کشفی هیجانانگیز : آیا ردای افسانهای اسکندر کبیر پیدا شده ؟ لباس بنفش اسکندر کبیر و راز دفن سلطنتی

یکی از امتیازات ویژهای که با پادشاهی مقدونی باستان همراه بود، حق انحصاری پوشیدن لباسهای بنفش بود و اسکندر کبیر نیز از این حق به خوبی بهره میبرد. این فرمانده بزرگ، طبق گفته نویسنده باستانی یونانی، ایفیپوس (Ephippus) از اولِنتوس، تقریباً هر روز ردای مخصوصش را که به رنگ بنفش تیره یا «آمیت» بود به تن میکرد. این لباس سلطنتی که به شکل تونیک (chiton) یا ساراپیس (sarapis) طراحی شده بود، یکی از نمادهای سلطنت او به شمار میرفت.
حال، یک پژوهش جدید نشان میدهد که شاید این لباس معروف، که در منابع تاریخی از آن به عنوان یکی از باارزشترین اشیای دنیای باستان یاد شده است، کشف شده باشد. در مقبرهای به نام «تل بزرگ ورجینا» (Great Tumulus of Vergina) در شمال یونان، باستانشناسان بقایای چندین نفر از خویشاوندان اسکندر کبیر را یافتند. این مقبره در سال 1977 کشف شد و شامل «مقبره سلطنتی دوم» (Royal Tomb II) است که دارای یک صندوق طلایی (لرنکس larnax) بوده و استخوانهای فیلیپ سوم آریدایوس (Philip III Arrhidaeus)، برادر ناتنی اسکندر، به همراه زره و اشیایی که احتمالاً به اسکندر کبیر تعلق داشتهاند، در آن پیدا شده است.
تا مدتها تصور میشد که یک پارچه بنفش و سفید موجود در این صندوق به منظور پوشاندن استخوانهای آریدایوس استفاده شده است. اما پژوهشگر آنتونیس بارتسیوکاس (Antonis Bartsiokas) از دانشگاه دموکریتوس (Democritus University of Thrace) با بازبینی و تحلیل مولکولی و میکروسکوپی این پارچه به نتیجهگیری متفاوتی رسیده است. او ادعا میکند که این پارچه به واقع ردای سلطنتی و مخصوص اسکندر کبیر است که طبق توصیفات تاریخی، متعلق به او بوده است. به گفته بارتسیوکاس، این پارچه با استفاده از رنگ بنفش و ماده معدنی هانتیت (huntite) به رنگ سفید درآمده است.
بارتسیوکاس این پارچه را به عنوان «باارزشترین شیء دوران باستان» توصیف میکند. او همچنین به یک نقش برجسته بر روی دیوار مقبره اشاره میکند که تصویر اسکندر کبیر را نشان میدهد؛ در این تصویر، اسکندر با همان ردای بنفش و کلاه مخصوص شاهانه به نام کاوسیا (kausia) به تصویر کشیده شده است، در حالی که تاجی بر سر دارد و مشغول شکار شیر است. بارتسیوکاس این تصویر را شاهدی بر اصالت لباس و ارتباط آن با اسکندر کبیر میداند.
با این حال، محل دقیق آرامگاه اسکندر کبیر همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد. بارتسیوکاس این احتمال را مطرح کرده که این ردای نمادین به همراه فیلیپ سوم آریدایوس، که آخرین پادشاه سلسله آرگاید (Argead) بود و در سال 316 پیش از میلاد درگذشت، دفن شده باشد. این کشف همچنان بحثبرانگیز است و احتمال میرود که دیدگاههای مختلفی پیرامون آن مطرح شود. بارتسیوکاس برای استحکام بخشیدن به فرضیه خود، این شواهد را ارائه کرده و انتظار میرود که پژوهشگران دیگر نیز این کشف را مورد بررسی و تحلیل قرار دهند.





