تمرینات کاردرمانی برای بیماران سکته مغزی
رپورتاژ
چکیده : کاردرمانی، در مسیر بهبودی پس از سکته مغزی یکی از گام های اساسی است. افراد، پس از سکته مغزی بسیاری از توانایی های خود ازجمله: تمرکز، حفظ تعادل، به یاد آوردن اطلاعات و حتی برداشتن یک شی را از دست می دهند.
کاردرمانی، در مسیر بهبودی پس از سکته مغزی یکی از گام های اساسی است. افراد، پس از سکته مغزی بسیاری از توانایی های خود ازجمله: تمرکز، حفظ تعادل، به یاد آوردن اطلاعات و حتی برداشتن یک شی را از دست می دهند. برای یادگیری مجدد کلیه این حرکات نیاز به تخصص کاردرمانگر است. کاردرمانگر با استفاده از تمرینات کاردرمانی به بیماران کمک می کند تا توانایی های حرکتی و حسی آسیب دیده خود را ترمیم و بهبود بخشند.
هدف از کاردرمانی، برنامه ریزی مجدد مغز بیماران سکته مغزی و کمک به آن ها برای به دست آوردن دوباره کنترل ماهیچه هایشان است. آن دسته از بیمارانی که کاردرمانی سکته مغزی دریافت می کنند، به احتمال خیلی زیاد می توانند دوباره در فعالیت های روزمره زندگی خود مستقل عمل کنند.
سکته مغزی چیست و چه علائمی دارد؟
سکته مغزی یک حادثه قلبی یا CVA یا به عبارت دیگر یک حمله مغزی است. ممکن است این اتفاق برای هر کسی در هر زمانی رخ دهد. در واقع، سکته مغزی ناشی از قطع شدن جریان خون در ناحیه ای از مغز پدید می آید و سلول های مغز از اکسیژن محروم شده و شروع به مردن می کنند. پس به این ترتیب با مرگ سلول های مغز در طول سکته، قسمتی از توانایی های کنترل شده توسط آن قسمت از مغز، مانند کنترل ماهیچه ها و حافظه از بین می روند.
فراموش نکنید تاثیراتی که سکته مغزی برای فرد ایجاد می کند به محل سکته و میزان آسیب دیدگی مغز بستگی دارد. سکته مغزی کوچک شاید با مشکلاتی جزئی مانند ضعف موقت دست و پا همراه باشد. اما افرادی که سکته های مغزی بزرگ تری دارند، ممکن است برای همیشه توانایی صحبت کردن خود را از دست بدهند یا یک طرف بدنشان فلج شود. پس بهتر است از نشانه ها و علائم سکته مغزی آگاه باشید. سکته مغزی می تواند با این علائم و تغییرات ناگهانی همراه باشد:
- سردرد شدید بدون علت مشخص
- مشکل در راه رفتن، از دست دادن تعادل، سرگیجه، عدم هماهنگی
- بی حسی یا ضعف در صورت، بازو یا پا در یک طرف بدن
- مشکل بینایی در یک یا هر دو چشم
- گیجی، مشکل در صحبت کردن یا مشکل در درک گفتار
کاردرمانی بیماران سکته مغزی چیست؟
در توانبخشی سکته مغزی، کاردرمانی بخش بسیار مهمی از رویکرد درمان را تشکیل می دهد. تیمی که درمان بیمار را هدایت می کند متشکل از:
- متخصص طب فیزیکی
- متخصص مغز و اعصاب
- فیزیوتراپ
- پرستار توانبخشی
- مددکار اجتماعی
- گفتاردرمانگر
- روانشناس
- کاردرمانگر است.
کاردرمانگر در طول درمان به بیمار سکته مغزی کمک می کند تا بتواند دوباره استقلال خود را بازیابی کرده و فعالیت های عادی روزانه خود را از سر بگیرد. به این ترتیب در طول درمان و به تدریج، بیمار می تواند مهارت های جدیدی را بیاموزد و امید، انگیزه، خوش بینی و اعتماد به نفس از دست رفته خود را به دست آورد.
کاردرمانگر در بهبود بیماران پس از سکته مغزی چه نقشی دارد؟
کاردرمانگران بخشی مهم از تیم پزشکی و توانبخشی هستند که به بیماران سکته مغزی کمک می کنند تا آن دسته از توانایی هایی را که به دلیل سکته مغزی از دست داده اند، بازیابی کنند. همچنین به بیمار کمک می کنند تا به استقلال رسیده و بتوانند فعالیت های روزانه خود را از سر بگیرند. قطعاً در هنگام ارزیابی بیمار پس از سکته مغزی، کاردرمانگر، بیمار را از نظر عوامل فردی، محیطی و اجتماعی مورد بررسی های دقیق قرار می دهد. به این ترتیب ممکن است اصلاحات و تغییراتی را برای محیط اطراف بیمار و فعالیت های او توصیه کند تا در محیط خانه و کار انجام شود. این کار به بیمار کمک می کند تا بتواند به جامعه بازگردد. کاردرمانی طراوت در غرب تهران، یکی از مراکز تخصصی قابل اعتماد و جامع است و از کادری مجرب در حیطه کاردرمانی ذهنی بیماران سکته مغزی برخوردار است.
بیماران سکته مغزی تا چه مدت باید کاردرمانی انجام دهند؟
معمولاً کاردرمانی بیمار سکته مغزی با توجه به اهداف تعیین شده و بر اساس دلایل مختلفی مانند مدت زمان سپری شده پس از سکته مغزی، شدت و میزان ناتوانی، نیازها و محدودیت های بیمه در یک بازه زمانی توافق شده انجام می شود. البته گفتنی است بسته به اهداف و پیشرفت بیمار این برنامه قابل تنظیم است.
گاهی پیشرفت بیمار روند کاهشی داشته و کاردرمانگر، بیمار یا مراقبین او و پزشک به اتمام کاردرمانی موافقت می کنند. حتی پس از اتمام کاردرمانی، برنامه ای ترکیبی متشکل از تمرین ها و فعالیت هایی که بیمار بتواند آن را در خارج یا داخل خانه انجام دهد، توسط کاردرمانگر تدوین و ارائه می گردد.
برخی تمرین های ساده کاردرمانی ویژه بیماران سکته مغزی
در ادامه به چند تمرین ویژه اما ساده برای توانبخشی سکته مغزی اشاره می کنیم. کاردرمانگر ممکن است آن ها را در برنانه خانگی ورزشی بیمار هم بگنجاند:
- از یک صندلی یا میز محکم برای نگه داشتن خود استفاده کنید. لبه صندلی یا میز را گرفته و خود را روی نوک انگشتان پا بالا بیاورید. زانوها را صاف و بالاتنه را کشیده نگه دارید. به آرامی پایین بیایید و این حرکت را در 3 ست 10 تایی تکرار کنید.
- از خط نواری مستقیم استفاده کنید و به جلو راه بروید. در حین راه رفتن هم پاشنه پای خود را مستقیم مقابل پنجه های پای دیگر قرار دهید. تا انتهای نوار بروید، بچرخید و این حرکت را با بازگشت به نقطه شروع تکرار کنید. این حرکت را 10 قدم برای هر پا انجام دهید.
- کف دست ها را روی میز گذاشته و مچ دست را بچرخانید تا انگشتان شما به سمت بدن باشند. آرنج های خود را صاف نگه داشته و بدن خود را به آهستگی به سمت عقب حرکت دهید تا جایی که کشش را در قسمت داخلی بازو حس کنید. اگر نیاز داشتید به میز تکیه دهید.
- تمرین بعدی را در حالت نشسته یا ایستاده انجام دهید. بازو را در موقعیت راحت نگه دارید و سپس آرنج ها را با دقت خم و صاف کنید. این حالت شبیه حرکت جلوبازو با دمبل است. این کشش آرنج برای بازگرداندن دامنه حرکت آرنج بسیار موثر است. حرکاتی که برای کاردرمانی دست توصیه می شوند برای رسیدن به استقلال و انجام کارهای روزانه اهمیت ویژه ای دارند.
- در حرکت بعدی در حالی که وزن شما روی یک طرف بدن است به یک سطح تکیه بدهید و صاف و کشیده بایستید. حالا پای دیگر را از پهلو باز کنید و تعادل خود را در این وضعیت به مدت 10 ثانیه حفظ کنید. به آرامی پا را پایین بیاورید و تا زمانی که قدرت دارید این حرکت را چندین بار تکرار کنید. سپس پاها را عوض کنید.
سخن آخر
دریافت کاردرمانی تخصصی برای بیماران سکته مغزی امری ضروری است. چرا که سکته مغزی می تواند همه ابعاد زندگی افراد را تحت تاثیر قرار بدهد. حتی ممکن است سکته های مغزی بزرگ، موجب بروز ناتوانی های بسیاری در ابعاد مختلف زندگی هر فرد شوند. در چنین شرایط بحرانی است که کاردرمانی بسیار کمک کننده خواهد بود. با ما تماس بگیرید و از طریق کارشناسان، اطلاعات مورد نیاز در خصوص روند کاردرمانی را دریافت کنید.
