رؤیاهایی که در حد شایعه ماندند؛ گجت‌های نافرجام سامسونگ

صنعت فناوری همواره پر از ایده‌های هیجان‌انگیزی است که در مسیر انتقال از آزمایشگاه به خط تولید انبوه، به دلایل مختلف متوقف می‌شوند. غول کره‌ای بازار یعنی سامسونگ (Samsung) به عنوان یکی از پیشگامان نوآوری، همواره پتنت‌ها و طرح‌های اولیه متعددی را ثبت می‌کند که بسیاری از آن‌ها هرگز به دست مصرف‌کننده نهایی نمی‌رسند. پیگیری این شایعات و دلایل عدم عرضه آن‌ها، دیدگاهی عمیق از چالش‌های مهندسی و بازاریابی در دنیای تکنولوژی به ما می‌دهد.

در این مقاله قصد داریم به بررسی گجت‌ها و گوشی‌هایی که با وجود شایعات فراوان، سامسونگ هیچ‌وقت آن‌ها را نساخت بپردازیم؛ محصولاتی که قرار بود بازار را متحول کنند اما در نهایت به بایگانی تاریخ پیوستند. آیا واقعاً مشکلات فنی مانع عرضه آن‌ها شد یا این محصولات قربانی استراتژی‌های مالی این شرکت شدند؟ با ما همراه باشید تا دلایل لغو این پروژه‌های بزرگ را موشکافی کنیم.

گوشی تاشو با مکانیزم رول‌شونده دوطرفه

شایعات پیرامون گوشی رول‌شونده سامسونگ زمانی بالا گرفت که رقیب سنتی‌اش یعنی ال‌جی، نمونه‌های اولیه تلویزیون و گوشی رول‌شونده خود را به نمایش گذاشت. سامسونگ بلافاصله پتنت‌هایی را به ثبت رساند که نشان می‌داد آن‌ها در حال کار روی یک گوشی هوشمند با نمایشگر منعطف هستند که با فشار یک دکمه از دو طرف باز شده و مساحت نمایشگر را به دو برابر افزایش می‌دهد. این ایده انقلابی می‌توانست تجربه کاربری تبلت‌ها را در بدنه یک گوشی جیبی کوچک جا دهد و نیاز به لولاهای ضخیم را از بین ببرد.

با وجود پیشرفت‌های فنی بسیار، پایداری ساختاری این پنل‌ها در برابر گرد و غبار و خط‌وخش‌های روزمره یک کابوس مهندسی بزرگ بود. مکانیسم‌های حرکتی موتورهای کوچک داخل بدنه نیز مصرف باتری را به شدت افزایش می‌دادند و ضخامت کلی دستگاه را غیرمنطقی می‌کردند. در نهایت، سامسونگ تصمیم گرفت تمرکز خود را روی بهبود پایداری خانواده فولد و فلیپ بگذارد و پروژه رول‌شونده دوطرفه را در آرشیو مفاهیم آزمایشگاهی خود بایگانی کند تا زمانی که فناوری مواد به بلوغ کافی برسد.

عینک واقعیت افزوده سامسونگ گلس اکتیو

دهه گذشته با شایعات متعددی درباره ورود جدی سامسونگ به حوزه عینک‌های واقعیت افزوده (Augmented Reality) همراه بود. بر اساس افشاگری‌ها، این عینک که با نام غیررسمی گلس اکتیو شناخته می‌شد، قرار بود با ادغام در اکوسیستم کهکشان سامسونگ، اعلان‌ها، نقشه‌های ناوبری و حتی شبیه‌سازهای ورزشی را مقابل چشمان کاربر نمایش دهد. ویدیوهای مفهومی لو رفته نشان می‌دادند که این عینک از یک پروژکتور داخلی بسیار ریز برای بازتاب تصاویر روی شیشه‌ها استفاده می‌کند.

چالش اصلی در عدم تولید این محصول، مصرف بسیار زیاد باتری و محدودیت‌های پردازشی در یک فرم فاکتور سبک و عینک‌مانند بود. کاربران تمایلی به استفاده از عینک‌های سنگین با طول عمر باتری کوتاه نداشتند و از طرفی، توسعه نرم‌افزارهای هماهنگ با این پلتفرم هزینه‌های بسیار سنگینی را به شرکت تحمیل می‌کرد. سامسونگ با مشاهده شکست پروژه‌های مشابه نظیر گوگل گلس در بازار مصرف‌کننده عمومی، ترجیح داد فعلاً از تولید تجاری این گجت صرف‌نظر کند.

گوشی هوشمند با بدنه تمام‌شیشه‌ای بدون لبه

زمانی که بازار به سمت کاهش حاشیه‌های نمایشگر حرکت می‌کرد، شایعاتی درباره گوشی تمام‌شیشه‌ای سامسونگ با طراحی موسوم به آبشاری چهارطرفه منتشر شد. در این کانسپت، نه تنها لبه‌های چپ و راست، بلکه بخش بالا و پایین گوشی نیز از شیشه خمیده پوشانده می‌شد و عملاً هیچ دکمه فیزیکی یا درگاهی روی بدنه باقی نمی‌ماند. تمامی اتصالات قرار بود به صورت بی‌سیم انجام شود و کلیدهای کنترل صدا نیز با سنسورهای خازنی لمسی جایگزین شوند.

اما پیاده‌سازی این ایده با دیوارهای سختی از جنس قوانین فیزیک و ارگونومی برخورد کرد. لمس‌های تصادفی در لبه‌های دستگاه عملاً کار با گوشی را غیرممکن می‌ساخت و مقاومت بدنه در برابر ضربه و سقوط به شدت کاهش می‌یافت. علاوه بر این، انتقال آنتن‌های مخابراتی به نقاطی که مسدود نشوند بسیار دشوار بود و در نهایت، سامسونگ این پروژه پرهزینه را به دلیل عدم کاربردی بودن در زندگی واقعی کنار گذاشت.

ساعت هوشمند با پروژکتور داخلی روی دست

یکی از هیجان‌انگیزترین پتنت‌های ثبت شده توسط سامسونگ، ساعت هوشمندی بود که یک پروژکتور مینیاتوری در لبه کناری خود داشت. این پروژکتور قرار بود رابط کاربری سیستم‌عامل ساعت یا کیبورد مجازی را روی پشت دست کاربر بتاباند تا فضای کوچک نمایشگر ساعت دیگر مانعی برای تایپ کردن و خواندن متون طولانی نباشد. این ایده در انجمن‌های فناوری غوغایی به پا کرد و بسیاری منتظر معرفی آن در سری گلکسی واچ بودند.

با این حال، فناوری پروژکتورهای مینیاتوری در آن زمان فاقد شدت روشنایی کافی برای استفاده در زیر نور آفتاب بود. از طرفی، حرکت مداوم دست و تغییر زاویه پوست باعث اعوجاج شدید تصویر می‌شد و کارایی این سیستم را زیر سوال می‌برد. مصرف باتری فوق‌العاده بالا و گرمای شدیدی که این پروژکتور کوچک بر روی مچ دست ایجاد می‌کرد، دلیل محکمی شد تا مهندسان سامسونگ این پروژه را پیش از ورود به فاز تولید نهایی متوقف کنند.

تبلت سه‌تاشو با کیبورد کشویی

با معرفی نمایشگرهای انعطاف‌پذیر نسل جدید، شایعه ساخت یک تبلت غول‌پیکر با دو لولا که به صورت حرف Z تا می‌شد، در رسانه‌ها دست به دست چرخید. این گجت در حالت بسته به اندازه یک گوشی ضخیم معمولی بود و در حالت باز به یک تبلت ۱۲ اینچی با یک کیبورد فیزیکی کشویی مجهز به نور پس‌زمینه تبدیل می‌شد. این محصول برای کاربران حرفه‌ای طراحی شده بود که می‌خواستند لپ‌تاپ خود را در جیب کتشان حمل کنند.

وزن بسیار زیاد این دستگاه به دلیل استفاده از دو لولای مکانیکی سنگین و دو باتری مجزا، اولین نقطه ضعف بزرگ آن به شمار می‌رفت. ضخامت بیش از حد در حالت بسته و همچنین حساسیت بالای بخش‌های تاشو در برابر نفوذ ذرات ریز، دوام این دستگاه را در هاله‌ای از ابهام قرار می‌داد. سامسونگ پس از ارزیابی هزینه‌های ساخت و قیمت نهایی بسیار بالایی که احتمالاً خریدار چندانی نداشت، تصمیم گرفت این پروژه را به حالت تعلیق درآورد.

گوشی هوشمند ماژولار پروژه پیکسل

پس از مطرح شدن ایده گوشی‌های ماژولار توسط گوگل در پروژه آرا، شایعاتی شنیده می‌شد که سامسونگ نیز در حال توسعه مخفیانه یک گوشی ماژولار با نام رمز پروژه پیکسل است. ایده اصلی این بود که کاربران بتوانند قطعات مختلف گوشی مانند دوربین، باتری، پردازنده و سنسورها را مانند قطعات لگو تعویض و به‌روزرسانی کنند. این کار طول عمر گوشی‌ها را افزایش می‌داد و پسماندهای الکترونیکی را به شکل چشمگیری کاهش می‌داد.

واقعیت این است که ساختار ماژولار سرعت انتقال داده بین قطعات را کاهش می‌دهد و هماهنگی نرم‌افزار با سخت‌افزارهای مختلف را با باگ‌های فراوانی روبرو می‌کند. همچنین، طراحی بدنه گوشی‌های ماژولار بسیار ضخیم و غیرمنعطف از آب درمی‌آمد که با ترجیح کاربران به خرید گوشی‌های باریک و یکپارچه در تضاد بود. با لغو پروژه آرا توسط گوگل، سامسونگ نیز ترجیح داد منابع خود را هدر نداده و پروژه پیکسل را برای همیشه کنار بگذارد.

دستبند هوشمند منعطف با قابلیت تبدیل به گوشی

شایعه تولید گجتی پوشیدنی که به دور مچ دست خم می‌شود و در عین حال یک گوشی هوشمند کامل است، یکی از جذاب‌ترین خبرهای اوایل دوران نمایشگرهای اولد بود. این پتنت شامل صفحه‌نمایش بسیار کشیده‌ای بود که از مواد پلیمری خاصی ساخته شده بود و ساختاری مفصلی در پشت آن قرار داشت تا بتواند شکل مچ دست کاربر را به خود بگیرد و در مواقع نیاز صاف شود.

بزرگ‌ترین مانع در راهبری این طرح، عدم انعطاف‌پذیری سایر قطعات حیاتی مانند مادربورد، باتری و دوربین‌ها بود. خم کردن مداوم باتری‌های لیتیومی خطرات انفجار و آتش‌سوزی را به همراه داشت و توزیع قطعات سخت در بخش‌های مختلف دستبند ارگونومی آن را به شدت تخریب می‌کرد. این ایده جذاب به دلیل محدودیت‌های شیمی فیزیک قطعات سخت‌افزاری، فراتر از یک ماکت تزیینی در نمایشگاه‌های بین‌المللی نرفت.

گوشی با نمایشگر هولوگرافیک سه بعدی

در دورانی که سینماهای سه بعدی و تلویزیون‌های سه بعدی محبوبیت داشتند، شایعه شد سامسونگ روی یک گوشی با پنل نمایشگر مجهز به لنزهای میکروسکوپی کار می‌کند که تصاویر را بدون نیاز به عینک مخصوص، به صورت برجسته و هولوگرافیک در فضا معلق نشان می‌دهد. این پتنت‌ها نشان‌دهنده سیستمی بودند که با ردیابی چشم کاربر، زاویه تابش نور را تغییر می‌داد تا عمق تصویر بازسازی شود.

عدم وجود محتوای مناسب هولوگرافیک و خستگی شدید چشم کاربران پس از چند دقیقه تماشا، از دلایل اصلی مرگ این ایده در نطفه بود. مصرف بالای انرژی برای رندر هم‌زمان چندین زاویه تصویر و کاهش رزولوشن نمایشگر در حالت معمولی نیز ضربه سختی به کارایی این فناوری وارد می‌کرد. در نتیجه، سامسونگ ترجیح داد به جای نمایشگرهای سه بعدی، کیفیت پنل‌های تخت خود را با افزایش دقت رنگ و کنتراست ارتقا دهد.

نسخه ارزان‌قیمت گلکسی فولد لایت

در سال‌های ابتدایی معرفی سری تاشو، قیمت بسیار بالای این محصولات مانع بزرگی برای خرید توده مردم بود و همین امر شایعات ساخت گلکسی فولد لایت (Galaxy Fold Lite) را داغ کرد. رسانه‌ها گزارش دادند که این گوشی با حذف برخی ویژگی‌های لوکس مانند نمایشگر ثانویه بیرونی بزرگ و استفاده از پردازنده‌های میان‌رده، با قیمتی بسیار کمتر از هزار دلار روانه بازار خواهد شد تا سهم بازار سامسونگ تثبیت شود.

اما سامسونگ متوجه شد که کاهش کیفیت قطعات در یک گوشی تاشو می‌تواند به تجربه کاربری آسیب جدی بزند و آبروی این سری نوپا را به خطر اندازد. نمایشگرهای منعطف همچنان فناوری گران‌قیمتی بودند و کاهش هزینه‌ها بدون کاهش شدید کیفیت ساخت لولا غیرممکن بود. بنابراین، شرکت تصمیم گرفت به جای عرضه یک نسخه ضعیف و ارزان، قیمت مدل‌های پرچمدار تاشو را به مرور زمان و با بهینه‌سازی خطوط تولید کاهش دهد.

گوشی مجهز به باتری گرافیتی با شارژ فوق‌سریع

برای سال‌ها شایعه بود که سامسونگ به زودی اولین گوشی مجهز به باتری بر پایه گرافین (Graphene) را معرفی خواهد کرد. گرافین به عنوان یک ماده شگفت‌انگیز، ظرفیت ذخیره‌سازی انرژی بسیار بالاتر و سرعت شارژ خارق‌العاده‌ای را ارائه می‌دهد و قرار بود زمان شارژ کامل گوشی را به کمتر از ده دقیقه برساند بدون اینکه دمای باتری افزایش یابد.

با وجود پیشرفت‌های آزمایشگاهی خیره‌کننده، تولید انبوه ورق‌های گرافیتی با کیفیت یکنواخت و قیمت مناسب، چالش بسیار بزرگی برای تامین‌کنندگان بود. همچنین استانداردهای سخت‌گیرانه ایمنی پس از ماجرای گلکسی نوت ۷، سامسونگ را در پذیرش فناوری‌های جدید باتری بسیار محتاط کرد. پروژه باتری‌های گرافیتی همچنان در مراحل تحقیق و توسعه قرار دارد و هنوز به تجاری‌سازی صنعتی در مقیاس میلیون‌ها دستگاه دست نیافته است.

دوربین گلکسی واچ مجهز به لنز تلسکوپی

ایده داشتن یک دوربین باکیفیت روی ساعت هوشمند همواره جذاب بوده و سامسونگ پتنت عجیبی برای تعبیه یک دوربین زوم تلسکوپی در مرکز یا لبه ساعت هوشمند ثبت کرد. این سیستم به کاربر اجازه می‌داد با چرخاندن حلقه دور ساعت، روی سوژه‌ها زوم اپتیکال کند و بدون نیاز به بیرون آوردن گوشی از جیب خود، عکاسی باکیفیتی انجام دهد.

اما اضافه کردن لنزهای متحرک اپتیکال به بدنه ظریف ساعت، فضای بسیار زیادی را اشغال می‌کرد و ضخامت ساعت را به شکل نامتعارفی افزایش می‌داد. سنسورهای کوچک به کار رفته در ساعت‌ها نیز توانایی ثبت تصاویر باکیفیت در نور کم را نداشتند و نویز زیادی ایجاد می‌کردند. در نهایت، مسائل امنیتی مرتبط با حریم خصوصی و فیلم‌برداری مخفیانه نیز در لغو همیشگی این ایده بی‌تاثیر نبود.

اسپیکر هوشمند بیکسبی با نمایشگر چرخان

پس از معرفی دستیار صوتی بیکسبی (Bixby)، شایعاتی منتشر شد مبنی بر اینکه سامسونگ در حال طراحی یک اسپیکر هوشمند خانگی با نمایشگر چرخان است که می‌تواند چهره کاربر را شناسایی کرده و به سمت او بچرخد. این دستگاه قرار بود به عنوان هاب مرکزی خانه‌های هوشمند عمل کند و با حرکات دوربین، تماس‌های ویدیویی پویایی را ارائه دهد.

عدم استقبال کاربران از دستیار صوتی بیکسبی در مقایسه با گوگل اسیستنت و الکسا، پروژه را از لحاظ نرم‌افزاری با چالش مواجه کرد. همچنین، هزینه‌های ساخت بدنه مکانیکی متحرک و سنسورهای تعقیب چهره، قیمت دستگاه را بسیار بالا می‌برد. سامسونگ با درک اینکه نمی‌تواند در بازار اسپیکرهای هوشمند با غول‌هایی چون آمازون رقابت کند، ترجیح داد پروژه ساخت این اسپیکر پیشرفته را برای همیشه متوقف کند.

سوالات متداول

دکتر علیرضا مجیدی

پزشک، نویسنده و بنیان‌گذار وبلاگ «یک پزشک»

دکتر علیرضا مجیدی، نویسنده و بنیان‌گذار وبلاگ «یک پزشک».
با بیش از ۲۰ سال نویسندگی «ترکیبی» مستمر در زمینهٔ پزشکی، فناوری، سینما، کتاب و فرهنگ.
باشد که با هم متفاوت بیاندیشیم!

دربارهٔ علیرضا مجیدی در یک پزشک