» نوشته صادق هدایت است. فیلم داش آکل اقتباسی است از این داستان کوتاه. به جز نام داستان هدایت که بر روی فیلم گذاشته شده، در عنوان بندی فیلم اشاره شده است: «اقتباس از نوشته نامدار صادق هدایت»، اما در گذر از نام آدم‌ها و پاره‌ای حوادث […]

فیلم آرامش در حضور دیگران (ناصر تقوایی، ۱۳۴۹ ) – بررسی ، نقد و تحلیل و داستان کلی

آرامش در حضور دیگران وجوه تشابه فراوانی با متن اصلی کتاب غلامحسین ساعدی دارد و ساختمان، فضا، شخصیت‌ها و سنخ‌ها و پیام فیلم قرینه داستان است. در اینجا برای پرهیز از شرح مکرر عوامل و عناصر ضروری و غیرضروری در فیلم که ممکن است برای خواننده ملال‌آور باشد، فقط به ذکر چند مورد اصلی که […]

همه چیز در مورد فیلم گاو داریوش مهرجویی – نقد و تحلیل و داستان کلی

با فیلم گاو مرز قاطعی بین سینمای تجاری و غیر تجاری، سینمای متعارف و غیرمتعارف کشیده شد، بدقلق‌ترین منتقدان، فیلم را ستودند و برای نخستین‌بار اتفاق نظری در ستایش از یک فیلم ایرانی پدید آمد. سازنده فیلم، داریوش مهرجویی، فیلم تجاری‌اش را به نام الماس ۳۳ در پیشینه خود داشت که گاو هیچ قرابتی با […]

فیلم شوهر آهو خانم (داود ملاپور،۱۳۴۷) – نقد و تحلیل و داستان کلی

«شوهر آهو خانم» نوشته علی محمد افغانی در زمره آن رمان‌هایی است که هر فیلمنامه نویس با استعدادی که قابلیت‌های کتاب را بشناسد و با فرهنگ و رسوم مردمان جامعه خود کمابیش آشنا باشد با کمترین اشکالات و حد اقل دخل و تصرف می‌تواند آن را به فیلمی پاکیزه و پرمضمون درآورد؛ فیلمی که دردها […]

فیلم شب قوزی (فرخ غفاری،۱۳۴۳) – بررسی ، نقد و تحلیل و داستان کلی

کوشش فرخ غفاری و جلال مقدم (نویسنده فیلمنامه) در شب قوزی معطوف به بازسازی قصه‌ای از «هزار و یک شب»(ترجمه عبد الطیف طسوجی تبریزی) در قالب جدید و با دیدی نوآورانه است. کوشش آن‌ها بر این بوده است تا ضمن وفاداری به اصل متن، مایه نهفته در آن را طبق وضیعت اجتماعی جدید نشان دهند. […]

اقتباس سینمایی آثار ادبی و شیوه‌های آن

سینما هنری است که از حیث جاذبه و رنگینی آن، در مقایسه با سایر هنرها، علاقمندان وسیع‌تری دارد؛ علاقمندانی از میان همه طبقات و قشرهای اجتماعی: باسواد، کم‌سواد و بی‌سواد و با اخلاقیات گوناگون. انگیزه کسانی که به سینما چه به عنوان بیننده وچه به عنوان فعال حرفه‌ای جلب می‌شوند بسیار متنوع است. در این […]

کیومرث پور احمد : چگونه «قصه‌های مجید» را از داستان مرادی کرمانی اقتباس کردم؟

وقتی داستان یا رمان می‌خوانم در پس ذهنم این هست که ببینم این برای فیلم مناسب هست یا نه و این به خاطر حرفه‌ام همیشه هست. یعنی پس ذهنم خود به خود هست، چون بالاخره فیلمساز به دنبال قصه می‌گردد. در مورد مرادی کرمانی این مورد بیشتر است، چون قصه‌هایش ظرفیت سینمایی خوبی دارند. مثلا […]

فیلم ناخدا خورشید – بررسی ، نقد و تحلیل و داستان کلی

چنانکه در عنوان‌بندی فیلم آمده است داستان ناخدا خورشید برداشت آزادی است از رمان «داشتن و نداشتن» اثر ارنست همینگوی؛ اثری که ثمره تلاش این نویسنده پرآوازه است برای نوشتن یک رمان اجتماعی، از این لحاظ «داشتن و نداشتن» را باید رمانی اجتماعی نامید که در آن سرگذشت مردی بازگفته می‌شود که با تکیه بر […]

فیلم دایره‌ مینا – بررسی ، نقد و تحلیل و داستان کلی

چهره غلامحسین ساعدی در فضای ادبیات داستانی و نمایشی و سینمایی معاصر ما چهره گیرایی است. هرکس آثار او، حتی یادداشت‌ها و خاطرات دوستانش را درباره نوشته‌ها و شخصیت ممتاز او بخواند، به این حقیقت پی خواهد برد. کسانی که آثار او را مطالعه کرده باشند، می‌دانند که او قریحه‌ای طبیعی برای تصویر کردن فضاهای […]