آخرین نوشته ها

چگونه کریستف کلمب، بیماری را بین ساکنان قارهٔ جدید شیوع داد

چرا بومیان آمریکا در مقابل بیماری‌هایی که مهاجران اروپایی با خود آورده بودند، آسیب‌پذیر بودند؟ آورده‌اند که در قرن‌های پس از ورود کلمب به قارهٔ جدید در ۸۳۱ هجری خورشیدی، رقم مرگ و میر سالانه بومیان آمریکای شمالی در اثر ابتلا به بیماری‌های عفونی که با ورود اروپاییان شایع شده بود، بیشتر از رقم موالید […]

نیکلا تسلا، نابغهٔ فراموش‌شده

نام نیکولا تسلا (Nicola Tesla) امروز برای اکثر مردم، چه دانشجویان دانشگاه‌ها و استادان آن‌ها و چه نزد مردم کوچه و بازار، نام کاملا شناخته‌شده‌ای نیست. اما حقیقت امر این است که تسلا با بیش از ۷۰۰ اختراع خود پایه‌گذار علم الکترونیک به شیوه امروزی از دستگاه‌های ساده کنترل راه دور گرفته تا سیستم‌های رادار […]

داستان علمی تخیلی روزن، نوشته آرتور سی کلارک

از: رئیس جمهور به: دبیر شورای دانشمندان به من اطلاع داده‌اند که ساکنان کره زمین موفق شده‌اند. انرژی اتمی را آزاد کنند و با پرتاب موشک به آزمایش آن دست بزنند. این مطلب بسیار جدی است. فوراً گزارش جامعی در این-باره برام بفرستید. این‌بار گزارشتان کوتاه باشد. کا.کا. چهارم از: دبیر شورای دانشمندان به: رئیس […]

هاینریش هرتز ، آغازگر عصر ارتباط رادیویی

یک قرن از انتشار مقاله مهم هاینریش رودولف هرتز (۱۲۳۶ ش/۱۸۵۷ م – ۱۲۷۳ ش/۱۸۹۴ م)، فیزیک‌دان و محقق سرشناس شناس آلمانی تحت عنوان «امواج الکترومغناطیسی در فضا و انعکاس آن‌ها» می‌گذرد. این مقاله جزئیات آزمایش‌هایی را ارائه داد که هرتز بر مبنای آن‌ها نظریه الکترومغناطیس دانشمند اسکاتلندی، جیمز کلرک ماکسول (۱۳۱۴/۱۸۳۵ – ۱۳۵۸/۱۸۷۹) را […]

کرهٔ زمین چند سال عمر دارد؟

هنگامی که نخستین پرتوهای نور گرماهسته‌ای خورشید در حدود ۵/۴ میلیارد سال پیش بر کهکشان ما تابید، زمین اولیه از ابری چرخان و متلاطم و متشکل از گاز و غبار و سیارک‌ها که ستاره جدید را احاطه کرده بود، سر برخاست. در مدت ۷۰۰ میلیون سال بعد این ابر به صورت منظومه شمسی در آمد […]

ادوین هابل، بنیان‌گذار کیهان‌شناسی جدید

در سال ۱۹۲۳، پس از بررسی دقیق «سحابی مارپیچی» توسط ادوین هابل، معلوم شد که جهان در حال انبساط است. پس از این کشف بزرگ، کیهان‌شناسی به مرحلهٔ جدیدی وارد شد. در اسفند امسال، تلسکوپ فضایی هابل راهی فضا خواهد شد و به وصیت مردی عمل خواهد کرد که نام او را بر خود دارد. […]

داستان علمی تخیلی جانی خطرناک، نوشته ری بردبری

همچنان که از تالارهای بزرگ سفید می‌گذشت آوای موسیقی همراهیش می‌کرد، از جلوی در دفتر گذشت: «والس بیوهٔ شاد» را شنید، از درون یک دفتر دیگر پرلود «بعد از ظهر زیبا» و از سومی «مرا نبوس» به گوشش خورد. در کنج سمت راست به راهرویی پیچید: نوای «رقص شمشیر» او را در غرش سیم‌بال‌ها، طبل‌ها، […]

هر شیمی‌دان نشانه‌ای دارد که…

پریمو لوی (Primo Levy) در سال ۱۹۱۹ در شهر تورین ایتالیا دیده به جهان گشود. در آن‌جا آموزش دیده و شیمی‌دان شد. در دسامبر ۱۹۴۳، به خاطر عضویت در یک گروه پارتیزانی، به وسیله میلیشیای فاشیست دستگیر شد و چون یهودی بود، تحویل اس‌اس‌های آلمانی داده شد و به اردوگاه مخوف آشویتس منتقل گردید. از […]

داستان علمی تخیلی: جمعه، حدود ساعت هفت

نوشته لیودمیلا کوزینتس – ترجمه مدیا کاشیگر – درد داری؟ پرسش از آن طرف گودال بود. یکشنبه عصر بود و من کنار جاده جنوب دریا افتاده بودم و موتورم روی تنم سنگینی می‌کرد. بدبختانه کابوس نمی‌دیدم و خیال نکرده بودم صدای شکستن استخوان پایم را شنیده‌ام. البته حالا که بی‌حرکت بودم دردی نداشتم و تنها […]

جوزف لیستر، بنیان‌گذار جراحی مدرن

اگرچه در قرن هفدهم و هجدهم میلادی انقلاب صنعتی باعث بهبود وضع اقتصادی شده بود و دوران طلایی نوزایی (رنسانس) به بار نشسته بود، ولی هنوز اروپا در چنگال بیماری‌های طاعون و آبله و … اسیر بود و همه ساله میلیون‌ها نفر بر اثر ابتلا به این بیماری‌ها جان خود را از دست می‌دادند. تا […]

برج ایفل، نردبانی آسمان

برج ایفل صد ساله شود. این برج که بلندترین ساختمان زمان خود (و تا ۴۰ سال پس از آن) بود، هنوز بلندترین ساختمان اروپا است، زیرا هم از برج ۲۱۰ متری مونپارناس در پاریس بلندتر است و هم از برج سال ۱۸۳ متری بانک نشنال وستمینستر در لندن. برج ایفل مرکز جاذبه نمایشگاه پاریس در […]

تک‌چهرهای دانش در کورهٔ انقلاب فرانسه

هنگامی که ناقوس انقلاب به صدا در می‌آید، در خانه نشستن سخت و دشوار است. هنگامی که ملتی دیدهٔ امید به آینده دوخته است، چسبیدن به گذشته یا زمان حال دشوارتر است. آنان که به ندای انقلاب پاسخ آری می‌دهند، حتی اگر به اهداف و آرزوهایشان نرسند، فضیلتی دارند که در خانه نشستگان را نیست. […]

همسر لاوازیه

آنتوان لورن لاوازیه، پدر شیمی نوین، شخصیت رومانتیک و تراژیک انقلاب کبیر فرانسه، در سال ۱۷۷۱ میلادی با ماری آن پیرپالز، دختر یکی از شرکای تجاری‌اش ازدواج کرد. درآن زمان، لاوازیه ۲۸ سال داشت و همسراو چهاردهساله بود. اما، این عروس جون، به زودی راهی را در پیش گرفت که زنان هوشمند و با قریحهٔ […]