چرا ماسک صورت باید بخشی ثابت از روتین پوستی شما باشد؟ (بررسی پزشک)
از دید پزشکی، وقتی ماسک صورت بهدرستی انتخاب و استفاده شود، کاری میکند که ستونهای اصلی روتین پوستی (شوینده، مرطوبکننده، ضدآفتاب) بهتنهایی از پس آن برنمیآیند. این ماسکها جای محصولات درمانی را نمیگیرند؛ اما در مدت کوتاه مواد فعال زیادی را به پوست میرسانند، آبرسانی را افزایش میدهند، چربی اضافه را کنترل میکنند و التهاب را تسکین میدهند.
تفاوت اصلی ماسک صورت با سایر محصولات پوستی
تفاوت اصلی ماسک با سایر مراحل روتین در زمان تماس و انسداد موضعی آن است. ماسکها برای چند دقیقه یک لایۀ نیمهانسدادی روی صورت ایجاد میکنند که چند نتیجۀ مهم از نظر فیزیولوژی پوست دارد:
- تبخیر آب از سطح پوست را کاهش میدهند؛
- زمان تماس مواد فعال با پوست را افزایش میدهند؛
- با ایجاد محیطی بسته، دما و رطوبت سطح پوست را اندکی بالا میبرند؛ اتفاقی که باعث بازشدن منافذ و جذب حداکثری ترکیبات فعال میشود.
سرمها، آبرسانها و کرمهای روزانه معمولاً بهسرعت جذب یا توسط محصولات دیگر رقیق میشوند؛ اما ماسکها فرصت بیشتری برای جذب و اثرگذاری به ترکیبات مفید میدهند.
آیا استفاده از ماسک برای پوست ضروری است؟
از دید متخصصان پوست، ماسک صورت یک محصول ضروری مانند ضدآفتاب نیست؛ اما یکی از موثرترین محصولات کمکی در روتین مراقبت از پوست محسوب میشود. بدون یک روتین پایه و اصولی، ماسک اثر محدودی دارد؛ اما اگر مکمل آن باشد، نتیجه را چند برابر میکند.
موضوع دیگر این است که کارکرد بیشتر محصولات مراقبتی از محافظت روزانه فراتر نمیرود، اما پوست ما هر روز در معرض آلودگی، اشعۀ فرابنفش و… قرار میگیرد و گاهی دچار «بحران» میشود. در این شرایط، ماسک صورت نقش یک دوزِ شوکدهنده یا درمانی را ایفا میکند؛ چون غلظت مواد مؤثر آن چندبرابر لوسیونها و کرمهای معمولی است.
دکتر جاشوا زایکنِر، مدیر تحقیقات بالینی و زیبایی در بیمارستان ماونت ساینایِ نیویورک میگوید:
«ماسکهای صورت بهگونهای فرموله شدهاند که غلظت بالایی از ترکیبات فعال را در مدتزمانی کوتاه به پوست منتقل کنند. آنها مانند یک کاتالیزور عمل میکنند تا پوست در مواجهه با آسیبها سریعتر خود را بازسازی کند».
شواهد پزشکی دربارۀ تأثیر استفاده از ماسکهای صورت
در یک مطالعۀ بالینی که سال 2023 در مجلۀ Skin Research and Technology منتشر شد، پروفسور ژانگ (رئیس انجمن درماتولوژی چین) و همکارانش تأثیر استفاده از ماسکهای خاک رس حاوی کائولن و بنتونیت را روی 75 نفر با پوست چرب یا مختلط بررسی کرد. این افراد بهمدت 4 هفته، هفتهای دوبار از این ماسک استفاده کردند.
طبق نتایج بهدستآمده، کومدونهای باز (سرسیاه) حدود 66% و کومدونهای بسته (سرسفید) حدود 44% کاهش یافتند. میزان چربی پوست نیز 30% کمتر شد و رطوبت پوست تقریباً بههمان اندازه افزایش پیدا کرد. این آزمایش نشان داد این مدل ماسکها اصلاً پوست را خشک نمیکنند، بلکه با فرمولاسیون درست میتوانند همزمان چربی اضافه را کنترل و رطوبت را حفظ کنند.
یک مطالعۀ دیگر که در سال 2021 در مجلۀ Journal of Cosmetic Dermatology چاپ شد، تأثیر استفادۀ منظم از ماسکهای حاوی هیالورونیک اسید و آنتیاکسیدانها را طی 4 هفته روی داوطلبان بررسی کرد. نتایج این آزمایش هم افزایش رطوبت لایۀ شاخی پوست بهمیزان 34%، کاهش از دست دادن آب ترانس اپیدرمال و بهبودِ الاستیسیته و شفافیت پوست را نشان داد.
انواع ماسک صورت و تأثیر آن از نگاه متخصصان پوست
متخصصان بارها تأکید کردهاند که انتخاب ماسک نباید براساس ترندها باشد و همیشه باید به نیاز پوست در همانلحظه فکر کرد:
- ماسکهای ورقهای: بهترین گزینه برای دهیدراتاسیون شدید؛ این ماسکها حاوی سرمهای محلول در آب هستند که رطوبت را به لایههای عمیق اپیدرم میرسانند.
- ماسکهای خاک رس و زغال: عالی برای پوستهای چرب و مستعد آکنه؛ ترکیباتی مانند کائولن و بنتونیت چربی اضافه (سبوم) را جذب کرده و منافذ بستهشده را پاک میکنند.
- ماسکهای ژلی و هیدروژل: تسکیندهندۀ التهابات، قرمزی شدید و ترمیمکنندۀ سد دفاعی پوست پس از آفتابسوختگی شدید یا درمانهای تهاجمی مانند میکرونیدلینگ یا پیلینگ.
- ماسکهای شبانه: این ماسکها با بهرهگیری از ریتم شبانهروزی یا ساعت زیستیِ پوست، نفوذ مواد مغذی را حین خواب چند برابر میکنند.
اشتباهات رایجی که اثر ماسکها را از بین میبرد
مهمترین اشتباه بیتوجهی به ترکیبات ماسک صورت است. این ترکیبات باید بهطور خاص برای پوست شما و شرایط فعلیاش فرموله شده باشد. توجه به همپوشانی ترکیبات هم مهم است. برای مثال، استفاده از ماسکی حاوی ترکیبات اسیدی یا رتینول همزمان با سرمهای مشابه در روتین، خطر تحریک و خشکی را بالا میبرد.
مورد بعد رها کردن ماسک تا لحظۀ خشکشدن است. هرگز نگذارید ماسکهای ورقهای روی صورت خشک شوند؛ وگرنه اسمز معکوس اتفاق میافتد و ماسک شروع به کشیدن رطوبت از پوست میکند. حتی ماسکهای خاک رس هم باید پیش از اینکه پوستهپوسته و کاملاً خشک شوند، شسته شوند.
استفادۀ بیش از حد از ماسکهای لایهبردار و خاک رس هم تأثیر آنها را معکوس میکند. بیشتر از 1 یا 2 بار در هفته از آنها استفاده نکنید تا pH طبیعی پوست بهم نخورد و سد دفاعیاش آسیب نبیند.
استفاده از محصولات فیک هم مشکلی است که در ایران بیشتر خود را نشان میدهد. دکتر صادق هاشمینصب، متخصص پوست، مو، زیبایی و لیزر (شمارۀ نظام: 120499) در اینباره میگوید:
«تنها محصولاتی مورد تایید هستند که ساخت برندهای معتبر دنیا باشند. همچنین مجوز سلامت را در کشور کسب کرده و لیبل مخصوص وزارت بهداشت را داشته باشند».
کلام پایانی
ماسک صورت فقط مخصوص آخر هفتهها و روزهای ریلکسکردن نیست. این محصول برای رساندن مواد فعال به عمق پوست، کنترل چربی، افزایش رطوبت و بهبود بافت پوست عالی است؛ بهشرط آنکه آن را با یک روتین اصولی ترکیب کنید، سراغ محصولات متناسب با پوستتان بروید و در استفاده از آنها افراط نکنید.