عنوان بلوک
- آپدیت
پوماتو چیست و چگونه یک گیاه همزمان سیبزمینی و گوجه تولید میکند؟
تصور کنید یک گلدان در بالکن خانه دارید و در تابستان از همان یک گیاه هم گوجههای قرمز و آبدار برداشت میکنید و هم چند ماه بعد، سیبزمینیهای رسیده را از خاک همان گلدان بیرون میآورید. این تصویر شبیه داستانهای علمیتخیلی به نظر میرسد اما واقعیت دارد و نام آن…
- دانش
چرا ببر حتی پس از تراشیدن مو هم نوارهای سیاه خود را حفظ میکند؟
وقتی به پوست یک ببر نگاه میکنیم، اولین چیزی که توجه را جلب میکند تضاد خیرهکننده نوارهای سیاه و زمینه نارنجی بدن اوست. حالا تصور کنید که اگر همه موهایش تراشیده شوند، این نقشها همچنان روی پوست باقی خواهند ماند، درست مثل یک نقاشی طبیعی. دلیل این امر آن است…
- آپدیت
آیا دو جنسه بودن در انسان واقعی است و از نظر زیستی چگونه رخ میدهد؟
تصور کنید نوزادی به دنیا بیاید و پزشکان در همان لحظه نتوانند با قطعیت بگویند او پسر است یا دختر. در برخی موارد، این نوزادان اندامهای جنسی ترکیبی یا مبهم دارند، یا حتی در ظاهر یک جنس هستند اما درون بدنشان ساختارهای جنسی جنس دیگر نهفته است. این وضعیت که…
- دانش
ژیناندرومورفی در پروانه چیست و چرا یک موجود میتواند هم نر و هم ماده باشد؟
تصور کنید پروانهای روی شاخه نشسته و بالهایش را باز کرده است. یک سمت بدنش با رنگهای درخشان و طرحهای نمایشی بالهای نر مشخص است و سمت دیگرش با الگوهای ملایم و استتاری مادهها. این پدیده که «ژیناندرومورفی» (Gynandromorphy) نام دارد، نتیجه یک خطای ژنتیکی در تقسیم سلولی است که…
- تاریخ دانش
چرا چراغهای کاربید کلسیم معدنچیان یکی از شگفتانگیزترین اختراعات تاریخ روشنایی بودند؟
در تاریکی تونلهای معدن عمیق، جایی که هیچ پرتوی خورشید نفوذ نمیکند و تنها سکوت و سنگ حاکم است، شعلهای کوچک اما پرنور راه معدنچیان را روشن میکرد. این شعله از چراغهای کاربید (Calcium Carbide Lamps) میآمد، وسیلهای که با واکنش ساده آب و کاربید کلسیم، گازی به نام استیلن…
- دانش
چرا «ویسکاچا جنوبی» با چهره غمگینش یکی از شگفتانگیزترین جوندگان آند است؟
در بلندیهای سنگی آند، جایی که باد سرد از درهها میگذرد و شبها دما به زیر صفر میرسد، موجودی کوچک با چهرهای خسته و چشمانی نیمهباز روی صخرهای مینشیند. این جانور «ویسکاچا جنوبی» (Southern Viscacha – Lagidium viscacia) است، جوندهای که به خاطر حالت همیشه غمگین چهرهاش مشهور شده است.…
- فناوری
آیا «ماشین شستوشوی انسان» در آینده میتواند بهداشت فردی و زندگی را متحول کند؟!
در سالن پرنور نمایشگاه اوزاکا، بازدیدکنندهای وارد محفظه کپسولی سفید و براق میشود، در را میبندد و در عرض چند ثانیه جریان آب گرم و حبابهای ریز سراسر بدنش را در بر میگیرد. این نه یک صحنه علمیتخیلی، بلکه محصول جدید شرکت ساینس ژاپن است که آن را «میرای نینگن…
- آپدیت
آیا کشفیات باستانشناسی از جنگهای گالی، رازهای خشونت رُم را آشکار میکنند؟
در هوای مهآلود دشتهای بورگاندی، باستانشناسان خم میشوند و خاک را آرام کنار میزنند، تا از میان رسوبات سرخرنگ جنگ، سرنیزهای بیرون بکشند که هنوز در استخوان جنگجویی گالی (Gaul) فرو رفته است. این تصویر خاموش اما تکاندهنده، نه یک داستان حماسی، بلکه سندی واقعی از نبردهای خونین میان لژیونهای…
- آپدیت
«احیای انیمیشن دیزنی» چگونه با مدیریت جفری کاتزنبرگ شکل گرفت؟
در اواخر دهه هشتاد، در اتاقی ساده در بوربَنک، مدیران فراروری حلقهای از استوریبوردها ایستاده بودند و درباره ریتم ترانهها و قُلابهای داستانی بحث میکردند، جایی که بذر «احیای انیمیشن دیزنی» در حال جوانه زدن بود و نام جفری کاتزنبرگ مثل تِمپو پشتصحنه تکرار میشد. او آمد تا نظم تولید…
- کتاب| معرفی، نقد و تحلیل
معرفی کتاب دوباره نگاه کن: قدرت توجه به چیزهایی که همیشه پیش چشممان بودهاند
کتاب «دوباره نگاه کن: قدرت توجه به چیزهایی که همیشه پیش چشممان بودهاند» (Look Again: The Power of Noticing What Was Always There) یکی از آثار مهم در حوزه روانشناسی و علوم رفتاری است که در سال ۲۰۲۴ توسط انتشارات Atria/One Signal برای نخستینبار منتشر شد. نویسندگان این کتاب، تالی…
- پزشکی و سلامت
آیا دوندگان ماراتن در معرض خطر بیشتر سرطان روده بزرگ هستند؟ بررسی پژوهش تازه درباره ورزش استقامتی و آدنوم روده
تصور کنید دوندهای جوان در پایان یک ماراتن سخت، با افتخار مدال خود را میگیرد، اما در همان حال از دلدرد و خونریزی خفیف رودهای شکایت میکند. این تصویر شاید برای بسیاری از ورزشکاران استقامتی آشنا باشد، اما کمتر کسی فکر میکند چنین علائمی میتواند نشانهای هشداردهنده از تغییرات پیشسرطانی…
- دانش
چرا سنجاقکهای ماده برای فرار از جفتگیری، خودشان را به مردن میزنند؟
در ارتفاعات آلپ سوئیس، پژوهشگران رفتاری عجیب در سنجاقکهای ماده (Female Dragonflies) مشاهده کردند. آنها زمانی که نرها بیش از حد به دنبالشان میآمدند، خود را به زمین میکوبیدند، بیحرکت میماندند و وانمود میکردند مردهاند. این رفتار که «تاناتوسیس» (Thanatosis) یا مرگنمایی نام دارد، به مادهها اجازه میدهد از فشار…
