اپلیکیشنهای ساختهشده با «وایبکدینگ» هوش مصنوعی در حال تسخیر اپاستور اپل هستند
کلیک کن!
چند روز پیش در ذهنم تصور میکردم که دوران طلایی اپلیکیشنهای موبایل و آن تبوتاب اولیه سال ۲۰۱۰ دیگر تمام شده است. اما حالا مشخص شده که به لطف هوش مصنوعی، وارد فصل جدیدی از این جنون شدهایم. در این پست با هم میبینیم که چطور پدیدهای به نام «وایبکدینگ» (Vibecoding) باعث شده تا کسانی که حتی یک خط کد هم بلد نیستند، اپاستور اپل را با برنامههای خود پر کنند. آیا واقعاً دوران برنامهنویسهای سنتی به سر آمده یا این فقط موجی از اپلیکیشنهای بیکیفیت و موقتی است؟ در این مقاله میخواهیم بررسی کنیم که این روند جدید چطور دارد مدل اقتصادی اپل را تغییر میدهد و چه فرصتها و چالشهایی برای توسعهدهندگان مستقل ایجاد کرده است.
ظهور پدیده وایبکدینگ و بازگشت شور و شوق به دنیای اپلیکیشنها
مارکو پرز (Marco Pérez) یکی از هزاران نفری است که همیشه دوست داشت اخبار مورد علاقهاش را در یک جا بخواند. او که یک مهندس نرمافزار در شیکاگو است، پیش از این هرگز اپلیکیشن موبایل نساخته بود. اما زمستان امسال، او با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی و با تکیه بر روشی که این روزها «وایبکدینگ» نامیده میشود، تنها در پنج هفته یک نمونه اولیه طراحی کرد. اپلیکیشن او به نام InfoDrizzle، با حدود ۱۳۰۰ دانلود، حدود ۵۰۰ دلار سود نصیبش کرد. اما موفقیت اصلی او با اپلیکیشن دومش یعنی Stampa رقم خورد؛ برنامهای برای تبدیل عکسها به تمبرهای دیجیتال که تنها در یک هفته ساخته شد و ۲۰ هزار بار دانلود شد.
وایبکدینگ سال گذشته و با پیشرفت چشمگیر هوش مصنوعی در نوشتن کدهای برنامهنویسی به یک ترند جهانی تبدیل شد. در این روش، کاربر بدون نیاز به دانش تخصصی، فقط ایده و «حس و حال» (Vibe) مورد نظرش را برای ابزار هوش مصنوعی توصیف میکند و هوش مصنوعی تمام کارهای فنی و کدنویسی را انجام میدهد. پرز میگوید که ۱۰ سال پیش فضای اپلیکیشنها بسیار داغ بود و بعد از مدتی خستهکننده شد، اما حالا به لطف حذف موانع فنی توسط هوش مصنوعی، دوباره به جذابترین حوزه تکنولوژی تبدیل شده است.
هجوم اپلیکیشنهای جدید و چالش مدیریت برای اپل
آمارها نشاندهنده یک جهش خیرهکننده هستند. بر اساس برآوردهای موسسه آنالیتیک سنسور تاور (Sensor Tower)، تعداد اپلیکیشنهای جدید منتشر شده در اپاستور در سال گذشته ۳۰ درصد رشد کرد و به ۶۰۰ هزار مورد رسید. در نیمه اول امسال، این رقم دو برابر شده و به ۵۶۰ هزار اپلیکیشن جدید رسیده است. روی کاغذ، این یک خبر عالی برای اپل است، چرا که این شرکت از هر خرید درونبرنامهای بین ۱۵ تا ۳۰ درصد کارمزد میگیرد. اما واقعیت کمی پیچیدهتر است؛ چون با وجود انفجار در تعداد اپلیکیشنها، میزان دانلودها تنها رشد ناچیز ۲ تا ۳ درصدی داشته است.
این سیل عظیم اپلیکیشنهای «وایبکد شده» فشار زیادی به سیستم بررسی دستی اپل وارد کرده است. توسعهدهندگان در انجمنهای تخصصی از طولانی شدن زمان بررسی اپلیکیشنها شکایت دارند. اپل مدعی است که همچنان ۹۰ درصد برنامهها را ظرف ۴۸ ساعت بررسی میکند، اما برخی از سازندگان میگویند هفتهها منتظر تایید ماندهاند. خطر اصلی اینجاست که اپاستور با انبوهی از برنامههای یکبارمصرف یا اصطلاحاً «آشغال» (Junk) پر شود که نه تنها سودی برای اپل ندارند، بلکه ریسکهای امنیتی و محتوایی را هم افزایش میدهند.
کسب درآمد یا صرفاً یک سرگرمی خلاقانه
همه توسعهدهندگان جدید به دنبال ثروتمند شدن نیستند. دیوید سونسون (David Svensson) که در یک شرکت تکنولوژی ساختوساز کار میکند، از فوریه امسال با استفاده از چتجیپیتی (ChatGPT) و کلود (Claude) شروع به ساخت اپلیکیشنهای کوچک کرد. او طی پنج ماه، ۱۱ اپلیکیشن ساخته که در مجموع ۲۴۰۰ بار دانلود شدهاند. هدف او حل مشکلات کوچک شخصی است، مثل ردیابی خطر آتشسوزی در سوئد یا رهگیری کشتیها و هواپیماها. او این کار را یک «عشق و علاقه» (Passion) میداند و لزوماً به دنبال پول درآوردن از آن نیست.
با این حال، برای افرادی مثل مارکو پرز، این یک فرصت شغلی جدی است. او قصد دارد شغل فعلیاش را رها کند تا به صورت تماموقت به توسعه اپلیکیشن بپردازد. تحلیلگران معتقدند که وایبکدینگ ممکن است برای اپل سودآوری مستقیم زیادی نداشته باشد، چون بسیاری از این اپلیکیشنها به جای خریدهای درونبرنامهای پیچیده، از تبلیغات استفاده میکنند که اپل سهمی از آن نمیبرد. با این حال، نمیتوان انکار کرد که هوش مصنوعی سد ورود به دنیای نرمافزار را شکسته و موج جدیدی از نوآوریهای فردی را به راه انداخته است.
زمینه تاریخی؛ از دوران طلایی فلپیبرد تا عصر هوش مصنوعی
اگر به سال ۲۰۰۸ برگردیم، زمانی که اپل برای اولین بار اپاستور را معرفی کرد، شاهد شور و شوق مشابهی بودیم. در آن زمان هم توسعهدهندگان مستقل با ایدههای ساده اما نبوغآمیز توانستند بازارهای جهانی را فتح کنند. نمونه کلاسیک آن بازی فلپیبرد (Flappy Bird) در سال ۲۰۱۳ بود که در اوج شهرت، روزانه ۵۰ هزار دلار درآمد برای سازندهاش داشت. اما پس از سال ۲۰۱۶، بازار به بلوغ رسید و کاربران عمدتاً وقت خود را صرف چند اپلیکیشن بزرگ و شناختهشده کردند.
حالا وایبکدینگ در حال تکرار همان تاریخ است، اما با این تفاوت که این بار دیگر نیازی به سالها یادگیری زبانهای برنامهنویسی مثل سوییفت (Swift) یا سیشارپ (#C) نیست. این تحول ما را به یاد زمانی میاندازد که دوربینهای دیجیتال و سپس گوشیهای هوشمند، عکاسی را از یک حرفه تخصصی به یک فعالیت عمومی تبدیل کردند. هوش مصنوعی اکنون در حال انجام همین کار با برنامهنویسی است؛ تبدیل یک تخصص پیچیده به ابزاری برای بیان خلاقیت همگانی.
سناریوهای محتمل و سوالات پیش رو برای کاربران
بسیاری از کاربران ممکن است بپرسند که آیا این اپلیکیشنهای ساخته شده توسط هوش مصنوعی امنیت کافی دارند؟ اپل تاکید میکند که تمام برنامهها، فارغ از روش ساخته شدن، باید استانداردهای حریم خصوصی و امنیتی سختی را بگذرانند. اما چالش واقعی برای کاربر، پیدا کردن «سوزن در انبار کاه» است. وقتی هزاران اپلیکیشن مشابه با وایبکدینگ ساخته میشوند، چطور میتوان بهترین و کاربردیترین آنها را پیدا کرد؟
احتمالاً در آینده نزدیک، اپل مجبور خواهد شد الگوریتمهای جستجو و رتبهبندی خود را بازنگری کند تا اپلیکیشنهای اصیل و باکیفیت زیر آوار برنامههای تولید انبوه هوش مصنوعی دفن نشوند. همچنین این سوال مطرح است که آیا برنامهنویسان حرفهای جایگاه خود را از دست میدهند؟ پاسخ احتمالاً منفی است؛ چرا که هوش مصنوعی در حل مسائل پیچیده ساختاری هنوز به نظارت انسانی نیاز دارد، اما قطعاً نقش آنها از «کدنویسی محض» به سمت «معماری و نظارت بر هوش مصنوعی» تغییر خواهد کرد.
منبع: نیویورک تایمز
با بیش از ۲۰ سال نویسندگی «ترکیبی» مستمر در زمینهٔ پزشکی، فناوری، سینما، کتاب و فرهنگ.
باشد که با هم متفاوت بیاندیشیم!
مطالب مرتبط
