مدلهای هوش مصنوعی در صنعت مد؛ آیا آیندهٔ تشریات مد مانند ووگ دیگر مدلهای انسانی نیست؟
تابستان ۲۰۲۴، نسخه اوت مجله ووگ روی دکههاست. خوانندهای باسلیقه، با نگاهی سرشار از دقت، صفحات تبلیغات برند Guess را ورق میزند: مدلی بور با لبخندی دلنشین در کافهای آفتابی و تصویری دیگر از همان چهره در لباسی راهراه و دیواری پوشیده از کلاه. همهچیز آشناست، تا اینکه نگاهی دقیقتر به گوشه تصویر، جملهای ریز را آشکار میکند: «تولیدشده با هوش مصنوعی».
برای نخستین بار، یک مدل غیرواقعی – ساختهشده توسط هوش مصنوعی – در یکی از معتبرترین نشریات مد جهان ظاهر شده است. واقعیت اینجاست: مدلهای مصنوعی وارد دنیای واقعی شدهاند. حالا دیگر نمیتوان با اطمینان گفت که چهرهای زیبا، لزوماً انسانی است.
توجه: به دلیل قوانین نشر در ایران عکس اول پست تغییر یافته و صرفا تزیینی است.
مدل مصنوعی در ووگ؛ قدمی بحثبرانگیز در دل صنعت مد
اگرچه تصمیم برای درج این تصاویر از سوی بخش تبلیغات برند بوده و نه تحریریهٔ ووگ، اما همین مسئله کافیست تا موجی از انتقاد، نگرانی و پرسش در فضای عمومی ایجاد شود. آیا این آغاز پایان مدلهای انسانی در تبلیغات است؟ یا صرفاً استفادهای هوشمندانه از فناوری برای کاهش هزینهها و خلق جذابیت بصری بیشتر؟
آژانس مارکتینگ Seraphinne Vallora، سازنده این تصاویر، در پستهای خود از این پروژه دفاع کرده و نوشته است: «این یک کار واقعی است، با فرایندهای پیچیده، که توسط انسانها طراحی و اجرا شده و شایسته شناختهشدن است». اما آیا همه چیز به این سادگی است؟
واکنشها به حضور مدلهای هوش مصنوعی در ووگ
انتشار تصاویر مدلهای ساختهشده با هوش مصنوعی در مجلهای به بزرگی ووگ، بهسرعت موجی از واکنشها و بحثهای داغ را در فضای مجازی بهراه انداخت. بسیاری از خوانندگان و عکاسان حرفهای این اقدام را تهدیدی جدی برای آیندهٔ شغل خود دانستند. شبکههای اجتماعی برند Guess با موجی از انتقاد و حتی عصبانیت مخاطبان مواجه شد، تا جایی که برند مجبور شد تصاویر AI را در حساب رسمی اینستاگرام خود منتشر نکند تا از تشدید بحران جلوگیری کند.
از سوی دیگر، نگرانیها درباره «استانداردهای غیرواقعی زیبایی» دوباره شعلهور شد. سینید بوول (Sinead Bovell)، مدل سابق، در گفتوگویی با BBC هشدار داد: «ما همین حالا هم شاهد جراحیهای پلاستیکی هستیم که جوانان برای شبیهشدن به چهرههای فیلترشده انجام میدهند. حالا با ورود چهرههای کاملاً مصنوعی، فشار روانی برای رسیدن به استانداردهای دستنیافتنی بیشتر میشود.»
تناقض برندها و بحث درباره جایگزینی انسان
اگرچه آژانس Seraphinne Vallora تأکید دارد که از عکاسان و طراحان واقعی در فرایند تولید این تصاویر استفاده شده، اما وبسایت رسمی آنها چیز دیگری میگوید: حذف هزینههای سنگین نورپردازی، آرایشگرها، اجاره مکان و حتی مدلها، بخشی از «مزایای» همکاری با این آژانس ذکر شده است. همین مسئله باعث شده بسیاری از منتقدان این پرسش را مطرح کنند که آیا این روند واقعاً شغلهای انسانی را حفظ میکند یا آرامآرام آنها را به حاشیه میبرد؟
برند Guess هنوز پاسخی روشن درباره ترکیب تیم خلاقیت و نقش عکاسان در این پروژه نداده. عدم شفافیت در این زمینه باعث شده اعتماد بخشی از جامعه مد و عکاسی خدشهدار شود. موضوع بهقدری حساس شده که برخی تحلیلگران معتقدند، اگر این روند ادامه یابد، صنعت مد باید قواعد جدیدی برای «اعتبار تصویر» وضع کند تا مرز میان واقعی و مصنوعی از بین نرود.
از Guess تا H&M؛ آغاز موج جدیدی در صنعت مد
برند Guess تنها بازیگر این میدان نیست. H&M نیز اعلام کرده که قصد دارد از مدلهای دیجیتالی یا «همتاها یا قلهای مجازی» (Digital Twins) برای کمپینهای تبلیغاتی خود استفاده کند. این حرکتها نشان میدهند که صنعت مد در حال تجربه یک دگرگونی استراتژیک است؛ جایی که سرعت، هزینه پایین و انعطافپذیری بالای مدلهای AI میتواند بر مدلهای انسانی برتری پیدا کند.
اما پرسش اصلی اینجاست: آیا این روند تنها یک ابزار موقت است یا مقدمهای برای حذف چهرههای واقعی از صفحات تبلیغاتی؟ آنچه مسلم است، ورود مدلهای مصنوعی نهتنها قواعد طراحی و عکاسی را تغییر میدهد، بلکه نگاه مخاطب به مفهوم زیبایی، اصالت و حتی هویت را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
جمعبندی
حضور مدلهای هوش مصنوعی در مجلات معتبری مانند ووگ، تنها یک نوآوری تکنولوژیک نیست، بلکه نقطهٔ عطفی در دگرگونی مفاهیم زیبایی، شغل، و اصالت در صنعت مد بهشمار میرود. اگرچه شرکتهایی مانند Seraphinne Vallora مدعیاند این ابزارها فرصتآفرین هستند، اما شواهدی از حذف تدریجی نقش انسان در زنجیره تولید تصویر دیده میشود. از سوی دیگر، استانداردهای غیرواقعی و ایدهآلسازی مصنوعی چهرهها، فشار روانی تازهای را بر مخاطبان بهویژه زنان جوان وارد خواهد کرد. ورود مدلهای مجازی، آغازگر یک جدال عمیق میان خلاقیت انسانی و الگوریتمهای ساختگی است.
اگر چهرهها واقعی نیستند، پس الهام گرفتن از آنها چه معنایی دارد؟
وقتی مرز میان انسان و تصویر ساختگی در عرصههایی چون مد از میان میرود، ارزشهایی مانند اصالت، تجربه و حتی زیبایی حقیقی با چالشی بنیادین روبهرو میشوند. شاید لازم باشد دوباره تعریف کنیم چه چیزی ما را جذب یک چهره، یک استایل یا یک تصویر میکند؛ و اینکه تا چه اندازه حاضر به پذیرش زیباییای هستیم که هرگز وجود نداشته است.
❓ سؤالات رایج (FAQ)
۱. آیا این نخستینبار است که مدلهای هوش مصنوعی در مجله ووگ ظاهر میشوند؟
بله، شماره اوت ۲۰۲۴ ووگ نخستینبار است که یک مدل ساختهشده توسط هوش مصنوعی بهصورت رسمی در تبلیغات آن دیده میشود.
۲. آیا این تصاویر توسط عکاس انسانی گرفته شدهاند؟
آژانس Seraphinne Vallora ادعا میکند از تیم خلاق انسانی بهره گرفته، اما جزئیات دقیق درباره نقش عکاسان هنوز روشن نشده است.
۳. چه شرکتهایی از مدلهای مجازی استفاده میکنند؟
علاوه بر Guess، برند H&M نیز اعلام کرده که از مدلهای هوش مصنوعی یا «دوگانهای دیجیتالی» در کمپینهای خود استفاده خواهد کرد.
۴. نگرانی اصلی منتقدان درباره این تصاویر چیست؟
منتقدان میگویند این تصاویر استانداردهای غیرواقعی زیبایی را ترویج میدهند و ممکن است منجر به حذف مشاغل انسانی در حوزههای عکاسی، مدلینگ و طراحی شوند.
۵. آیا استفاده از مدلهای AI در صنعت مد رو به افزایش است؟
بله، استفاده از مدلهای هوش مصنوعی بهدلیل کاهش هزینه، سرعت تولید بالا و قابلیت کنترل کامل تصویر، رو به گسترش است.
۶. آیا برند Guess این تصاویر را در شبکههای اجتماعی خود منتشر کرده؟
خیر، بهدلیل واکنشهای منفی گسترده، برند Guess از انتشار این تصاویر در صفحات اجتماعی رسمی خود خودداری کرده است.
مطالب مرتبط
