تاریخچه خشونت انسان: خشونت در اولین شهرهای ما قبل از اینکه یاد بگیریم مدیریتش کنیم، شعلهور شده بود

خشونت وحشیانه بخش انکارناپذیر تاریخ بشر است. اما آیا ما از اول حشن بودیم یا زمانی که مثلا شهرها را به وجود آوردیم از شدت خشونت ما کاسته شد یا برعکس بر آن اضافه شد؟
برخی از محققان معتقدند خشونت انسانی در تمام اشکال مختلف آن، از حمله و قتل گرفته تا بردگی و شکنجه، در طول هزاران سال کاهش یافته است، زیرا جوامع اولیه به زندگی «متمدن» تبدیل شدهاند.
اما پژوهشگران دیگر بر این باورند که با ادغام انسانها در شهرهای شلوغ و افزایش نابرابری تحت حاکمیت نخبگان کنترلگر، خشونت تشدید شده است.
در یک مطالعه جدید بر روی هزاران اسکلت زخمی از برخی از اولین شهرهای بشریت در خاورمیانه، دیدگاه متفاوتتری به دست آمده. یافتههای آن همچنین هشداری را برای زمانه ما بیان میکند و در مورد دورههای خشونتی است که در چرخههایی اغلب مرتبط با بحرانهای محیطی رخ میدهد.
مورخ اقتصادی Joerg Baten از دانشگاه توبینگن در آلمان و همکارانش ۳۵۳۹ اسکلت از منطقه را بررسی کردند که در ایران، عراق، اردن، سوریه، لبنان، اسرائیل و ترکیه یافت شدهاند. آنها در طول دوازده هزار سال به دنبال شواهدی از ضربه بودند، مانند ضربه به جمجمه یا زخمهای اسلحه بر استخوانهای دیگر.
یافتههای آنها نشان میدهد که خشونتهای انسانی در حدود ۵۳۰۰ تا ۶۵۰۰ سال پیش با شکلگیری اولین شهرها در بینالنهرین به اوج خود رسید و سپس طی ۲۰۰۰ سال بعد با ایجاد قوانین، حکومت متمرکز و تجارت در قرون برنز اولیه و میانه (۳۳۰۰ تا ۱۵۰۰ قبل از میلاد) کاهش یافت.
محققان نوشتهاند که: «اگرچه نمیتوانیم از این همزمانی نتیجهگیری کنیم، اما میتوانیم تأیید کنیم که این کاهش خشونت در زمانی اتفاق افتاد که دولتهای اولیه ظرفیتهای قابلتوجهی برای کاهش درگیریها در جوامع خود به دست آوردند».
از طریق تجارت سازمانیافته، شهرها میتوانستند با وجود کاهش محصول به دلیل مثلا خشکسالی، رفاه را به شهروندان خود ارائه دهند و سیستمهای حقوقی ابزاری برای حل و فصل اختلافات فراهم کردند.
اما آرامش زیاد دوام نیاورد. بر اساس تجزیه و تحلیل، خشونت در اواخر عصر برنز و عصر آهن (۱۵۰۰-۴۰۰ قبل از میلاد) زمانی که بحرانهای بزرگ منجر به فروپاشی بسیاری از تمدنهای پیشرفته شد و گسترش امپراتوریها باعث تحولات در سراسر منطقه شد، دوباره افزایش یافت.

محققان مینویسند که این امر به دلیل خشکسالی ۳۰۰ ساله، جنبشهای مهاجرتی ناشی از آب و هوا و زوال اقتصادی عمومی برو یافت.
جاکومو بناتی، نویسنده مطالعه و مورخ اقتصادی دانشگاه بارسلونا، به جوانا تامپسون برای ساینتیفیک امریکن گفت: شواهد قابل توجهی وجود دارد مبنی بر اینکه رویدادهای شدید آب و هوایی میتواند بر سطوح درگیری تأثیر بگذارد.
اما این گزاره هم درست است که وقتی نهادهایی وجود داشته باشند که قادر به کاهش و محدود کردن خشونت باشند، درگیری میتواند کاهش یابد.

این مطالعه در Nature Human Behaviour منتشر شده.





