از کجا بفهمیم قرص اورژانسی اثر کرده و در صورت عمل نکردن چه کار کنیم؟
رپورتاژ
بعداز یک رابطه جنسی پرخطر، قرص اورژانسی تنها راه فرار از ترس و اضطراب بارداری ناخواسته است. طبق دستور روی جعبه قرصها را میخورید و یک سؤال مثل خوره میافتد به جانتان: «از کجا بفهمم قرص اورژانسی اثر کرده؟» این تردید و دلنگرانی طبیعی است و تا خبری از علائم پریودی نشود، ادامهدار است. برای شرایط اینچنینی باید نشانهها و زمانبندی اثربخشی این قرص را بشناسیم و بدانیم که درصورت عملنکردن باید چهکار کنیم. این تنها راه بازگشت آرامش و اطمینان خاطر است.
قرص ضد بارداری اورژانسی چیست و چگونه عمل میکند؟
قرص اورژانسی یک روش پیشگیری از بارداری اضطراری بعداز رابطه جنسی محافظتنشده است که تخمکگذاری را به تأخیر میاندازد یا از باروری تخمک جلوگیری میکند. این قرص جایگزین روشهای پیشگیری دائمی نیست و اثربخشی آن تا حد بسیار زیادی به زمان مصرف قرص بستگی دارد.
دکتر زنان آنلاین در جلسات مشاوره غیرحضوری دکترساینا اطلاعات دقیق و کافی درباره مصرف این قرصها در اختیار شما خواهد گذاشت.
از کجا بفهمیم قرص اورژانسی اثر کرده؟
«از کجا بفهمیم قرص اورژانسی اثر کرده؟» این سؤال فقط یک جواب مطمئن دارید و آن این است که دوره پریودی بعدی آغاز شود. فقط آن زمان میتوان از رد خطر بارداری مطمئن شد. این قرصها پریودی را تا ۷ روز به تأخیر میاندازند و این اتفاق کاملا طبیعی و رایج است. اما اگر ۷ روز گذشت و همچنان پریود نشدید، باید برای تست بارداری اقدام کنید.
تهوع، سردرد و حساسیت سینهها از عوارض موقت این داروها محسوب میشوند اما به معنای اثربخشی ثطعی این قرصها نیستند. فقط نشان میدهند که بدن به هورمونها واکنش نشان داده است.
نشانههایی که قرص بارداری اثر نکرده است!
۱. استفراغ ظرف ۲ ساعت بعداز مصرف قرص
اگر ظرف دو ساعت پس از مصرف قرص ضدبارداری اورژانسی دچار حالتتهوع و استفراغ شدید، احتمالا بدن دارو را جذب نکرده و باید با مشورت پزشک، دُز دیگری مصرف کنید.
۲. اختلال در سیکل ماهانه و قطع قاعدگی
قرص ضدبارداری اورژانسی پریودی را جابهجا میکند و اگر کارش را درست انجام دهد، باعث قاعدگی میشود. اگر تا ۷ روز بعداز مصرف قرص خونریزی قاعدگی رخ نداد، احتمالا قرص کارش را بهخوبی انجام نداده است.
۳. خونریزی غیرعادی
لکهبینی و تغییر در الگوی خونریزی بعداز مصرف قرص اورژانسی طبیعی نیست. این لکهها اگر ۶ تا ۱۲ روز بعداز تخمکگذاری خارج شوند، احتمالا نشانه لانهگزینی جنین در رحم مادر هستند.
۴. سایر علائم بارداری
خستگی، حالت تهوع، حساس شدن سینهها یا تکرر ادرار در هفتههای بعداز مصرف قرص ضدبارداری نشانگر آن است که قرص بیفایده بوده و احتمال بارداری وجود دارد. درباره این علائم که عمدتا با نشانههای پیشاز قاعدگی همپوشانی دارند، در وبلاگ دکتر ساینا بیشتر بخوانید.
آیا ترشح قهوهای به معنای اثربخشی قرص اورژانسی است؟
در جلسات ویزیت آنلاین پزشک زنان به شما میگوید که لکهبینی قهوهایرنگ بعداز مصرف قرص ضدبارداری اورژانسی یک عارضه طبیعی است و لزوما به معنی رد یا تأیید بارداری نیست. بدن در پاسخ به دُز بالای هورمون دریافتشده، این لکهها را ترشح میکند. اما اگر این ترشحات قهوهای همراه با سایر علائم بارداری باشند یا برای مدتزمان طولانی ادامهدار شوند، باید هرچه سریعتر برای انجام آزمایش بارداری اقدام کنید.
آیا قرص ضدبارداری همیشه مؤثر است؟
قرص ضد بارداری اورژانسی روش مطمئنی برای پیشگیری است، اما هیچوقت صددرصدی نیست. اثربخشی آن به زمان مصرف، نوع قرص، وزن بدن و حتی مصرف برخی داروها بستگی دارد. مثلا لوونورژسترل اگر در ۲۴ ساعت اول خورده شود تا ۹۵٪ مؤثر است، اما با گذشت زمان شانس موفقیتش کمتر میشود. یولیپریستال هم تا ۵ روز مؤثر میماند، ولی باز تضمینی نیست. پس اگر پریود بیش از یک هفته عقب افتاد، بهترین کار انجام تست بارداری است.
چرا گاهی اوقات قرص اورژانسی اثر نمیکند؟
قرص اورژانسی یک راهکار نسبتا مؤثر در جلوگیری از تشکیل لقاح و لانهگزینی جنین است، ولی همیشه جلوی بارداری را نمیگیرد! دلایل این اتفاق را در ادامه ذکر کردهایم.
۱. قرص را بعداز لقاح مصرف کردهاید!
اثرگذاری روشهای پیشگیری از بارداری ارتباط تنگاتنگی با زمانبندی دارد. اندکی دست بجنبانید و کار از کار بگذرد، خوردن آنها فایدهای نخواهد داشت. بههمینخاطر زمانبندی مصرف این داروها بهعنوان مهمترین نکته روی بستهبندی آنها درج شده و دقیقا به شما میگویند چهمدت بعداز رابطه جنسی محافظتنشده باید مصرف کنید. اگر این زمان بگذرد و لقاح اسپرم و تخمک شکل گیرد، قرص پیشگیری از بارداری عملا کارایی ندارد.
۲. قرص را بعداز تخمکگذاری مصرف کردهاید!
سازوکار قرص ضدبارداری با ایجاد تأخیر در تخمکگذاری است. یعنی بعداز مصرف این قرص هیچ تخمکی آزاد نمیشود و اسپرمهایی که در رحم باقی ماندهاند، چیزی برای بارورکردن ندارند! اما اگر قرص را بعداز ترشح تخمکها آزاد کنید، عملا بیفایده خواهد بود. بهترین زمان خوردن قرص اورژانسی حداکثر ۷۲ ساعت پساز رابطه جنسی است.
۳. بدنتان با قرص ضدبارداری سازگار نیست!
قرص ضدبارداری ارتباط عجیبی با شاخص توده بدنی (BMI) دارد و اگر اثربخشی آن در افرادی که BMI به معادل ۳۰ و بالاتر دارند، کم میشود. ماجرا از این قرار است که بافت چربی بدن این افراد بیشتر است و این بر سطح هورمونهای تولید مثل تأثیر میگذارد. بهتر است این افراد دیگر روشهای اورژانسی پیشگیری از بارداری را امتحان کنند.
۴. قرص ضدبارداری با داروهای مصرفی شما تداخل دارد!
برخی از داروها و محصولات گیاهی اثربخشی قرصهای ضدبارداری اورژانسی را کم میکنند. برای اطلاعات دقیقتر، توصیههای روی بستهبندی قرصهای ضدبارداری اورژانسی را بادقت بخوانید و اگر با یکی از داروهای مصرفی شما تداخل داشت، خودسرانه آن را کنار نگذارید تا با عوارض جانبی روبهرو نشوید. برخی از داروهای متداخل با قرصهای ضدبارداری عبارتاند از آنتیبیوتیکها، مکملهای گیاهی و داروهای ضد تشنج.
نکته: جالب است بدانید قرصهای ضدبارداری هورمونی با قرصهای ضدبارداری اورژانسی ضدپروژستین تداخل دارند.
اگر قرص ضدبارداری عمل نکرد چه کنیم؟
اگر قرص ضدبارداری عمل نکرد، بههیچوجه چندین قرص را پشتهم مصرف نکنید. این کار اثربخشی دارو را کمتر و چرخه قاعدگی را مختل میکند. بیفوتوقت به پزشک متخصص زنان مراجعه کنید یا در ویزیت آنلاین شرایط را برای او بازگو کنید. این پزشک بسته به شرایط و قوانین، راهکارهای پزشکی مناسب را در اختیارتان قرار میدهد.
کلام آخر
شناخت نشانههای اثربخشی قرص اورژانسی برای تمام زنان واجب است. اگر مدتی از آخرین رابطه جنسی پرخطرتان گذشته و هنوز علائم پریودی ندارید، پزشک زنان را در جریان بگذارید تا وضعیت بارداری را دقیقتر بررسی کند. در وبسایت دکترساینا بهترین متخصصان این حوزه شما را آنلاین ویزیت میکنند.