عنوان بلوک
- نوروساینس و روانشناسی
چرا موسیقی برای افراد همدل لذتبخشتر است؟ رمزگشایی از پیوند عصبی هنر و عاطفه
آیا تا به حال فکر کردهاید که چرا برخی افراد با شنیدن یک قطعه موسیقی چنان منقلب میشوند که گویی در دنیایی دیگر سیر میکنند، در حالی که همان قطعه برای دیگران تنها مجموعهای از فرکانسهای صوتی عادی است؟ تحقیقات نوین در حوزهی علوم اعصاب (Neuroscience) نشان میدهد که این…
- پزشکی و سلامت
ژن عضلانی شدن؛ آیا دوپینگ ژنتیکی آینده بدنسازی را تغییر میدهد؟
تصور کنید بدون هیچ تلاشی، عضلات شما با سرعتی باورنکردنی رشد کنند و بدنی شبیه به قهرمانان اساطیری پیدا کنید. این موضوع شاید امروز شبیه به یک فیلم علمی-تخیلی به نظر برسد، اما در دنیای بیولوژی، واقعیت از قبل کدهای خود را نوشته است. تفاوت بین یک فرد معمولی و…
- تاریخ فناوری
از چه زمانی لپ تاپها واقعا وسایل پرتابلی شدند که میشد بیدرسر بین خانه و محل کار یا دانشگاه جابجا کرد؟
تصور کنید برای جابجا کردن رایانهتان، به جای یک کیف دستی ظریف، نیاز به قدرت بدنی یک ورزشکار و چمدانی به ابعاد یک چرخخیاطی صنعتی داشتید. در سالهای نخستِ ظهور کامپیوترهای شخصی، کلمه «پرتابل» (Portable) بیشتر به یک شوخی شباهت داشت تا واقعیت. لپتاپها مسیر پر فراز و نشیبی را…
- پست شاخص
جادوی فشردهسازی؛ ریاضیات چگونه فیلمهای با وضوح بالا را در یک تا چند گیگ فشرده میکند؟
تصور کنید بخواهید یک اقیانوس را در یک لیوان جا دهید؛ این دقیقاً همان کاری است که مهندسان نرمافزار و ریاضیدانان هر ثانیه در گوشی هوشمند شما انجام میدهند. وقتی به تماشای یک فیلم با کیفیت بالا (4K) مینشینید، در حقیقت در حال تماشای جریانی از دادهها هستید که در…
- پست شاخص
آمار و دروغ؛ چگونه اعداد میتوانند واقعیت را به نفع سیاست و قدرت وارونه کنند؟
مارک تواین، نویسنده مشهور، زمانی به نقل از بنیامین دیزرائیلی گفت: «دروغ سه نوع است: دروغ، دروغِ شاخدار و آمار!» این جمله شاید در نگاه اول بیانصافی به علم ریاضیات به نظر برسد، اما در دنیای امروز که هر روز با بمباران اعداد و ارقام مواجه هستیم، واقعیتر از همیشه…
- دانش
هندسه مخفی در دانههای برف؛ چرا هیچ دو کریستالی شبیه هم نیستند؟
وقتی زمستان چادر سفیدش را بر زمین میگسترد، یکی از بزرگترین معجزات مهندسی طبیعت در سکوتی مطلق به وقوع میپیوندد. هر دانه برف که به آرامی بر روی آستین پالتوی شما مینشیند، یک دژ مستحکم از هندسه و ریاضیات است که مسیر هزاران متری را از دل ابرهای طوفانی پیموده…
- سینما و تلویزیون
فیلم Seconds 1966؛ کابوس جراحی پلاستیک و فروپاشی هویت در شاهکار فرانکنهایمر
تصور کنید در اوج موفقیت ظاهری، ناگهان متوجه شوید که تمام زندگی شما چیزی جز یک تکرار مسموم و بیمعنا نیست. آیا حاضر بودید برای شروعی دوباره، تمام گذشته خود را پاک کنید و در کالبدی جدید متولد شوید؟ فیلم Seconds محصول سال ۱۹۶۶ به کارگردانی جان فرانکنهایمر (John Frankenheimer)،…
- دانش
راهنمای جامع کشت برنج هاشمی در صومعهسرا؛ از مدیریت خاک تا خوشههای طلایی
نویسنده – الهام علیدوست: برنج هاشمی، بیشک شناسنامه شالیزارهای گیلان و محبوبترین رقم کیفی در میان مصرفکنندگان ایرانی است. در این میان، شهرستان صومعهسرا به دلیل برخورداری از اراضی جلگهای حاصلخیز و منابع آبی غنی، به عنوان یکی از قطبهای اصلی و استراتژیک تولید این رقم شناخته میشود. کشت برنج…
- پزشکی و سلامت
ماشین دیالیز (۱۹۴۳)؛ معجزه پوست سوسیس در تاریکترین روزهای جنگ
در سال ۱۹۴۳، در قلب هلندِ تحت اشغال نازیها، پزشکی جوان شاهد مرگ تدریجی بیمارانی است که کلیههایشان از کار افتاده است. در آن دوران، نارسایی کلیه به معنای حکم اعدام بود؛ سمی که در خون جمع میشد، آرامآرام هوشیاری را میگرفت و قلب را متوقف میکرد. دکتر ویلم کولف…
- پزشکی و سلامت
جراحی چشم با لیزر؛ از رویای ۱۹۸۳ تا رهایی ابدی از عینک در عصر نوین
چشم انسان، ظریفترین دریچه ادراک ما از جهان، همواره در برابر نقصهای انکساری نظیر نزدیکبینی و دوربینی آسیبپذیر بوده است. قرنها، عینک تنها ابزار اصلاحی بود؛ تکه شیشهای که میان ما و حقیقت بصری فاصله میانداخت. اما در سال ۱۹۸۳، تغییری بنیادین در آزمایشگاههای تحقیقاتی IBM رخ داد که مسیر…
- تاریخ دانش
نخستین پیوند عضو موفق؛ معجزهای که مرزهای دانش را در سال ۱۹۵۴ جابهجا کرد
تصور کنید در دورانی زندگی میکنید که از کار افتادن یک جفت کلیه، به معنای حکم قطعی مرگ بود؛ زمانی که علم پزشکی در برابر «پسزدن» (Rejection) اعضای بدن توسط سیستم ایمنی، زانو زده بود. در دسامبر سال ۱۹۵۴، در راهروهای سرد بیمارستان «پیتر بنت بریگهام» (Peter Bent Brigham Hospital)…
- آپدیت
«من مرد آهنی هستم»؛ چطور تونی استارک با چهار کلمه تمام قوانین ابرقهرمانی را به آتش کشید؟
در سال ۲۰۰۸، زمانی که سینما هنوز در تسخیر قهرمانانی بود که پشت ماسکهایشان پنهان میشدند، مردی با کتوشلواری گرانقیمت و لبخندی مغرورانه، تمام قواعد بازی را تغییر داد. تونی استارک (Tony Stark) تنها با گفتن چهار کلمه ساده، نهتنها هویت خود را فاش کرد، بلکه سنگبنای امپراتوری بزرگی را…
