عنوان بلوک
- چرا - چگونه - چطور
چرا یک بو میتواند خاطرهای فراموششده را زنده کند؟
بوها قدرتی دارند که هیچ حس دیگری به همان شکل ندارد. کافی است بوی یک راهروی قدیمی، یک خانه متروک یا یک مغازه فراموششده به مشام برسد تا ناگهان تصویری زنده از گذشته در ذهن شکل بگیرد. خاطرهای که سالها به آن فکر نکردهایم، بدون تلاش آگاهانه و بدون مقدمه…
- دانش
ریاضیات شبکههای اجتماعی؛ با چند واسطه به ایلان ماسک یا پاپ میرسید؟
شش درجه جدایی (Six Degrees of Separation) تنها یک اصطلاح عامیانه یا نام یک فیلم سینمایی نیست؛ این یک حقیقت ریاضیاتی تکاندهنده است که ادعا میکند شما و هر فرد دیگری روی این سیاره، از یک کشاورز در اعماق آفریقا تا ایلان ماسک (Elon Musk) در تگزاس، تنها توسط یک…
- چرا - چگونه - چطور
چرا مغز به وقفههای بدون محرک نیاز دارد و با استراحت معمول آرام نمیشود؟
وقفه بدون محرک حالتی است که در آن مغز نه با تصویر تازه، نه با صدا، نه با پیام و نه با اطلاعات جدید بمباران میشود. این وضعیت با استراحت معمول تفاوت دارد. بسیاری از افراد تصور میکنند وقتی روی مبل مینشینند یا گوشی را در دست میگیرند، در حال…
- چرا - چگونه - چطور
چرا مغز حتی در استراحت واقعی دیرتر از بدن بازیابی میشود؟
بسیاری از ما این تجربه را داشتهایم که پس از یک دوره استراحت، بدن سبکتر و آرامتر میشود اما ذهن همچنان خسته باقی میماند. عضلات دیگر درد ندارند، ضربان قلب عادی است، اما افکار هنوز پراکندهاند و تمرکز برنمیگردد. این تفاوت، تصادفی یا صرفاً احساسی نیست. مغز و بدن مسیرهای…
- تاریخ
معمای قتل ناصرالدینشاه؛ چرا ترور شاه قاجار نقطه عطف تاریخ مدرن ایران است؟
در اردیبهشتماهی که قرار بود جشنهای باشکوه پنجاهامین سالگرد سلطنت ناصرالدینشاه قاجار برگزار شود، صدای یک تپانچه در صحن حضرت عبدالعظیم، مسیر تاریخ ایران را برای همیشه تغییر داد. ناصرالدینشاه، که خود را «سلطان صاحبقران» مینامید و طولانیترین دوران پادشاهی را در سلسله قاجار سپری کرده بود، در لحظهای که…
- چرا - چگونه - چطور
تفاوت خستگی کوتاهمدت و فرسودگی مزمن، مغز دقیقاً چه تغییری میکند؟
خستگی حالتی آشناست. تقریباً همه انسانها آن را تجربه کردهاند و اغلب تصور میکنند خستگی همیشه یک معنا دارد. اما مغز اینطور فکر نمیکند. آنچه ما بهطور روزمره خستگی مینامیم، میتواند دو وضعیت کاملاً متفاوت باشد که پیامدهای عصبی یکسانی ندارند. خستگی کوتاهمدت معمولاً پاسخی طبیعی به فشار، کار یا…
- چرا - چگونه - چطور
چرا صداهای معمولی وقتی خستهایم، غیرقابل تحمل میشوند؟
خستگی فقط یک حس جسمی ساده نیست. وقتی خستهایم، جهان اطراف همان جهان قبلی است، اما تجربه ما از آن تغییر میکند. صداهایی که در حالت عادی بیاهمیت، محو یا حتی نامرئیاند، ناگهان جلو میآیند و خودشان را به ما تحمیل میکنند. صدای کولر، تیکتاک ساعت، حرف زدن دیگران یا…
- روزنوشت
اتصال اینترنت بین الملل علیرغم وعدهها باز به تاخیر افتاد
به گفته یک خبرگزاری : «اتصال مجدد اینترنت بینالملل شب گذشته پس از تصویب در شورای عالی امنیت ملی، به وزارت ارتباطات ابلاغ شده است و توسط شرکت ارتباطات زیرساخت و سازمان تنظیم مقررات این وزارتخانه در دست پیگیری است.» «پیگیری از وزارت ارتباطات نشان میدهد مشکلات فنی، اتصال اینترنت…
- گوناگون
رازهای بوسه؛ از تکامل بیولوژیک تا زبان جهانی ابراز عشق و دوستی
بوسه، این سادهترین و در عین حال پیچیدهترین تماس فیزیکی میان انسانها، فراتر از یک حرکت لبها، داستانی به درازای تاریخ تمدن دارد. لحظهای را تصور کنید که دو انسان برای نخستین بار دریافتند تماس لبهایشان میتواند حامل پیامی عمیقتر از کلمات باشد؛ پیامی که ضربان قلب را تندتر میکند…
- تاریخ فناوری
اولین قطار سریعالسیر جهان؛ شینکانسن چگونه ژاپن را به آینده پرتاب کرد؟
در اول اکتبر ۱۹۶۴، درست چند روز پیش از آغاز المپیک توکیو، جهان با شنیدن غرش ملایم قطاری که با سرعت ۲۱۰ کیلومتر بر ساعت از قلب مزارع برنج ژاپن عبور میکرد، در بهت فرو رفت. «شینکانسن» (Shinkansen) یا همان قطار گلولهای، تنها یک وسیله نقلیه جدید نبود؛ این یک…
- چرا - چگونه - چطور
تکنیک رید یا مدل PEACE؛ کدام روش بازجویی زودتر به حقیقت میرسد؟
در دنیای پرالتهاب بازجوییهای جنایی، دو نام بیش از هر چیز لرزه بر اندام دروغگویان میاندازد و همزمان، بحثهای داغی را میان حقوقدانان برمیانگیزد: تکنیک رید (Reid Technique) و مدل PEACE. سالهاست که این دو مکتب، مانند دو قطب مخالف در آهنربایِ عدالت، رویکردهای کاملاً متفاوتی را برای استخراج حقیقت…
- پزشکی و سلامت
تأثیر بحرانهای شدید بر سلامت روان جامعه: چه درصدی از مردم دچار PTSD و اضطراب میشوند؟
فاجعه بمباران هستهای هیروشیما در سال ۱۹۴۵ نه تنها یک فاجعه انسانی بود، بلکه آغاز تجربهای جمعی از آسیبهای روانی عمیق بر ساکنان این شهر بود. بازماندگان و کسانی که از زیر آوار و خرابهها زنده بیرون آمدند، سالها با خاطرات وحشتناک، احساس شنیدن صداهای انفجار و تصور دائم مرگ…