گفتاردرمانی برای کودکان اوتیسم راه درمان است؟
رپورتاژ
تا کنون هیچ آزمایش پزشکی مانند آزمایش خون، تصویر برداری، و… در تشخیص اختلال اوتیسم شناخته نشده است و متخصصان و درمانگران برای تشخیص این اختلال، به رفتارها و سیر پیشرفت کودک بر اساس استاندارد های موجود توجه میکنند. اتیسم را میتوان در ۱۸ ماهگی و گاهی در سنین پایینتر نیز تشخیص داد اما تشخیص قطعی در سن ۲ سالگی و توسط متخصص و یا درمانگر آشنا به غربال و تشخیص اتیسم اتفاق خواهد افتاد. با این حال در مواردی ممکن است این اختلال تا سنین مدرسه تشخیص داده نشود و این تاخیر میتواند آسیب های جبران ناپذیری را برای کودک به همراه داشته باشد.
اوتیسم نوعی ناتوانی رشدی و یک اختلال نورولوژیک است که تاثیرات قابل توجهی بر ارتباطات کلامی (گفتار)، غیرکلامی و تعاملات اجتماعی فرد میگذارد. این اختلال اغلب تا قبل از سه سالگی آشکار شده و فرایند های آموزشی و یادگیری کودک را تحتالشعاع قرار میدهد. میزان شیوع اتیسم در حال حاضر، ۱ نفر در هر ۵۹ تولد است و مهمترین علتهای آن عوامل ژنتیکی و زیست محیطی شناخته شده است.
اکثر متخصصان معتقد هستند که هیچ درمانی برای اتیسم وجود ندارد اما روشهایی برای بهبود عملکرد اجتماعی، یادگیری و افزایش کیفیت زندگی کودکان و بزرگسالان مبتلا به اتیسم ابداع شده است. از آن جایی که اختلال اتیسم، طیف محور است و شدت های متفاوتی دارد، میزان نیاز به درمان نیز در مبتلایان متفاوت است. برخی افراد ممکن است حتی به درمان نیاز نداشته باشند یا به درمان کمی نیاز داشته باشند در حالی که برخی ممکن است نیازمند درمان های تهاجمی باشند.
گفتاردرمانی با هدف بهبود وضعیت گفتاری و ارتباطی به کودکان مبتلا به اتیسم ارائه میشود. از آنجایی که اختلالات ارتباطی سبب جدایی افراد مبتلا به اتیسم از محیط های تحصیلی و اجتماعی میشود، گفتاردرمانی تاثیر مهمی در بهبود وضعیت این افراد خواهد داشت.استفاده موثر از زبان به جهت برقراری ارتباطات اجتماعی، از مهمترین اهداف گفتاردرمانی کودکان مبتلا به اتیسم میباشد.پیشرفت مهارت های کلامی و افزایش کیفیت زندگی مبتلایان به این اختلال تاثیر به سزایی خواهد داشت.
یکی دیگر از اقسام اصلی علوم توانبخشی، آسیب شناسی گفتار، زبان و بلع یا به اختصار گفتاردرمانی میباشد که توسط متخصصان این رشته انجام میشود. متخصصان این حیطه با استفاده از متدهای درمانی که برای کودکان و بزرگسالان اختصاصی سازی شدهاند به حل مشکلات و بهبود کیفیت ارتباطی و گفتار و زبان این بیماران میپردازند.
بیمارانی که در اثر لکنت، اتیسم، مشکلات بلع، ناهنجاریهای صوتی، مشکلات ناشی از شکاف کام، اختلالات حاصله از سکته مغزی نظیر زبان پریشی و … دچار نقص در گفتار، زبان، بلع و ارتباط میشوند زیر چتر حمایتی این قسم از توانبخشی قرار میگیرند.
گفتاردرمانگران یکی از اعضای اصلی تیم توانبخشی میباشند که بخصوص در کنار متخصصان کاردرمانی و با استفاده از رویکردهای تیمی، به حل مشکلات ارتباطی کودکان میپردازند. همچنین مداخله و درمان مشکلات ارتباطی در سنین بزرگسالی، بخصوص برای بیماران مبتلا به لکنت و نقایص مغزی از وظایف اصلی گفتاردرمانگران میباشد.
علائم اوتیسم معمولاً در دو یا سه سالگی ظاهر میشوند البته بعضی از تاخیر های رشدی مرتبط با اوتیسم در اوایل ۱۸ ماهگی هم قابل تشخیص اند.
اختلال طیف اوتیسم به دلیل طیف گستردهای از علائم ممکن است در هر فرد به شکل متفاوتی بروز کند و هر فرد نقاط قوت و ضعف مجزایی را نشان دهد شاید به همین علت است که واژه ی اتیسم به تنهایی بیانگر این اختلال نیست و آن را با ASD یا اختلال طیف اوتیسم یادآور میشویم.
به طور کلی میتوان این علائم را بر اساس نسخه پنجم دی اس ام در دو دسته جای داد :
1) مشکل در ارتباط گیری و تعامل با سایرین و زبان غیر عادی
2) رفتارهای تکرار شونده و پردازش حسی حرکتی غیر طبیعی
این علائم بیشتر اوقات به تدریج ایجاد می شوند؛ اگر چه کودکانی هم هستند که پس از عبور از نقاط عطف رشدی با سرعت طبیعی، پسرفت در مهارتهای اجتماعی و ارتباط را تجربه میکنند.
