آشنایی با استون و کاربردهای آزمایشگاهی و صنعتی آن

0
رپورتاژ

استون یک ترکیب آلی با فرمول شیمیایی CH3COCH3 است که به عنوان پروپانون نیز شناخته می شود. این ترکیب ممکن است از طریق فعالیت ‌هایی مانند تولید مواد شیمیایی، استفاده از حلال ‌ها، نفت و گاز، انتشار گازهای گلخانه‌ ای توسط خودروها، سوزاندن چوب، تولید خمیر کاغذ و کاغذ، سوزاندن پلاستیک و خروج گاز از محل‌ دفع زباله در هوا منتشر شود.

استون چیست؟

استون یک مشتق هیدروکربنی است و به طور خاص در ساده ترین شکل خود به دلیل وجود گروه های عملکردی، یک کتون است. این ماده ممکن است از طریق فرآیندهای طبیعی مانند آتش سوزی جنگل ها یا آتشفشان ها آزاد شود. موجودات زنده نیز مقادیر کمی از این ماده را تولید می کنند. میکروارگانیسم ها، حشرات، گیاهان، حیوانات و انسان از طریق بسیاری از واکنش های بیوشیمیایی پیچیده ای که در بدن آن ها رخ می دهد استون تولید می کنند.

گروه عاملی استون که گروه کربونیل است از نظر ماهیت شیمیایی قطبی است؛ زیرا الکترونگاتیوی اکسیژن بیشتر از کربن است و یک پیوند قطبی ایجاد می کند. گروه کربونیل با آب تعامل دارد و به آن اجازه می دهد در پیوند هیدروژنی شرکت کند. اگرچه کتون ها نمی توانند با خود، پیوند هیدروژنی برقرار کنند، اما می توانند با مولکول های آب، پیوند هیدروژنی داشته باشند؛ به این دلیل و همچنین ویژگی قطبیت مولکولی، آن ها در آب حل می شوند.

ویژگی های استون

نقطه ذوب و جوش استون بسیار کمتر از آب است، زیرا استون به اندازه آب دارای نیروهای بین مولکولی قوی نیست. به دلیل نیروهای جاذبه ضعیف ‌تر بین مولکول‌های استون و نیروهای بین مولکولی بیشتر بین مولکول های آب به دلیل توانایی آنها در پیوند هیدروژنی، انرژی کمتری برای جدا کردن مولکول ‌های استون و تجزیه آنها مورد نیاز است.

از نظر ویژگی های ظاهری، استون یک مایع شفاف با ویسکوزیته مشابه آب است. از نظر شیمیایی، استون در دمای کمی پایین ‌تر از دمای معمول اتاق در فاز مایع و در دمای اتاق یا بالاتر در فاز بخار قرار دارد. استون یک عنصر اصلی در اکثر آزمایشگاه‌ ها است.

به عنوان یک حلال، استون در حل کردن لیپیدها، اپوکسی ها، رزین ها، لاک ها، اکسیداسیون و حتی موارد خاصی از کانی سازی سبک کاربرد دارد. از آنجایی که استون با آب قابل اختلاط است، متناسب با نیاز مورد نظر به راحتی به محلول هایی با غلظت های متفاوت تبدیل می شود.

خطرات زیست محیطی استون

استون می تواند از طریق تخلیه فاضلاب صنایع و شستشو از سایت‌ های دفع زباله‌ صنعتی و شهری وارد محیط آبی شود.

کاربرد های استون برای لکه بری

از استون برای از بین بردن لکه های روغن از روی دیوارها استفاده می شود. همچنین لکه های جوهر را می توان با استفاده از استون پاک نمود. این ماده به عنوان رقیق کننده رنگ، برای رنگ های روغنی و رزین ها نیز کاربرد دارد. یکی دیگر از موارد کاربرد استون، تمیز کردن قلم مو و سایر وسایلی است که در هنگام رنگ آمیزی به کار می روند.

کاربردهای صنعتی استون

استون در نقش یک حلال آلی در صنایع دارویی نیز استفاده می شود. این ترکیب در برخی قرص ها و داروهای مایع تراکم مناسب را ایجاد می کند.

گریدهای استون

فروش استون در گریدهای مختلفی انجام می شود که به بررسی آن ها می پردازیم.

  • گرید تکنیکال استون حاوی بالاترین سطح ناخالصی های آلی است. این امر، استون را غیر قابل استفاده نکرده و فقط برای اغلب محصولات مراقبت شخصی مناسب نیست.
  • استون گرید صنعتی برای تمیز کردن و چربی زدایی ماشین آلات فلزی استفاده می شود.
  • استون گرید آزمایشگاهی شکل فوق ‌العاده خالص این ترکیب است که برای مطالعات علمی، استخراج دارو و استریل کردن تجهیزات آزمایشگاهی دارای اجزای ظریف، مناسب است. از استون گرید آزمایشگاهی برای تمیز کردن ظروف شیشه‌ ای یا استریل کردن ابزار جراحی نیز استفاده می شود.

بازار استون

به طور کلی حجم محصول، برند شرکت تولیدکننده، درجه خلوص (گرید) از عوامل بسیار مهم برای تعیین قیمت فروش مواد شیمیایی صنعتی و خرید تجهیزات آزمایشگاهی هستند. قیمت استون نیز متناسب با این عوامل تعیین می شود.

نکات مهم استفاده از استون

  • استون بسیار قابل اشتعال است زیرا نقطه اشتعال آن کمتر از دمای اتاق است. به همین دلیل از قرار دادن استون در معرض جرقه یا شعله باز و دمای بالا به ویژه زمانی که غلظت بالایی از بخار استون در هوا وجود دارد، باید جلوگیری شود.
  • در صورتی که استون توسط یک منبع احتراق مجاور مشتعل شود، به سرعت و در دمای پایین می ‌سوزد و به آسانی باعث سوختگی پوست در معرض نور و همچنین سوختن موهای مجاور ناحیه آسیب دیده در طول آتش‌ سوزی اولیه می ‌شود.
  • برای جداسازی تمام منابع استون از آتش، گرما یا جرقه، استون همیشه باید در ظرفی مخصوص ذخیره شود. در اغلب موارد، آزمایشگاه‌ ها از بطری‌ های squirt که به طور ویژه برای نگهداری استون در نظر گرفته شده اند، استفاده می کنند.
  • استون همچنین دارای دودهای خفیف مضر است و می تواند در فاز مایع به طور ضعیفی پوست را تحریک کند. این سوزش با شستن ناحیه آسیب دیده با آب و صابون برطرف می شود. تماس استون با چشم ها باعث تحریک و قرمزی شدید می شود.
  • استنشاق دود شدید استون می تواند باعث غش یا حالت تهوع پرسنل آزمایشگاه شود. به بیانی دیگر، افرادی که از استون استفاده می کنند باید مراقب باشند که حتی از استنشاق موقت بخار استون اجتناب کنند و حتما دستکش نیتریل و عینک محافظ به همراه داشته باشند.
 

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.