مرور رده

تاریخ دانش

پژوهش جدید نشان می‌دهد که انسان‌های نخستین حدود یک میلیون سال پیش آتش را مهار کرده‌ و از آن استفاده کرده‌اند

مهارت برافروختن و کنترل آتش، راه توسعه و پیشرفت را برای انسان‌های اولیه باز کرد. از این طریق آنها توانستند مواد خوراکی را بپزند و در نتیجه انرژی بیشتری به بدن و مغزشان برسانند و نیز توانستند در تاریکی هم روشنایی داشته باشند و از این ساعات…

در سال ۱۷۰۴، آیزاک نیوتن پیشبینی کرد که جهان در سال ۲۰۶۰ پایان خواهد یافت

پیشبینی آینده بدتر و مصیبت‌بار اصلا چیز دشواری نیست و درصد قابل توجهی از این پیشبینی‌ها به تحقق می‌پیوندند. این پیشبینی‌ها انواع مختلفی دارند: از دانشمندانی که ششمین انقراض جمعی را به دلیل تأثیرات قابل اندازه‌گیری تغییرات آب و هوایی…

این تلسکوپ بزرگ‌ترین تلسکوپ انکساری دنیا بود، اما پس از نمایش در نمایشگاه بزرگ پاریس، معلوم شد که نمی‌شود استفاده عملی از آن کرد

جایی در داخل ساختمان تاریخی رصدخانه پاریس، در سواحل رودخانه سن، در جعبه‌های بسته‌بندی، برخی از بزرگترین لنز‌هایی که تا کنون ساخته شده، ذخیره شده‌اند. قطر دو عدد از آن‌ها 49 اینچ (1.25 متر) است. این عدسی‌ها زمانی حیاتی‌ترین اجزای بزرگ‌ترین…

انسان‌ها چگونه دستگاه گردش خون را شناختند؟ تاریخچه

دکتر محمد دانش‌پژوه: شناخت درست دستگاه گردش خون و بیماری‌های آن به عنوان یک رشتهٔ تخصصی نسبتا تازه مطرح است. پزشکی نوین عملا از پایان قرن شانزدهم و آغاز قرن هفدهم میلادی شکل گرفته است، زیرا در این دوران بود که فرانسیس بیکن (1561-1626م)…

زادروز نیکلای لوباچفسکی و هندسه نااقلیدسی

انکارپذیر نیست که بسیاری از قسمتهای مهم ریاضی، حتی از آنچه ریاضیات محض نامیده می‌شود، در آغاز از تجربه الهام گرفته‌اند. هرکسی که با هندسه آشنا باشد می‌داند که نیاز آن را به وجود آورد. حتی نام آن در زبانهایی که از یونانی ریشه گرفته‌اند گویای…

۱۲۰ سال پیش، آینده‌بین‌ها در مورد حالای ما چه پیش‌بینی‌هایی می‌کردند؟!

اگر قرار باشد در مورد یک قرن بعد پیش‌بینی کنید، چه چیزهایی به نظرتان می‌رسد؟ تراشه‌های کاشتنی در مغز که حافظه و پردازش ما را توسعه می‌دهند اتصال مستقیم مغز به اینترنت با تراشه‌های ارتباطی لنزهای هوشمندی که به چشم می‌زنیم و جای…

لوییجی گالوانی، پیشگام الکتروفیزیولوژی و تلاش برای کشف چگونگی حرکت پاهای قورباغه

در سال ۱۷۹۰، در آزمایشگاه دانشگاه بولونای ایتالیا کشف مهمی رخ داد که منشا بسیاری از پیشرفت‌های در زمینه شناخت الکتریسیته شد. این موضوع به این معنی نیست که بشر قبل از آن چیزی در مورد الکتریسیته نمی‌دانست، اما آن الکتریسیته با انواع دیگر…

جهش ژنتیکی چیست و چه کسی نخستین بار آن را کشف کرد؟

جهش یا Mutation - موتاسیون، یک تغییر ژنتیکی است که صفات‌زیستی بعضی از افراد یک گونه را تغییر می‌دهد. به عبارت دقیق‌تر، جهش‌ها تغییراتی در توالی دی‌ان‌ای هستند. سال 1950 باربارا مک کلینتاک Barbara Mcclintock برای نخستین بار این جهش ژنتیکی یا…

پارادوکس امواج شرودینگر

نوشته جان گریبین ترجمه بهرام معلمی اروین شرودینگر در 12 اوت ۱۸۸۷ در وین به دنیا آمد و در 4 ژانویه ۱۹۶۱ در همان جا رخت بربست. او یکی از جامع‌ترین فیزیکدانان نسل خود بود، در چندین زمینه فیزیک سهم مهمی داشت و افزون بر این، کتابی نوشت که…

در سایه شاگرد – داستان نابغه موشکی دنیا -فون بروان- و مرشدش: هرمان اوبرت

"فون بروان" درباره استاد و راهنمای خود، گفته است: "لحظه هیجان انگیزی فرا رسیده که در آن انسان برای نخستین بار به یکی از کرات آسمانی گام نهاد "و نقطه اوجی که بانی و موجد آن هرمان اوبرت می باشد."  در نامه ای که این شاگرد کوشای پروفسور اوبرت،…

زنان پیشگام در اخترشناسی

نوشته ایزاک آسیموف ترجمه فاروقه برادران سرخابی در عهد ملکه ویکتوریا، «بانوان» را کامل بی‌فایده می‌پنداشتند. به آنان می‌آموختند که کمی نقاشی کنند یا اندکی پیانو بنوازند و اگر پول کافی داشتند، وقت خود را صرف خرید لباس، حضور در مجالس…

ادوین هابل، بنیان‌گذار کیهان‌شناسی جدید، به مناسبت زادروز این اخترشناس بزرگ

در سال ۱۹۲۳، پس از بررسی دقیق «سحابی مارپیچی» توسط ادوین هابل، معلوم شد که جهان در حال انبساط است. پس از این کشف بزرگ، کیهان‌شناسی به مرحلهٔ جدیدی وارد شد. در سال 1990 تلسکوپ فضایی هابل در مدار زمین قرار گرفت و به وصیت مردی عمل کرد. هیچ…

بعد از دو هزار سال نخستین کامپیوتر جهان دوباره به کار افتاد

در سال ۱۹۰۱ گروهی از غواصان در ساحل جزیره‌ای به نام Antikythera در ۱۸ مایلی شمال جزیره کرت یونان، وسیله‌ عجیبی را پیدا کردند. این وسیله هم‌اکنون به همان نام محل کشف‌اش Antikythera نامیده می‌شود. محققان حدس زدند این وسیله یک ماشین حساب نجومی…