عنوان بلوک
- تاریخ دانش
درمان اچآیوی (ایدز) HIV/AIDS؛ از وحشت اپیدمی تا انقلاب دارویی ۱۹۸۷ و عصر طلایی مهار ویروس
در اوایل دههی هشتاد میلادی، جهان با معمایی روبرو شد که نه تنها علم پزشکی، بلکه پایههای اخلاقی و اجتماعی جوامع را به لرزه درآورد. ویروسی ناشناخته که سیستم ایمنی بدن را از درون متلاشی میکرد و هر ابتلا به آن، در آن زمان به معنای شمارش معکوس برای پایانی…
- تاریخ دانش
شیمیدرمانی؛ از سلاحهای مرگبار جنگی تا معجزه شفابخش ۱۹۵۶ در نبرد با سرطان
تصور کنید دارویی که امروزه فرشته نجات میلیونها انسان است، ریشه در تاریکترین روزهای تاریخ بشریت و میادین جنگ جهانی داشته باشد. شیمیدرمانی (Chemotherapy) داستانی فراتر از قرصها و سرمهای بیمارستانی است؛ این یک حماسه علمی است که در آن بشر آموخت چگونه از دل سموم کشنده، ابزاری برای مهار…
- تاریخ دانش
قلب مصنوعی؛ جدال تکنولوژی با مرگ و تولد دوباره تپشهای مکانیکی در بدن انسان
دههها، قلب انسان به عنوان هسته غیرقابلجایگزین حیات و نماد روح شناخته میشد؛ عضلهای که با هر تپش، مأموریت حفظ زندگی را بر عهده دارد. اما وقتی این موتور حیاتی در اثر بیماری یا کهولت سن از کار میافتد، مرز بین مرگ و زندگی به تار مویی بند میشود. کمبود…
- فناوری
آرشیوکنندهٔ فایل یا استریمر؟ مسئلهٔ دسترسی پایدار به حافظهٔ دیجیتال در زمان قطعی اینترنت
آرشیوکنندهٔ فایل یا استریمر، امروز فقط یک انتخاب فنی نیست، بلکه تصمیمی دربارهٔ رابطهٔ ما با حافظه، فرهنگ و دسترسی پایدار به اطلاعات است. ما علیرغم تجارب قبلی قطعی اینترنت باز هم به جریان دائمی اینترنت تکیه میکنیم و بعد میبینیم که سادهترین چیزها، مانند یک آرشیو دویست تایی از…
- تاریخ دانش
واکسن سل؛ حماسه واکسن بی.سی.جی (BCG) و پایان دوران وحشت از مرگ سفید (بیماری سل) در تاریخ پزشکی
قرنها، بیماری سل (Tuberculosis) مانند سایهای شوم بر سر تمدن بشری سنگینی میکرد؛ هیولایی که به آن «مرگ سفید» میگفتند و بیصدا ریههای میلیونها انسان را از پای درمیآورد. در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، تشخیص ابتلا به سل به معنای حکم اعدامی تدریجی در آسایشگاههای دورافتاده بود.…
- تاریخ دانش
ایستگاه فضایی میر؛ حماسه ماژولار شوروی که مرزهای حضور دائم انسان در فضا را جابهجا کرد
در اواسط دهه ۸۰ میلادی، زمانی که جهان هنوز در گیرودار جنگ سرد بود، اتحاد جماهیر شوروی پروژهای را به مدار فرستاد که مفهوم «خانه در فضا» را برای همیشه تغییر داد. ایستگاه فضایی میر (Mir)، که در زبان روسی هم به معنای «صلح» و هم به معنای «جهان» است،…
- تاریخ دانش
نخستین انسان در فضا؛ یوری گاگارین و ۱۰۸ دقیقهای که تاریخ تمدن را ورق زد
در صبحگاه سرد ۱۲ آوریل ۱۹۶۱، در پایگاه فضایی بایکونور (Baikonur)، جوانی ۲۷ ساله با لبخندی که بعدها به «لبخند قرن» شهرت یافت، درون کپسولی نشست که پیشرفتهترین ابزار ساخته شده تا آن زمان بود، اما در مقایسه با استانداردهای امروزی، شبیه به یک قفس فلزی مخاطرهآمیز به نظر میرسید.…
- تاریخ دانش
نخستین قدم انسان بر ماه؛ حماسه آپولو ۱۱ و فتح مرزهای ناممکن در سال ۱۹۶۹
در شب ۲۰ ژوئیه ۱۹۶۹، بیش از ۶۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان، در حالی که نفسهایشان در سینه حبس شده بود، به صفحههای برفکی تلویزیونهای خود خیره شده بودند تا شاهد واقعهای باشند که تا چند دهه قبل از آن، تنها در تخیلات نویسندگان علمیتخیلی جای داشت. نیل آرمسترانگ…
- فناوری
آیا در آینده همچنان از وایت برد و تخته سیاه استفاده خواهیم کرد؟
وایت برد و تخته سیاه هنوز در مرکز تجربهٔ آموزش حضوری قرار دارند، حتی در دورهای که نمایشگرهای پرکیفیت (High-Resolution Displays)، سیستمهای ارائهٔ دیجیتال (Digital Presentation Systems) و ابزارهای تعاملی آموزشی (Interactive Learning Tools) به شکل گسترده در کلاسها، دانشگاهها و سالنهای همایش استفاده میشوند. پرسش اصلی این است که…
- تاریخ دانش
کشف پنیسیلین؛ طلوع عصر آنتیبیوتیک و پایان فرمانروایی میکروبهای مرگبار
تصور کنید در جهانی زندگی میکنید که یک خراش کوچک با خار گل رز در باغچه یا یک گلودرد ساده، میتوانست حکم اعدام شما را امضا کند. تا پیش از اواسط قرن بیستم، عفونتهای باکتریایی قاتلان بیرحمی بودند که هیچ تفاوتی میان فقیر و غنی قائل نمیشدند. اما در سال…
- تاریخ دانش
نخستین پیوند قلب انسان؛ لحظهای که تپش زندگی از خط قرمز مرگ عبور کرد
در نیمهشب سوم دسامبر سال ۱۹۶۷، جهان پزشکی شاهد وقوع واقعهای بود که تا پیش از آن تنها در رمانهای علمی-تخیلی یا کابوسهای مذهبی متصور بود. در بیمارستان «گروت شور» (Groote Schuur) در کیپتاون، مردی به نام «کریستین بارنارد» (Christiaan Barnard) ایستاده بود تا عضوی را جابهجا کند که قرنها…
- روزنوشت
به خبرهای یک سایت مرجع فناوری نگاه میکنم و با خودم فکر میکنم!
از عصر امروز روی اینترنت ایرانسل یک سایت مرجع فناوری فرنگی باز میشود. به خبرهایش نگاه میکنم و به خودم میگویم انگیزه بازتاب کدام خبرش را دارم؟! در مورد جنگ بین هوشهای مصنوعی بنویسم؟ در مورد خبر جالب تولید تیترهای خبری با هوش مصنوعی توسط گوگل و اعتراض ناشران به…
