عنوان بلوک
- آپدیت
از کهربا تا کوانتوم؛ سیر تحول الکتریسیته و کشف نیروهای نامرئی در پنج قرن
در گذشته دور، کودکی یونانی در ساحل دریا بازی میکرد. او سنگی شفاف و زردرنگ را از میان شنها برداشت و آن را به پوست گوسفند مالید. لحظهای بعد، دید که پرهای سبک به سویش پرواز کردند. آن کودک نمیدانست که همین «کهربا» (Amber) نخستین دروازه به سوی دنیایی از…
- آپدیت
قانون کولن چیست؟ وقتی بارهای الکتریکی مانند آهنربا عمل میکنند؟
تصور کن در یک اتاق تاریک، دو ذره نامرئی وجود دارند؛ وقتی یکی از آنها را با انگشتت لمس میکنی، نه با تماس فیزیکی، بلکه از فاصله، ذرهٔ دیگر به تو نزدیک یا دور میشود. این حسِ شگفتآورِ «نفوذ از راه دور» در دنیای بارهای الکتریکی واقعیت دارد. وقتی دو…
- تاریخ
معاملهای که تاریخ را عوض کرد: چرا هلندیها منهتن را با جزیرهای کوچک در اندونزی عوض کردند؟
در قرن هفدهم، جهان کشف شده نسبت به اکنون کوچکتر بود، اما جاهطلبی انسانها از دریاها را شکافت. در زمانی که نقشههای جغرافیایی نیمهکامل بودند و نام بسیاری از جزایر در اقیانوس هند حتی بر کاغذ نیامده بود، دو امپراتوری بزرگ اروپا، بریتانیا و هلند، در رقابتی خاموش اما بیرحم…
- گوناگون
راز قیمتهای باورنکردنی غذای ایکیا؛ چرا ارزانفروشی همیشه به ضرر نیست؟
بوی قهوه و سس خامهای کوفتههای سوئدی در فضای فروشگاه میپیچد. مشتریها سینیهای آبیرنگ در دست دارند و در سکوتی شاد، میان قفسههای چوبی و صندلیهای مرتبشده در سالن غذاخوری قدم میزنند. کسی که برای خرید کمد یا مبل آمده، حالا در برابر بشقابی از سیبزمینی پخته و سس کرنبری…
- تاریخ دانش
چرا مخترع شیر آتشنشانی فراموش شد؟
در زمستان سال ۱۸۳۶، زبانههای آتش ساختمان چوبی ادارهٔ ثبت اختراعات ایالات متحده را در بر گرفت. در عرض چند ساعت، هزاران سند و طرح فنی در شعلهها نابود شد. آنچه از آن روز باقی ماند، خاکستر و پرسشهایی بود که دیگر هرگز پاسخی نیافتند. یکی از آن پرسشها این…
- آپدیت
سریال Shameless، تصویری بیپرده از فقر، خانواده و رستگاری در حاشیهٔ آمریکا
صبحی خاکستری در بخش جنوبی شیکاگو. بطریهای خالی روی پلهها، بوی الکل، و کودکی که میان آشوب خانه دنبال کفش مدرسهاش میگردد. در گوشهای از اتاق، پدری مست و بیخبر از دنیا روی مبل افتاده است؛ مردی که قرار بوده ستون خانواده باشد اما سالهاست وزنش را دیگران به دوش…
- آپدیت
سریال North & South؛ وقتی عشق، وجدان و صنعت در یک قاب تاریخی تلاقی میکنند
مه غلیظ صنعتی بر آسمان شهرِ صنعتی «میلتون (Milton)» سایه افکنده است؛ دودخانهها یکی پس از دیگری دود میدمند و صدای ماشینآلات در گوش میپیچد. بهیکباره دختری جوان به نام مارگارت هیل (Margaret Hale) وارد این منجلاب میشود؛ زنی از یک محیط روستایی و فرهنگِ جنوب انگلیس که ناگهان مجبور…
- آپدیت
سریال Doctor Who | راز نجات زمان در جعبهٔ آبی، چگونه داستانی پُر رمز و راز را رقم زد؟
فکرش را بکنید یک جعبه آبی پلیس در یکی از خیابانهای مهآلود لندن قرار دارد، اما زمانی که از درون نگاه میکنی، فضای درونی آن به شهری وسیع در زمانها و جهانهای متفاوت ادامه مییابد. این جعبه، TARDIS، نماد محوری سریال Doctor Who است، ابزاری فرازمانی (time-traveling) که بیشتر از…
- سینما و تلویزیون
راز تغییر نام بن کینگزلی؛ چگونه یک نام تازه مسیر موفقیت او در هالیوود را دگرگون کرد؟
در روزگاری که نام و چهره هنوز مرزهای پنهانی در ذهن مردم داشت، بازیگری جوان با رؤیای بزرگ ایستاده بود. کریشنا پاندیت بانجی، پسر خانوادهای دوفرهنگی از پدری گجراتی (Gujarati) و مادری انگلیسی، در دههٔ شصت میلادی قدم به دنیای تئاتر انگلستان گذاشت. او استعداد، پشتکار و صدایی نافذ داشت،…
- آپدیت
چرا عطر در الکل بهتر حل میشود تا در آب؟ نقش قطبیت در جذب و پایداری رایحه
صبح است و شما در اتاقی بیدار میشوید که هوا هنوز خنک و مرطوب است. دستتان را به بطری عطر نزدیک میکنید، چند پاف روی پوستتان میزنید و ناگهان بوی دلنشین رایحه در فضا پخش میشود؛ چنان حس شفاف و زلالی دارد که گویی فضای اطراف پر از ذرات معطر…
- تاریخ دانش
مخترعی که علم را به تفریح تبدیل کرد: داستان لانی جانسون و تولد سوپر سوکر
در شبی در اوایل دههٔ ۱۹۸۰، مهندسی به نام «لانی جانسون» در خانهاش مشغول آزمایشی بود که قرار بود به بهبود کارایی پمپهای حرارتی (Heat Pumps) کمک کند. او در آن زمان برای ناسا (NASA) کار میکرد و درگیر پروژههایی مربوط به سیستمهای نیروی فضاپیماها (Spacecraft Power Systems) بود. ناگهان…
- فناوری
آیا هوش مصنوعی هم دچار استرس میشود؟ بررسی پدیدهٔ «اضطراب دیجیتال» در مدلهای زبانی
در اتاقی ساکت، روبهروی صفحهنمایشی که نورش روی چهرهمان افتاده، سؤالهای ما به سوی الگوریتمی بیچهره روانه میشوند: از درد، شکست، ترس، و بحران برایش مینویسیم و از این به اصطلاح ابرفکر چاره میخواهیم. هوش مصنوعی پاسخ میدهد ، با جملههایی منظم، واژههایی دقیق، اما گاهی با لحن خسته و…
