۱۰ ابزار رایگان برای رمزنگاری ایمن و مطمئن فایل‌ها و حفاظت از حریم خصوصی

در دنیای امروز که اطلاعات شخصی و کاری ما به راحتی در بستر اینترنت و حافظه‌های جانبی جابه‌جا می‌شوند، امنیت داده‌ها به یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های کاربران تبدیل شده است. شاید بپرسید آیا واقعاً فایل‌های عادی ما در معرض خطر هستند یا این موضوع فقط برای سازمان‌های بزرگ اهمیت دارد؟ حقیقت این است که سرقت اطلاعات، هک شدن سیستم‌ها و دسترسی غیرمجاز به فایل‌های حساس شخصی، روزانه هزاران کاربر عادی را در سراسر جهان قربانی می‌کند و دانستن اصول اولیه امنیت دیجیتال دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت انکارناپذیر است. در این مقاله قصد داریم به بررسی عمیق مفهوم رمزنگاری، تاریخچه شگفت‌انگیز آن و پروتکل‌های امنیتی بپردازیم و در نهایت ۱۰ ابزار رایگان و قدرتمند را برای قفل‌گذاری و محافظت از فایل‌هایتان معرفی کنیم تا بتوانید با خیالی آسوده از داده‌های خود در برابر هرگونه نفوذ و جاسوسی محافظت کنید.

۱. مفهوم رمزنگاری به زبان ساده و کاربردی

رمزنگاری (Encryption) در ساده‌ترین تعریف ممکن، فرآیند تبدیل اطلاعات خوانا و قابل فهم به یک فرمت نامفهوم و غیرقابل درک است که تنها با داشتن یک کلید خاص یا رمز عبور مجدداً به حالت اولیه خود بازمی‌گردد. به این داده‌های اولیه و خوانا در اصطلاح فنی متن آشکار (Plaintext) و به داده‌های درهم‌ریخته و قفل‌شده متن رمزگذاری‌شده (Ciphertext) می‌گویند؛ این مکانیزم به قدری دقیق و پیچیده طراحی شده است که حتی اگر هکرها یا سازمان‌های جاسوسی به فایل‌های شما دسترسی پیدا کنند، بدون داشتن کلید رمزگشایی عملاً با توده‌ای از کدهای بی‌معنی و غیرقابل استفاده مواجه خواهند شد که باز کردن آن‌ها با قوی‌ترین ابرکامپیوترهای جهان نیز سال‌ها به طول می‌انجامد.

برای درک بهتر این موضوع، یک صندوقچه آهنی بسیار محکم را تصور کنید که نامه‌ای محرمانه درون آن قرار دارد و تنها یک کلید فیزیکی منحصربه‌فرد می‌تواند قفل آن را باز کند؛ در دنیای دیجیتال این صندوقچه همان الگوریتم ریاضی است و کلید فیزیکی معادل همان رمز عبوری است که شما برای فایل خود تعیین می‌کنید. امروزه ما به طور ناخودآگاه در پیام‌رسان‌هایی مانند واتس‌اپ و تلگرام، خریدهای اینترنتی و حتی هنگام ورود به حساب‌های کاربری خود در حال استفاده از این فناوری پیشرفته هستیم، چرا که بدون وجود این سپر حفاظتی قدرتمند، حریم خصوصی در فضای مجازی کاملاً بی‌معنا می‌شد و تمامی اطلاعات هویتی و مالی ما به راحتی توسط سارقان سایبری به سرقت می‌رفت.

۲. تاریخچه رمزنگاری؛ از کتیبه‌های باستانی تا ماشین انیگما

نیاز به پنهان کردن پیام‌های محرمانه قدمتی به اندازه تاریخ تمدن بشر دارد و نمونه‌های اولیه آن را می‌توان در لوح‌های گلی مصر باستان و کتیبه‌های پادشاهان هخامنشی یافت که برای ارسال فرمان‌های نظامی از روش‌های تعویض حروف استفاده می‌کردند. یکی از معروف‌ترین روش‌های باستانی، رمز سزار (Caesar Cipher) نام دارد که ژولیوس سزار امپراتور روم برای فرستادن پیام‌های جنگی از آن بهره می‌برد؛ در این روش ساده هر حرف الفبا با چند خانه جابه‌جایی به حرف دیگری تبدیل می‌شد و اگر پیام به دست دشمن می‌افتاد، آن‌ها توانایی خواندنش را نداشتند مگر اینکه از تعداد خانه‌های جابه‌جا شده که همان کلید رمز بود آگاهی می‌یافتند.

با ورود به قرن بیستم و آغاز جنگ‌های جهانی، فناوری رمزنگاری وارد فاز مکانیکی و الکترونیکی بسیار پیچیده‌ای شد که نماد بارز آن ماشین انیگما (Enigma) آلمان نازی بود که پیام‌های جنگی ارتش هیتلر را به کدهایی به ظاهر غیرقابل نفوذ تبدیل می‌کرد. شکستن کدهای این ماشین توسط آلن تورینگ (Alan Turing) دانشمند برجسته انگلیسی و تیمش در پارک بلچلی، نه تنها مسیر جنگ جهانی دوم را تغییر داد و جان میلیون‌ها انسان را نجات داد، بلکه پایه‌گذار عصر کامپیوتر و رمزنگاری مدرن دیجیتال شد که امروزه تمام سیستم‌های بانکی و ارتباطی ما بر پایه محاسبات ریاضی پیچیده آن بنا شده است.

۳. آشنایی با پروتکل‌ها و الگوریتم‌های نوین رمزنگاری

رمزنگاری مدرن به طور کلی به دو دسته متقارن (Symmetric) و نامتقارن (Asymmetric) تقسیم می‌شود که هرکدام کاربردهای خاص خود را در امنیت سایبری دارند. در رمزنگاری متقارن، از یک کلید واحد برای رمزگذاری و رمزگشایی استفاده می‌شود که سرعت بسیار بالایی دارد و معروف‌ترین نمونه آن استاندارد رمزنگاری پیشرفته (AES) است که امروزه به عنوان استاندارد طلایی در سراسر جهان شناخته می‌شود و در بیشتر نرم‌افزارهای امنیتی به کار می‌رود؛ در مقابل، رمزنگاری نامتقارن از دو کلید مجزا به نام‌های کلید عمومی (Public Key) برای رمزگذاری و کلید خصوصی (Private Key) برای رمزگشایی استفاده می‌کند که پایه و اساس امنیت اینترنت و پروتکل‌های انتقال امن مانند HTTPS است.

علاوه بر این الگوریتم‌ها، توابع درهم‌ساز یا هش (Hash Functions) مانند SHA-256 نیز وجود دارند که داده‌ها را به یک رشته ثابت و غیرقابل بازگشت تبدیل می‌کنند و بیشتر برای تایید اصالت فایل‌ها و ذخیره‌سازی ایمن رمزهای عبور استفاده می‌شوند. شناخت این پروتکل‌ها به ما کمک می‌کند تا بفهمیم ابزارهای مختلف چگونه کار می‌کنند و چرا برخی از آن‌ها امنیت بالاتری را نسبت به بقیه ارائه می‌دهند؛ به عنوان مثال، وقتی متوجه می‌شویم یک نرم‌افزار از الگوریتم ۲۵۶ بیتی استفاده می‌کند، یعنی امنیت آن به قدری بالا است که شکسته شدن آن با فناوری‌های فعلی غیرممکن ارزیابی می‌شود.

۴. چرا یادگیری و استفاده از رمزنگاری برای همه ما حیاتی است؟

بسیاری از مردم گمان می‌کنند که هدف هکرها تنها سازمان‌های دولتی، بانک‌ها یا چهره‌های مشهور هستند، در حالی که آمارها نشان می‌دهند بیش از نیمی از حملات سایبری متوجه کاربران عادی و کسب‌وکارهای کوچک است. فرض کنید لپ‌تاپ شما سرقت شود یا فلش‌مموری حاوی اسناد هویتی و عکس‌های خانوادگی خود را در یک مکان عمومی گم کنید؛ در صورتی که این فایل‌ها رمزنگاری نشده باشند، هر کسی که به سخت‌افزار شما دسترسی پیدا کند می‌تواند به راحتی حریم خصوصی شما را نقض کرده و از اطلاعات شما سوءاستفاده کند.

با افزایش روزافزون استفاده از فضاهای ذخیره‌سازی ابری مانند گوگل درایو و دراپ‌باکس، موضوع امنیت فایل‌ها اهمیت دوچندانی پیدا کرده است، زیرا این سرویس‌ها علی‌رغم امنیت بالایی که دارند، باز هم در معرض نفوذ یا دسترسی‌های قانونی دولتی قرار دارند. یادگیری کار با ابزارهای رمزنگاری ساده به شما این قدرت را می‌دهد که کنترل کاملی روی داده‌های خود داشته باشید و مطمئن شوید که حتی در صورت هک شدن سرورهای ابری یا گم شدن دستگاه‌های فیزیکی، هیچ شخص ثالثی توانایی مشاهده و سوءاستفاده از اسناد محرمانه شما را نخواهد داشت.

۵. نرم‌افزار اول: VeraCrypt؛ دژ مستحکم برای فایل‌های شما

وراکریپت (VeraCrypt) یک نرم‌افزار کاملاً رایگان و متن‌باز (Open Source) است که به عنوان جانشین معنوی پروژه محبوب و قدیمی تروکریپت متولد شد و استانداردهای امنیتی را به سطح جدیدی ارتقا داد. شیوه کار این ابزار به این صورت است که یک هارد دیسک مجازی رمزگذاری‌شده در قالب یک فایل ایجاد می‌کند که شما می‌توانید آن را مانند یک درایو معمولی در ویندوز یا مک خود باز کرده، فایل‌هایتان را درون آن کپی کنید و سپس آن را قفل کنید تا کاملاً ناپدید و غیرقابل دسترس شود؛ همچنین این برنامه امکان رمزنگاری کامل کل سیستم‌عامل یا پارتیشن‌های خاص را نیز به شما می‌دهد.

از نظر امنیت، وراکریپت از قوی‌ترین الگوریتم‌های شناخته‌شده مانند AES، Serpent و Twofish پشتیبانی می‌کند و با استفاده از تکنیک‌های پیچیده، در برابر حملات جستجوی فراگیر بسیار مقاوم است. یکی از ویژگی‌های شگفت‌انگیز این ابزار، امکان ایجاد درایوهای مخفی (Hidden Volume) است که به شما اجازه می‌دهد در صورت اجبار به فاش کردن رمز عبور تحت فشار یا تهدید، یک بخش ثانویه و کاملاً پنهان را نشان دهید بدون اینکه وجود بخش اصلی فاش شود. با توجه به متن‌باز بودن و ممیزی‌های امنیتی متعددی که روی این ابزار انجام شده، نمره امنیت آن بسیار بالا است.
نمره امنیت: ۹۸ از ۱۰۰

۶. نرم‌افزار دوم: AxCrypt؛ رمزنگاری آسان برای کاربران خانگی

نرم‌افزار اکس‌کریپت (AxCrypt) یکی از محبوب‌ترین گزینه‌ها برای کاربرانی است که به دنبال سادگی بی‌دردسر هستند و نمی‌خواهند درگیر تنظیمات پیچیده فنی وراکریپت شوند. این ابزار به طور کامل با راست‌کلیک ویندوز ادغام می‌شود و شما می‌توانید تنها با یک کلیک ساده، هر فایل یا پوشه‌ای را با الگوریتم قدرتمند AES-256 رمزنگاری کنید؛ نسخه رایگان این ابزار امکانات پایه‌ای فوق‌العاده‌ای را ارائه می‌دهد که برای مصارف روزمره و محافظت سریع از اسناد متنی و تصاویر شخصی کاملاً کافی است.

رابط کاربری جذاب و ادغام آن با سرویس‌های ابری معروفی مثل گوگل درایو و دراپ‌باکس از ویژگی‌های برجسته این نرم‌افزار است که به صورت خودکار فایل‌های ذخیره‌شده در این فضاها را شناسایی و محافظت می‌کند. البته باید توجه داشت که برخی از ویژگی‌های پیشرفته آن مانند به اشتراک‌گذاری کلیدها و رمزنگاری پوشه‌ها به صورت خودکار در نسخه پولی فعال است، اما نسخه رایگان همچنان امنیت بسیار بالایی را برای فایل‌های منفرد شما تامین می‌کند و کاربری بسیار روانی دارد.
نمره امنیت: ۸۵ از ۱۰۰

۷. نرم‌افزار سوم: 7-Zip؛ فشرده‌ساز ساده با قدرت رمزنگاری بالا

بسیاری از کاربران نرم‌افزار سون‌زیپ (7-Zip) را تنها به عنوان یک ابزار رایگان برای فشرده‌سازی و باز کردن فایل‌های زیپ می‌شناسند، در حالی که این برنامه کوچک یکی از امن‌ترین سیستم‌های رمزنگاری جهان را در خود جای داده است. برای رمزگذاری فایل‌ها با این ابزار، کافی است فایل‌های مورد نظر خود را انتخاب کرده، گزینه افزودن به آرشیو را بزنید و در بخش تنظیمات، فرمت آرشیو را روی 7z قرار داده و با وارد کردن رمز عبور و فعال کردن گزینه رمزگذاری نام فایل‌ها، یک لایه حفاظتی رسوخ‌ناپذیر با الگوریتم AES-256 ایجاد کنید.

نکته مثبت سون‌زیپ در این است که تقریباً روی هر کامپیوتری یافت می‌شود، کاملاً سبک و رایگان است و نیازی به نصب نرم‌افزارهای سنگین تخصصی ندارد؛ همچنین به دلیل فشرده‌سازی همزمان، حجم فایل‌های شما را کاهش داده و اشتراک‌گذاری آن‌ها را در بستر اینترنت بسیار آسان‌تر می‌کند. این ابزار به ویژه برای ارسال فایل‌های محرمانه از طریق ایمیل بسیار مناسب است، زیرا گیرنده پیام نیز می‌تواند به سادگی و با استفاده از هر برنامه فشرده‌ساز دیگری فایل را با داشتن رمز عبور باز کند.
نمره امنیت: ۹۰ از ۱۰۰

۸. نرم‌افزار چهارم: Cryptomator؛ محافظت ویژه از فایل‌های ابری

با گسترش ذخیره‌سازی ابری، کریپتوماتور (Cryptomator) به عنوان یک ابزار تخصصی و متن‌باز برای حل چالش‌های امنیتی این فضا طراحی و عرضه شد. بر خلاف دیگر برنامه‌ها که کل یک درایو بزرگ را رمزگذاری می‌کنند و همگام‌سازی آن در ابر مشکل است، کریپتوماتور تک‌تک فایل‌ها را به طور جداگانه رمزنگاری می‌کند؛ این بدان معناست که هر زمان تغییری در یک فایل کوچک ایجاد کنید، فقط همان فایل در سرویس ابری شما آپلود می‌شود که این امر سرعت همگام‌سازی را به شدت افزایش می‌دهد.

امنیت کریپتوماتور فوق‌العاده بالا است زیرا رمزنگاری در سمت کاربر (Client-side) انجام می‌شود، یعنی قبل از اینکه فایل‌ها از کامپیوتر شما خارج شده و به سرورهای گوگل یا مایکروسافت منتقل شوند، کاملاً قفل می‌شوند و حتی ارائه‌دهنده سرویس ابری نیز هیچ راهی برای مشاهده محتوای آن‌ها ندارد. این نرم‌افزار کاملاً رایگان است، هیچ تبلیغاتی ندارد و معماری امنیتی آن به طور عمومی قابل بررسی و تایید توسط متخصصان امنیت اطلاعات است.
نمره امنیت: ۹۵ از ۱۰۰

۹. ابزار پنجم: BitLocker؛ راه‌حل بومی و قدرتمند ویندوز

بیت‌لاکر (BitLocker) ابزار رمزنگاری اختصاصی مایکروسافت است که به صورت پیش‌فرض در نسخه‌های پرو و اینترپرایز سیستم‌عامل ویندوز تعبیه شده است و نیازی به دانلود یا نصب هیچ برنامه جانبی ندارد. این ابزار به طور ویژه برای رمزنگاری کامل درایوهای سیستم‌عامل (کل درایو C) و درایوهای جانبی مانند فلش‌مموری‌ها و هارد دیسک‌های اکسترنال از طریق قابلیتی به نام BitLocker To Go طراحی شده است و به خوبی با سخت‌افزار کامپیوتر شما و تراشه امنیتی TPM یکپارچه می‌شود.

شیوه کار بیت‌لاکر بسیار ساده و در عین حال کاملاً بی‌وقفه است؛ پس از فعال‌سازی، تمام اطلاعاتی که روی درایو نوشته می‌شوند به صورت خودکار رمزگذاری شده و هنگام خواندن رمزگشایی می‌شوند بدون اینکه کاربر متوجه افت سرعت یا تاخیری در کارکرد سیستم شود. از آنجا که این نرم‌افزار توسط مایکروسافت توسعه یافته و متن‌باز نیست، برخی از متخصصان نگران وجود درهای پشتی احتمالی هستند، اما برای اکثر کاربران خانگی و تجاری یک سپر دفاعی فوق‌العاده قوی و آسان محسوب می‌شود.
نمره امنیت: ۸۸ از ۱۰۰

۱۰. ابزار ششم: FileVault؛ نگهبان اختصاصی کاربران مک

فایل‌والت (FileVault) پاسخ مستقیم اپل به بیت‌لاکر ویندوز است که به صورت پیش‌فرض در سیستم‌عامل macOS وجود دارد و وظیفه رمزگذاری سراسری دیسک سخت مک‌بوک یا آی‌مک شما را بر عهده دارد. فعال‌سازی این ابزار تنها با رفتن به بخش تنظیمات سیستم و کلیک روی یک دکمه انجام می‌شود و پس از آن، تمام اطلاعات دیسک شما با الگوریتم قدرتمند AES-256 محافظت شده و تنها با وارد کردن رمز عبور حساب کاربری مک شما در هنگام بوت شدن سیستم قابل دسترسی خواهد بود.

یکی از مزایای بزرگ فایل‌والت، هماهنگی بی‌نظیر آن با تراشه‌های امنیتی اختصاصی اپل یعنی سری T و Apple Silicon است که باعث می‌شود فرآیند رمزنگاری بدون مصرف منابع پردازنده اصلی و با سرعت سخت‌افزاری فوق‌العاده بالا انجام شود. این هماهنگی سخت‌افزاری تضمین می‌کند که کارکرد روزمره شما با افت سرعت مواجه نخواهد شد و در صورت سرقت فیزیکی دستگاه، اطلاعات شما تحت هیچ شرایطی توسط سارقان قابل بازیابی نخواهد بود.
نمره امنیت: ۹۲ از ۱۰۰

۱۱. ابزار هفتم: GnuPG؛ استانداردی بی‌نظیر برای ارتباطات امن

ابزار جی‌ان‌یوپی‌جی (GnuPG) که با نام پی‌جی‌پی (PGP) نیز شناخته می‌شود، استاندارد طلایی و افسانه‌ای رمزنگاری نامتقارن است که بیشتر توسط روزنامه‌نگاران، افشاگران و متخصصان امنیت اطلاعات در سراسر جهان برای ارسال ایمیل‌ها و فایل‌های فوق‌محرمانه استفاده می‌شود. کارکرد این ابزار بر پایه سیستم زوج‌کلید (Keypair) است؛ شما یک کلید عمومی برای انتشار در اینترنت و یک کلید خصوصی برای نگهداری نزد خود ایجاد می‌کنید تا دیگران بتوانند پیام‌های خود را با کلید عمومی شما قفل کرده و فقط شما بتوانید آن را باز کنید.

اگرچه یادگیری و کار با جی‌ان‌یوپی‌جی در ابتدا کمی پیچیده به نظر می‌رسد و نیاز به آشنایی با مفاهیم پایه‌ای امنیت دارد، اما امنیت بی‌نظیری را ارائه می‌دهد که عملاً هیچ سازمان جاسوسی در دنیا قادر به شکستن آن نیست. این پروژه کاملاً متن‌باز و رایگان بوده و نسخه‌های گرافیکی مختلفی از آن مانند Gpg4win برای ویندوز توسعه یافته است تا کاربران بتوانند راحت‌تر از قدرت بی‌نظیر آن بهره‌مند شوند.
نمره امنیت: ۹۹ از ۱۰۰

۱۲. ابزار هشتم: PeaZip؛ جایگزین متن‌باز با امنیت فوق‌العاده

پیازیپ (PeaZip) یک نرم‌افزار مدیریت آرشیو متن‌باز و بسیار محبوب است که به عنوان یکی از بهترین جایگزین‌های وین‌رار و سون‌زیپ شناخته می‌شود و امکانات امنیتی بسیار پیشرفته‌ای را در اختیار کاربران قرار می‌دهد. این برنامه علاوه بر پشتیبانی از فرمت‌های مختلف فشرده‌سازی، دارای ابزارهای اختصاصی برای پاکسازی امن فایل‌ها (File Shredding) است تا فایل‌های حساس شما پس از حذف، به هیچ وجه با نرم‌افزارهای ریکاوری قابل بازگشت نباشند.

سیستم رمزگذاری پیازیپ بر پایه استانداردهای AES-256 و فرمت فشرده‌سازی اختصاصی PEA بنا شده است که از احراز هویت دومرحله‌ای و فایل‌های کلید (Keyfiles) به عنوان لایه امنیتی اضافی پشتیبانی می‌کند. رابط کاربری مدرن، پوسته قابل تغییر و امکان ایجاد کلمه عبور تصادفی قوی از طریق کیبورد مجازی داخلی، پیازیپ را به یک ابزار همه‌فن‌حریف و کاربرپسند برای محافظت از داده‌های دیجیتال تبدیل کرده است.
نمره امنیت: ۸۹ از ۱۰۰

۱۳. ابزار نهم: Hat.sh؛ رمزنگاری سریع و ساده تحت وب

اگر حوصله نصب هیچ نرم‌افزاری را روی کامپیوتر خود ندارید و می‌خواهید به سرعت یک فایل را قبل از ارسال در شبکه‌های اجتماعی رمزگذاری کنید، وب‌سایت Hat.sh بهترین و مدرن‌ترین گزینه برای شماست. این ابزار تحت وب با استفاده از فناوری‌های نوین مرورگر، فرآیند رمزنگاری را کاملاً در داخل دستگاه شما (Local) انجام می‌دهد و هیچ فایلی به سرورهای این سایت آپلود نمی‌شود که این امر امنیت و محرمانگی داده‌های شما را کاملاً تضمین می‌کند.

رابط کاربری این سایت بسیار مینیمال و زیبا است؛ کافی است فایل خود را بکشید و رها کنید، رمز عبور دلخواه خود را بنویسید و دکمه رمزگذاری را بزنید تا فایل قفل‌شده فوراً دانلود شود. برای رمزگشایی نیز مسیر مشابهی را طی می‌کنید؛ استفاده از الگوریتم مدرن XChaCha20-Poly1305 در این سرویس سرعت و امنیت فوق‌العاده‌ای را به ارمغان آورده است که آن را به گزینه‌ای عالی برای کارهای سریع تبدیل می‌کند.
نمره امنیت: ۹۱ از ۱۰۰

۱۴. ابزار دهم: Picocrypt؛ نرم‌افزاری فوق‌العاده سبک و مدرن

پیکوکریپت (Picocrypt) یک ابزار بسیار کوچک، ساده و در عین حال بسیار قدرتمند است که به عنوان پروژه‌ای مدرن برای جایگزینی روش‌های سنتی و پیچیده رمزنگاری معرفی شده است. حجم این برنامه بسیار ناچیز است و نیازی به نصب ندارد؛ شما می‌توانید آن را روی یک فلش‌مموری به همراه داشته باشید و روی هر کامپیوتری بدون نیاز به دسترسی ادمین اجرا کنید تا فایل‌های خود را به سرعت قفل‌گذاری یا بازگشایی نمایید.

علیرغم ظاهر ساده، پیکوکریپت از نظر فنی بسیار پیشرفته است و از الگوریتم XChaCha20 استفاده می‌کند که مقاومت بالایی در برابر روش‌های نوین هک دارد؛ همچنین این نرم‌افزار از مکانیزم‌های دفاعی پیشرفته‌ای برای جلوگیری از لو رفتن رمز عبور در حافظه رم کامپیوتر استفاده می‌کند. اگر به دنبال ابزاری بی‌دردسر، فوق‌العاده سبک، متن‌باز و مدرن هستید که امنیت بالایی را بدون تنظیمات گیج‌کننده ارائه دهد، پیکوکریپت انتخابی شگفت‌انگیز خواهد بود.
نمره امنیت: ۹۴ از ۱۰۰

سوالات متداول

دکتر علیرضا مجیدی

پزشک، نویسنده و بنیان‌گذار وبلاگ «یک پزشک»

دکتر علیرضا مجیدی، نویسنده و بنیان‌گذار وبلاگ «یک پزشک».
با بیش از ۲۰ سال نویسندگی «ترکیبی» مستمر در زمینهٔ پزشکی، فناوری، سینما، کتاب و فرهنگ.
باشد که با هم متفاوت بیاندیشیم!

دربارهٔ علیرضا مجیدی در یک پزشک