بزرگترین راکتور همجوشی هستهای جهان در ژاپن افتتاح شد، مقدمهای برای کار رآکتور بسیار بزرگتر ITER فرانسه

در اول دسامبر (دیروز)، ژاپن JT-60SA، بزرگترین توکامک ابررسانای عملیاتی در جهان تا به امروز را افتتاح کرد. توکامک یک راکتور همجوشی هستهای است که به شکل یک دونات است. توکامک جدید ساخته شده در ژاپن با حمایت اتحادیه اروپا (EU) ساخته شده است.
البته راکتور آزمایشی حرارتی هستهای بینالمللی در حال ساخت (ITER) فرانسه که انتظار میرود چند سال دیگر افتتاح شود، در آینده از این رآکتور ژاپنی پیشی خواهد گرفت.
هدف این راکتور همجوشی هستهای نشان دادن این است که با طراحیهای موجود می توان مقدار خالص انرژی تولید کند. یعنی انرژی بیشتری نسبت به انرژی مصرفی باید از نیروگاه بیرون بیاید تا ساخت آن معنی پیدا کند. همجوشی هستهای این پتانسیل را دارد که مقدار زیادی انرژی پاک و بدون کربن آزاد کند. اما بازآفرینی شرایطی که در قلب ستارگان در روی زمین اتفاق میافتد، نیاز به سرمایه زیاد و طرحهای نوآورانه و صبوری زیاد دارد.
یک راهاندازی متفاوت از توکامک، به نام همجوشی محصور اینرسی، برآینده انرژی مثبتی را در سال گذشته نشان داده است، اما هنوز به اندازهای نیست که از نظر تجاری مقرون به صرفه باشد. این توکاماک، پلاسمای نگهداری شده در میدان مغناطیسی قوی را تا ۲۰۰ میلیون درجه سانتیگرادگرم میکند و جریانهایی با شدت ۱ میلیون آمپر از آن عبور میکند. در مقام مقایسه،یک مدار خانگی بین 15 تا 20 آمپر جریان دارد.
محققان انتظار دارند که جرم بیشتر پلاسما به آنها اجازه میدهد انرژی بیشتری و بیشتری استخراج کنند. به همین دلیل است که ITER بزرگتر طراحی شده است و امید دارند که تا سال 2035 ابتدا به همجوشی کامل دست یابند.
مارک لاشیز، مدیر فیوژن برای انرژی، میگوید JT-60SA برای نقشه راه بینالمللی همجوشی کلیدی است زیرا امکانی بینظیر برای یادگیری کار با این دستگاه همجوشی منحصر به فرد و به اشتراک گذاشتن دانش ارزشمند به دست آمده در آن با با ITER فراهم میکند.
سی و پنج کشور در پروژه ITER مشارکت دارند: کل اتحادیه اروپا، سوئیس، بریتانیا، هند، ژاپن، روسیه، چین و ایالات متحده. ITER در جنوب فرانسه در حال ساخت است و انتظار میرود اولین از سال 2025 دشروع به کار کند.





