5 علامت که نشان میدهد احتمالا چربی خون دارید
رپورتاژ
چربی خون یا هایپرلیپیدمی (hyperlipidemia) زمانی رخ میدهد که سطح چربیهای موجود در خون از سطح مشخصی بالاتر برود. معمولا چربی خون در مراحل اولیه هیچ علامتی ندارد و به همین دلیل، بیشتر افراد تا زمانی که آزمایش خون ندهند متوجه آن نمیشوند. بااینحال، علائمی وجود دارند که میتوان از روی آنها احتمال بالابودن چربی خون را داد. در این مقاله، براساس اطلاعات وبلاگ دکترساینا، ۵ مورد از این علائم را معرفی کردهایم. اگر چنین علائمی دارید، در اولین فرصت برای آزمایش خون آماده شوید. آزمایش چربی خون ساده است و میتوانید هم بهصورت حضوری و با استفاده از خدمات آزمایش در منزل آن را انجام دهید.
چربی خون دارم یا کلسترولم بالاست؟
بیشتر اوقات، عموم مردم از دو اصطلاح «چربی خون» و «کلسترول بالا» بهجای هم استفاده میکنند ولی در پزشکی تخصصی، این دو معادل یکدیگر نیستند. چربی خون یک اصطلاح کلی است که همه انواع چربی موجود در خون را در بر میگیرد و کلسترول فقط یکی از آنهاست. بنابراین، شما میتوانید چربی خون بالا داشته باشید، بدون اینکه کلسترولتان از سطح طبیعی خودش خارج شده باشد.
از بین انواع لیپید، سه نوع اصلی چربی که در پانل لیپید در آزمایش خون بررسی میشوند، شامل موارد زیر هستند:
- کلسترول خوب (HDL)؛
- کلسترول بد (LDL)؛
- تریگلیسیرید (TG).
سطح غیرنرمال هریک از این سه نوع لیپید در آزمایش خون، میتواند نشاندهنده چربی خون بالا باشد.
بیشتر بدانید: LDL در آزمایش خون چیست؟ نقش کلسترول بد در سلامت بدن
علائم احتمالی چربی خون بالا
در این بخش، ۵ مورد از علائمی را که نشان میدهند احتمالا چربی خون دارید، معرفی کردهایم. این علائم تنها بخشی از نشانههای ممکن هستند و برای مشاهده فهرست کاملتر میتوانید به بلاگ “علائم چربی خون بالا” در سایت دکترساینا سر بزنید. توجه داشته باشید که تشخیص قطعی فقط با آزمایش خون امکانپذیر است:
۱. درد قفسه سینه یا آنژین صدری
یکی از مهمترین علائم مرتبط با چربی خون، درد قفسه سینه یا آنژین صدری است که بهدلیل بیماری عروق کرونری قلب ایجاد میشود. وقتی لیپیدهایی مانند کلسترول بد یا تریگلیسیرید در شریانهای قلب تجمع میکنند، مسیر عبور خون از شریان تنگ و باریک میشود. درنتیجه، خون بهسختی راه خود را بهسمت قلب باز میکند و جریان خون به قلب کاهش مییابد.
اگر دردی در قفسه سینه حس کردید که بیشتر از ۳۰ دقیقه طول کشید و بهسمت فک، شانهها، بازوها، پشت و گردن گسترش یافت، بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید؛ زیرا احتمال حمله قلبی وجود دارد.
۲. تنگی نفس
یکی دیگر از اولین علائم چربی خون، تنگی نفس بهویژه در هنگام فعالیتهای جسمی مثل ورزش یا بالا رفتن از پلهها است. افزایش بیشازحد سطح کلسترول بد (LDL) در خون باعث رسوب پلاکهای چربی در دیواره شریانهای قلب میشود. این رسوبات دیواره انعطافپذیر شریانها را سخت میکنند که به محدودشدن جریان خون بهسمت قلب میشود. قلب بدون جریان خون کافی، نمیتواند اکسیژن مورد نیاز بدن را تأمین کند و درنتیجه، تنگی نفس میگیرید. این علامت ممکن است به بیماریهای جدیتری مثل مشکلات قلبی اشاره داشته باشد؛ بنابراین آن را نادیده نگیرید و بلافاصله به پزشک مراجعه کنید یا از خدمات پزشک آنلاین در پلتفرمهایی مثل دکترساینا استفاده کنید.
۳. خستگی و بیحالی غیرمعمول
اگر هیچ فعالیت سنگینی انجام ندادهاید و کمبود خواب هم ندارید اما بهشکل مداوم احساس خستگی و بیحالی میکنید، ممکن است نشانهای از چربی خون بالا باشد. اغلب اوقات این علامت به افزایش سطح کلسترول بد (LDL) مربوط است.
تجمع کلسترول بد در رگهایی که خون را به عضله قلب میرسانند، جریان خون به قلب را کاهش میدهد و درنتیجه، قلب بهمقدار کافی اکسژن دریافت نمیکند. برای جبران این کمبود، قلب باید سختتر کار کند و به همین دلیل، ممکن است حتی در حالت استراحت هم احساس ضعف و خستگی کنید.
خستگی میتواند دلایل بسیار زیادی داشته باشد. برای اطمینان، با انجام آزمایش خون ابتدا وضعیت چربی خود را بررسی کنید و اگر هایپرلیپیدمی رد شد، بهدنبال علل دیگر باشید. پزشک یا متخصص آنلاین بعد از بررسی جواب آزمایش شما را در این باره راهنمایی میکند.
۴. برآمدگیهای زرد روی پوست
یکی دیگر از علائمی که ممکن است علت آن چربی خون باشد، ظاهرشدن برآمدگیهای برجسته زردرنگی روی پوست است که آنها را زردتومور یا زانتوما (xanthoma) مینامند. این برآمدگیها اغلب در اطراف پلکها، زانو، آرنج، باسن و پایین پاها دیده میشوند و بهخاطر رسوب چربی و کلسترول به وجود میآیند. بسته به اینکه مقدار این رسوبات چقدر است، رنگ زانتوماها میتواند از زرد روشن تا قهوهای تیره متغیر باشد.
افراد چاق یا مبتلا به دیابت که معمولا کلسترول یا تریگلیسیریدشان بالاست، بیشتر درمعرض زانتوما قرار میگیرند. اگر چنین علائمی را روی پوست خود دیدید، با مشاوره آنلاین یا آزمایش در منزل، برای بررسی چربی خون اقدام کنید.
۵. حلقههای سفید مایل به خاکستری در چشمها
ظاهرشدن حلقههای سفید یا خاکستری در اطراف عنبیه چشم که به قوس قرنیه معروف است، یکی از نشانههای احتمالی چربی خون بالا است. این حلقهها بهدلیل رسوب چربی در لایههای خارجی قرنیه ایجاد میشوند و معمولا تأثیری بر بینایی ندارند. در افراد زیر ۵۰ سال ممکن است این پدیده به چربی خون ربط داشته باشد ولی در سنین بالاتر، اغلب نتیجه تغییرات طبیعی چشم مرتبط با سن است.
اگر چنین حلقههایی در چشم شما به وجود آمدهاند، بهویژه اگر جوان هستید، اولین احتمال را چربی خون بالا در نظر بگیرید. اگر آزمایش پانل لیپید خون شما نرمال بود، پزشک میتواند با رد این علت، بهدنبال علل دیگری بگردد.
کلام آخر
چربی خون بالا در مراحل اولیه علائم مشخصی ایجاد نمیکند. علائم احتمالی آن هم در مراحل پیشرفتهتر بروز میکنند و چون عمومی هستند، میتوانند به بسیاری از بیماریهای دیگر مربوط باشند. به همین دلیل، تشخیص چربی خون بالا بدون آزمایش تقریبا غیرممکن است. هریک از ۵ علائم گفتهشده در این مقاله را دارید، برای تجویز آزمایش خون به پزشک مراجعه کنید. اگر بهدنبال گزینه راحتتری هستید، پلتفرم دکترساینا خدمات پزشک آنلاین و آزمایش در محل را ارائه میدهد.
خدمات آزمایش در منزل دکترساینا به این صورت است که شما در پلتفرم، درخواست خود را برای آزمایش خون ثبت میکنید و زمان و تاریخ دلخواهتان را مشخص میکنید. متخصصان نمونهگیری دکترساینا در موعد تعیینشده به منزل شما میآیند و نمونه خون شما را برای ارسال به آزمایشگاه میگیرند.
این خدمات برای افرادی که مشغله زیادی دارند، نمیتوانند بهراحتی مرخصی بگیرند، سالمندانی که خروج از خانه برایشان سخت است، کسانی که از سالمند یا کودک در خانه مراقبت میکنند و حتی آنهایی که حوصله رفتن تا آزمایشگاه را ندارند گزینه مناسبی است. چربی خون میتواند برای قلب، مغز و بهطور کلی سلامت اندامهای بدن خطرناک باشد. بنابراین، آن را پشت گوش نیندازید و همین امروز برای آزمایش اقدام کنید.