راهنمای جامع تشخیص و درمان عدم نزول بیضه در کودکان
رپورتاژ
چکیده : کودکانی که به بیماری بیضه نزول نکرده یا بیضه جمع شده مبتلا هستند هنگام لمس، بیضه ها در کیسه اسکروتوم حس نمیشوند یا قابل رویت نیستند. عدم نزول بیضه در نوزادان و کودکان چه برای والد و چه برای پزشک اطفال قابل مشاهده و تشخیص است ولی برای اطمینان از وجود عارضه نهان بیضگی در کودک باید آزمایشات و معاینات تخصصی توسط پزشک متخصص انجام شود.
اگر هنگام عوض کردن پوشک فرزند پسرتان متوجه بیضههای پایین نیامده و نزول نکرده شدید، ممکن است نگران سلامتی فرزندتان شده باشید! تقریباً ۵ درصد از نوزادانی که تازه متولد میشوند، گرفتار این عارضه هستند. این عارضه میتواند مشکلاتی نظیر فتق، سرطان بیضه و یا نازایی را برای مردان به همراه داشته باشد!
در نتیجه فرآیند تشخیص و درمان این عارضه بسیار مهم بوده و نیاز است تا فرزندتان را از همان بدو تولد، برای چکاپهای دورهای نزد پزشک متخصص اطفال ببرید. تشخیص درست عدم نزول بیضه راست یا چپ به درمان به موقع این عارضه و پیشگیری از بروز عوارض احتمالی کمک خواهد کرد.
مقاله زیر با توجه به مصاحبه ای که با دکتر بهار اشجعی انجام شده است، تهیه و در اختیار شما قرار گرفته است.
عدم نزول بیضه به چه معناست؟
عدم نزول بیضه نوزاد یا Undescended Testicle وضعیتی است که قبل از تولد نوزاد، بیضهها در مسیر کیسه بیضه حرکت نکرده و پایین نمیآیند. در واقع بیضهها در زیر شکم باقی مانده و در محل اصلی خودشان قرار نمیگیرند.
بیضه نزول نکرده که کریپتورکیدیسم نیز نام دارد، معمولاً در نوزادان ۶ تا ۱۸ ماهه تشخیص داده شده و به واسطه عمل جراحی یا دارو، بهبود پیدا خواهد کرد.
راههای تشخیص بیضه نزول نکرده در کودکان و نوزادان پسر
اگر در طی ۶ الی ۱۸ ماه ابتدایی تولد فرزندتان متوجه شدید که کیسه بیضه خالی است و کمی کوچکتر از سمت دیگر است، بهتر است تا ابتدا به متخصص اورولوژی اطفال مراجعه کنید. روشهایی که برای تشخیص بیضه نزول نکرده در کودکان و نوزادان پسر مورد استفاده قرار میگیرند، عبارتند از:
تشخیص با معاینه فیزیکی:
این عارضه معمولاً با معاینه فیزیکی تشخیص داده میشود.طی معاینه فیزیکی، دکتر اطقفال با لمس کردن ناحیه تناسلی و اطراف کیسه بیضه کودک میتواند متوجه عدم نزول بیضه شود.
تشخیص با معاینات آزمایشگاهی:
در مواقعی که تشخیص با معاینه فیزیکی دقیق نباشد، نیاز به تشخیص با استفاده از تجهیزات آزمایشگاهی و تصویربرداری خواهد بود. معمولاً برای تشخیص عدم نزول بیضه در کودکان پسر از آزمایشات زیر استفاده میشود:
- ام آر آی
- سونوگرافی
- لاپاراسکوپی
این آزمایشات به پزشک کمک میکنند تا ببیند آیا بیضه نوزاد نزول کرده است یا در کانال اینگوینال در زیر شکم حبس شده است.
کریپتورکیدیسم چطور درمان میشود؟
برای درمان بیضههای پایین نیامده در پسران تنها دو راهکار موثر وجود دارد که عبارتند از:
- عمل جراحی
- هورمون درمانی
در مواردی که بیضهها تا ۶ ماهگی نوزاد پایین نیایند و یا فقط یکی از آنها نزول کند، با توجه به شدت بیماری از جراحی یا هورمون درمانی برای بهبود این وضعیت استفاده میشود.
کودکانی که به بیماری بیضه نزول نکرده یا بیضه جمع شده مبتلا هستند هنگام لمس، بیضه ها در کیسه اسکروتوم حس نمیشوند یا قابل رویت نیستند. عدم نزول بیضه در نوزادان و کودکان چه برای والد و چه برای پزشک اطفال قابل مشاهده و تشخیص است ولی برای اطمینان از وجود عارضه نهان بیضگی در کودک باید آزمایشات و معاینات تخصصی توسط پزشک متخصص انجام شود.
عمل جراحی برای درمان عدم نزول بیضه:
اگر بیضه نوزاد ۴ تا ۶ ماه بعد از تولد نوزاد نزول نکند، از عمل جراحی اورکیوپکسی برای ترمیم و اصلاح این مشکل استفاده خواهد شد. اورکیوپکسی اغلب در بازه سنی ۶ تا ۱۸ ماهگی توسط اورولوژیست کودکان و نوزادان انجام میشود و میتواند از بروز عوارض احتمالی این عارضه در آینده جلوگیری شود.
هورمون درمانی برای درمان کریپتورکیدیسم:
طی این متد درمانی از هورمونهایی استفاده میشود که میزان تولید تستوسترون را افزایش میدهند. میزان تستوسترون بالا در بدن پسران به نزول بیضهها کمک میکند. اگر شدت نزول بیضه کم باشد، بهترین راهکار برای درمان آن مصرف دارو یا تزریق هورمون خواهد بود.
آیا بیضه نزول نکرده درمان خانگی دارد؟
خیر! بیضه نزول نکرده در کودکان و نوزادان پسر درمان خانگی ندارد. چرا که بهترین راه برای بازگرداندن بیضهها به کیسه بیضه، جراحی میباشد. اگر با تبلیغاتی مبنی بر درمان خانگی عدم نزول بیضه مواجه شدید، به آن اعتماد نکنید و جهت درمان، فقط و فقط به اورولوژیست اطفال یا متخصص جراحی اطفال مراجعه کنید.
علل افزایش خطر ابتلا به عدم نزول بیضه در کودکان
عللی که باعث بروز نهان بیضگی (کریپتورکیدیسم) در کودکان و نوزادان شده و یا در افزایش احتمال بروز آن نقش دارند عبارتند از:
- عدم تعادل هورمونی در بدن جنین
- زایمان زودرس یا وزن کم کودک هنگام تولد
- سیگار کشیدن توسط مادر در دوران بارداری
- مصرف منظم الکل توسط مادر در دوران بارداری
- ابتلا به سندرومهای مادرزادی مانند سندروم داون
- سابقه خانوادگی عدم نزول بیضه یا مشکلات ساختاری در دستگاه تناسلی
مراقبتهای بعد از درمان عدم نزول بیضه در کودکان
بعد از عمل اورکیوپکسی و ترمیم بیضههای نزول نکرده، لازم است تا به مدت حداقل ۲ تا ۳ روز فرزندتان حرکتی نداشته باشد و به عبارتی در استراحت مطلق به سر ببرد. بعد از این مدت بهتر است تا فعالیت کودک یا نوزاد با نظارت پزشک آغاز شود. دقت داشته باشید که در دوران نقاهت بعد از عمل، مایعات فراوانی به فرزندتان بدهید تا دچار کم آبی نشود.
دیگر نکات مراقبتی مهمی که بهتر است مدنظر داشته باشید عبارتند از:
- پرهیز از شنا کردن در آب به مدت حداقل ۲ هفته
- پرهیز از ورزش کردن کودک تا ۲ هفته بعد از جراحی
- دوش گرفتن و حمام دادن فرزندتان ۴۸ ساعت بعد از عمل
عوارض احتمالی بعد از جراحی نهان بیضگی
عوارض و خطراتی که انتظار میرود بعد از درمان بیضههای نزول نکرده در کودکان اتفاق بیفتند عبارتند از:
- خونریزی و لکه بینی بر روی لباس زیر
- تورم بیش از حد دستگاه تناسلی
- قرمزی و درد بیضهها
- تب بالای ۳۸ درجه
این علائم در روزهای ابتدایی بعد از عمل عادی هستند. اما اگر ۱۰ روز بعد از عمل هیچ اثری از بهبودی نباشد، بهتر است تا در اولین فرصت برای چکاپ فرزندتان از یک متخصص جراحی اطفال یا اورولوژیست کودکان وقت بگیرید.
دکتر بهار اشجعی؛ متخصص اورولوژی و جراحی اطفال
دکتر بهار اشجعی با سابقه درخشانی که در جراحی و درمان اختلالات اندامی و دستگاه تناسلی کودکان و نوزادان دارند، به عنوان یکی از بهترین پزشکان متخصص جراحی و اورولوژی اطفال در تهران شناخته میشوند. ایشان دانش آموخته رشته جراحی اطفال در دانشگاه علوم پزشکی تهران هستند و در حال حاضر، در بیمارستانهای کودکان تهران و لاله در شهرک غرب، آماده معاینه و خدمت رسانی به شما والدین عزیز هستند.
شما میتوانید برای آشنایی بیشتر با خدمات و همچنین نوبت گرفتن در مطب ایشان، به آدرس Dr-ashjaei.com مراجعه نمایید.
