زندگینامه آندرس سلسیوس – ستاره شناس و فیزیکدان سوئدی و ابداع‌کننده مقیاس درجه حرارت سانتیگراد

۱۰ فروردین ۱۴۰۲آخرین بروزرسانی: ۱۰ فروردین ۱۴۰۲

زمان تقریبی مطالعه 8 دقیقه

آندرس سلسیوس (1701-1744) ستاره شناس و فیزیکدان سوئدی بود که بیشتر به خاطر ابداع مقیاس درجه حرارت سانتیگراد شهرت داشت. او در 27 نوامبر 1701 در اوپسالا، سوئد، در خانواده ای دانشمند به دنیا آمد. پدرش نیلز سلسیوس نیز ستاره شناس و استاد نجوم در دانشگاه اوپسالا بود.

آندرس سلسیوس در سال 1730 استاد نجوم در دانشگاه اوپسالا شد و بیشتر دوران حرفه ای خود را صرف مطالعه شفق قطبی (نورهای شمالی) و شکل زمین کرد. در سال 1742، او مقیاس دمایی را پیشنهاد کرد که بر اساس نقطه انجماد و جوش آب بود، با 0 درجه نشان دهنده نقطه جوش و 100 درجه نشان دهنده نقطه انجماد.

در آن زمان، مقیاس سلسیوس به طور گسترده مورد استفاده قرار نگرفت و تا قرن نوزدهم بود که شروع به محبوبیت کرد. امروزه مقیاس درجه سانتیگراد پرکاربردترین مقیاس دما در جهان است و در اکثر کشورها به جز ایالات متحده که مقیاس فارنهایت در آن بیشتر استفاده می شود استفاده می شود.

آندرس سلسیوس در 25 آوریل 1744 در سن 42 سالگی بر اثر ابتلا به سل درگذشت. میراث او از طریق مقیاس درجه حرارت سانتیگراد زنده است، که هنوز هم امروزه استفاده می شود و به افتخار او نامگذاری می شود.

آندرس سلسیوس علاوه بر کار خود بر روی مقیاس دمایی سانتیگراد، سهم قابل توجهی در نجوم و زمین شناسی داشت. او تحقیقاتی در مورد شکل زمین و اندازه گیری قوس نصف النهار انجام داد. او همچنین روشی برای تعیین فاصله ماه از زمین با استفاده از مشاهدات سیاره مریخ ایجاد کرد.

سلسیوس همچنین یکی از بنیانگذاران رصدخانه نجوم اوپسالا بود و برای مدت کوتاهی قبل از مرگش مدیر آن بود. این رصدخانه هنوز هم وجود دارد و یکی از قدیمی ترین رصدخانه های نجومی در جهان است.

سلسیوس برای قدردانی از کمک‌هایش به علم، در سال 1730 به عضویت آکادمی سلطنتی علوم سوئد انتخاب شد. او همچنین عضو انجمن سلطنتی لندن و انجمن سلطنتی علوم در اوپسالا بود.

سلسیوس فراتر از کارهای علمی خود به عنوان یک مسیحی متدین شناخته می شد و در فعالیت های خیریه مختلف در جامعه خود شرکت داشت. او نیز متاهل و دارای هفت فرزند بود.

امروزه از سلسیوس به عنوان یکی از تأثیرگذارترین دانشمندان زمان خود یاد می شود و میراث او همچنان بر درک ما از جهان طبیعی تأثیر می گذارد.

یکی از کمک های قابل توجهی که آندرس سلسیوس در زمینه نجوم انجام داد، کار او در مورد اندازه گیری انحراف دایره البروج بود. انحراف دایره البروج زاویه بین صفحه مدار زمین به دور خورشید و صفحه استوای زمین است. سلسیوس در زمان‌های مختلف سال، خورشید را رصد کرد و توانست انحراف را با دقت بیشتری نسبت به اندازه‌گیری‌های قبلی تعیین کند.

سلسیوس همچنین به مطالعه مغناطیس علاقه مند بود و آزمایشاتی را برای بررسی خواص مغناطیسی مواد مختلف انجام داد. او کشف کرد که قدرت آهنربا با طول آهنربا و مجذور تعداد دورهای سیم پیچ نسبت مستقیم دارد.

سلسیوس علاوه بر کارهای علمی، زبان شناس ماهری بود و به چندین زبان از جمله لاتین، آلمانی، فرانسوی و انگلیسی مسلط بود. او همچنین به موسیقی علاقه داشت و ویولن و هارپسیکورد می نواخت.

امروزه سلسیوس به طرق مختلف مورد احترام قرار می گیرد، از جمله داشتن دهانه ای در ماه به نام او و همچنین نمایش پرتره او بر روی اسکناس 100 کرونی سوئد. میراث او همچنان به الهام بخشیدن به نسل‌های آینده دانشمندان ادامه می‌دهد و کمک‌های او به علم و جامعه هنوز هم امروز تجلیل می‌شود.

یکی دیگر از دستاوردهای قابل توجه آندرس سلسیوس ایجاد روش جدیدی برای اندازه گیری درخشندگی ستارگان بود که به مقیاس قدر معروف است. قبل از درجه سانتیگراد، ستاره شناسان از مقیاسی بر اساس تعداد ستارگان قابل مشاهده با چشم غیر مسلح استفاده می کردند که به حدود شش یا هفت محدود می شد. از سوی دیگر، مقیاس قدر سلسیوس، با اختصاص یک مقدار عددی به هر ستاره بر اساس روشنایی آن، امکان اندازه‌گیری دقیق‌تر روشنایی را فراهم کرد.

سلسیوس همچنین به مطالعه انکسار اتمسفر، که خمش نور هنگام عبور از جو زمین است، علاقه داشت. او مشاهدات دقیقی از موقعیت ستارگان نزدیک افق انجام داد و توانست نشان دهد که موقعیت های مشاهده شده به دلیل خمش نور از موقعیت واقعی خود کمتر است.

یک واقعیت جالب دیگر در مورد آندرس سلسیوس این است که مقیاس دمای اولیه او در واقع از نسخه مدرن معکوس شده است. در مقیاس اصلی سلسیوس، 0 درجه نشان دهنده نقطه انجماد آب است، در حالی که 100 درجه نشان دهنده نقطه جوش است. این مقیاس بعداً توسط کارل لینه، دانشمند سوئدی، معکوس شد، که احساس کرد این معکوس کردن شهودی تر خواهد بود.

سلسیوس علاوه بر کار علمی، به تواضع و سخاوتش نسبت به شاگردان و همکارانش معروف بود. او بسیار مورد احترام همسالان خود بود و به دلیل تعهدش به علم و کمک هایش در زمینه نجوم مورد تحسین گسترده قرار گرفت.

آندرس سلسیوس همچنین به مطالعه نجوم فراتر از زمین علاقه مند بود و در زمینه ستاره شناسی سیاره ای مشارکت داشت. او علاقه خاصی به سیاره مریخ داشت و مشاهدات دقیقی از مدار و موقعیت آن در آسمان انجام داد. سلسیوس روشی را برای تعیین فاصله مریخ از زمین با اندازه گیری قطر زاویه ای آن و مقایسه آن با مدار شناخته شده اش پیشنهاد کرد.

سلسیوس همچنین در مطالعه دنباله دارها و مدارهای آنها مشارکت داشت. او چندین دنباله دار را مشاهده کرد و توانست مدار آنها را تعیین کند که به پیشرفت درک ما از این اجرام آسمانی کمک کرد.

سلسیوس علیرغم دستاوردهای متعددش، به طرز غم انگیزی بر اثر بیماری سل کوتاه شد. او در 25 آوریل 1744 در سن 42 سالگی درگذشت. با این حال، کمک‌های او به علم همچنان الهام‌بخش نسل‌های جدید دانشمندان است و مقیاس دمایی او همچنان یک سیستم اندازه‌گیری استاندارد است که در سراسر جهان استفاده می‌شود.

به پاس میراث او، دهانه سلسیوس روی ماه و همچنین کوه سلسیوسبرگ در قطب شمال به نام او نامگذاری شده است. آکادمی علوم سوئد همچنین مدال سلسیوس را به افتخار او ایجاد کرد که به دلیل کمک های برجسته در زمینه علوم زمین اعطا می شود.

یکی دیگر از جنبه های جالب زندگی آندرس سلسیوس این است که او از خانواده ای دانشمند برخاسته بود و از دوران جوانی عمیقاً در دنیای آکادمیک غوطه ور بود. پدرش، نیلز سلسیوس، منجم برجسته و استاد دانشگاه اوپسالا و پدربزرگش، مگنوس سلسیوس، الهی‌دان و اسقف مشهوری بود.

آندرس سلسیوس سنت دانش پژوهی خانواده اش را ادامه داد و از همان دوران کودکی اشتیاق خود را به علم دنبال کرد. او تحصیلات خود را در دانشگاه اوپسالا گذراند و در آنجا ریاضیات، نجوم و فیزیک خواند. او در ۲۹ سالگی به مقام استادی در رشته نجوم در دانشگاه رفت و تا پایان عمر این سمت را بر عهده داشت.

سلسیوس همچنین در جامعه علمی خارج از اوپسالا مشارکت داشت و با بسیاری دیگر از دانشمندان برجسته زمان خود مکاتبه داشت. او یکی از اعضای انجمن سلطنتی لندن بود و با برخی از اعضای آن، از جمله ادموند هالی، که دنباله‌دار هالی را کشف کرد، مکاتبه داشت.

سلسیوس علیرغم دستاوردهای متعددش به فروتنی و فروتنی شهرت داشت. او بسیار مورد احترام همسالان خود بود و تعهد او به تحقیقات علمی و پیگیری دانش همچنان الهام بخش نسل های جدید دانشمندان است.

آندرس سلسیوس پیشگام در زمینه ژئودزی بود که به مطالعه شکل و اندازه زمین می پردازد. او به ویژه به اندازه گیری قوس نصف النهار، که بخشی از محیط زمین است که از قطب ها و نقطه خاصی در استوا می گذرد، علاقه مند بود. درجه سانتیگراد در اندازه گیری قوس نصف النهار در سوئد شرکت کرد و سهم مهمی در توسعه سیستم متریک داشت.

درجه سانتیگراد همچنین علاقه زیادی به مطالعه شفق قطبی داشت، که یک نمایش نور طبیعی است که در مناطق قطبی رخ می دهد. او مشاهدات متعددی از شفق قطبی انجام داد و رفتار و ویژگی های آن را مطالعه کرد. تحقیقات او در مورد شفق قطبی به پیشرفت درک ما از این پدیده جذاب کمک کرد.

سلسیوس علاوه بر کارهای علمی، به استعدادهای موسیقیایی نیز معروف بود. او یک نوازنده ویولن و هارپسیکورد ماهر بود و در اوقات فراغت خود از نواختن موسیقی لذت می برد. او به ادبیات و فلسفه نیز علاقه داشت و نویسنده ای پرکار بود.

میراث سلسیوس امروزه همچنان مورد تجلیل قرار می گیرد و کمک های او به علم تأثیر قابل توجهی بر درک ما از جهان طبیعی داشته است. مقیاس دمای سانتیگراد او همچنان یکی از پرکاربردترین سیستم های اندازه گیری دما در جهان است و کار او در نجوم و زمین شناسی به پیشرفت دانش ما در مورد کیهان و جایگاه ما در آن کمک کرده است.

یکی دیگر از جنبه های جالب زندگی آندرس سلسیوس مشارکت او در تأسیس رصدخانه نجوم اوپسالا است. سلسیوس یکی از بنیانگذاران رصدخانه بود که در سال 1741 تأسیس شد. این رصدخانه یکی از پیشرفته ترین رصدخانه های زمان خود بود که مجهز به ابزارها و تلسکوپ های پیشرفته بود. سلسیوس قبل از مرگش در سال 1744 برای مدت کوتاهی مدیر رصدخانه بود.

تحت رهبری سلسیوس، رصدخانه نجومی اوپسالا به مرکز عالی تحقیقات نجومی تبدیل شد و نقش کلیدی در پیشبرد درک ما از کیهان داشت. این رصدخانه بیش از دو قرن فعال بود و مسئول اکتشافات مهم متعدد در زمینه نجوم بود.

سلسیوس همچنین به دلیل ارادت خود به خانواده و جامعه خود مشهور بود. او با زنی به نام لیزا ازدواج کرد که از او صاحب هفت فرزند شد. او مردی عمیقاً مذهبی بود و فعالانه در فعالیت های خیریه در جامعه خود شرکت داشت. او به مهربانی و سخاوت نسبت به شاگردان و همکارانش شهرت داشت و مورد احترام و تحسین کسانی بود که او را می شناختند.

امروزه از سلسیوس به عنوان یکی از تأثیرگذارترین دانشمندان زمان خود یاد می شود و کمک های او به علم و جامعه همچنان در سراسر جهان تجلیل می شود. مقیاس درجه حرارت او همچنان یک سیستم اندازه‌گیری استاندارد است که در بسیاری از کشورها استفاده می‌شود و میراث او به عنوان الهام‌بخش نسل‌های آینده دانشمندان و محققان است.

تأثیر آندرس سلسیوس بر علم و جامعه فراتر از عمر او بود، زیرا کمک های او همچنان به الهام بخشیدن و آگاهی دادن به تحقیقات جدید در زمینه های مختلف ادامه می دهد. به عنوان مثال، کار او در مورد اندازه گیری قوس نصف النهار، پایه و اساس توسعه سیستم متریک را ایجاد کرد، که اکنون سیستم استاندارد اندازه گیری در سراسر جهان است.

سلسیوس علاوه بر کار خود در نجوم و زمین شناسی، به مطالعه فیزیک نیز علاقه مند بود و در این زمینه نیز سهم مهمی داشت. او آزمایشاتی را برای بررسی خواص هوا و رفتار گازها انجام داد و یکی از اولین دانشمندانی بود که مفهوم صفر مطلق را مطرح کرد که دمایی است که در آن تمام حرکت های مولکولی متوقف می شود. مقیاس دمای سلسیوس بر اساس خواص گازها در دماهای مختلف است و به طور گسترده در مطالعه ترمودینامیک و سایر زمینه‌های فیزیک استفاده می‌شود.

میراث سلسیوس همچنین در کشور زادگاهش سوئد جشن گرفته می شود، جایی که از او به عنوان یکی از مهم ترین دانشمندان کشور یاد می شود. پرتره او از سال 1985 بر روی اسکناس 100 کرون سوئد نقش بسته است و او به دلیل کمک به علم و جامعه با جوایز و افتخارات متعددی تجلیل شده است.

در پایان، آندرس سلسیوس یک دانشمند پیشگام بود که در زمینه های نجوم، ژئودزی، فیزیک و غیره سهم قابل توجهی داشت. میراث او امروز همچنان مورد تجلیل قرار می گیرد و کار او به عنوان الهام بخش نسل های جدید دانشمندان و دانشمندان است.