چرا شیمی درمانی باعث ریزش مو می شود؟

رپورتاژ

شیمی درمانی یا درمان با استفاده از داروهای شیمیایی، روشی متداول برای درمانی بسیاری از بیماری‌ها از جمله سرطان است. این روش، از طریق اثرگذاری بر سلول‌های سرطانی و مهار فعالیت آن‌ها، سعی در کنترل و تخریب آن‌ها دارد. شیمی درمانی و ریزش مو همواره در کنار هم به کار می‌روند و بدون شک یکی از عوارض جانبی شایع این نوع درمان، ریزش مو است.

شیمی درمانی می‌تواند تأثیر منفی بر رشد و تقسیم سلول‌های مو داشته باشد و باعث تضعیف ریشه‌های مو و کاهش رشد موهای جدید شود. همچنین، برخی داروهای شیمی درمانی ممکن است به طور مستقیم به ساختار موها و فولیکول‌های مو آسیب برسانند و باعث ریزش آن‌ها شوند. این پدیده معمولاً موقت است و پس از پایان دوره شیمی درمانی، موها به طور مرحله به مرحله مجدداً رشد می‌کنند.

4 دلیل اصلی ریزش مو در شیمی درمانی

دلایل اصلی ریزش مو در شیمی درمانی را در زیر آورده‌ایم:

1. تأثیر مستقیم داروهای شیمیایی: داروهای شیمیایی مورد استفاده در این روند، به سلول‌های سرطانی هدف تزریق می‌شوند، اما به طور ناخواسته به سلول‌های سلامتی از جمله سلول‌های مویی نیز آسیب می‌رسانند. این داروها می‌توانند فرآیند رشد و تقسیم سلول‌های مویی را مختل کنند و در نتیجه باعث ریزش مو می‌شوند.
2. تأثیر بر ساختار مو: داروهای شیمیایی ممکن است ساختار و سلامت موها را تحت تأثیر قرار دهند. آن‌ها می‌توانند موها را ضعیف کنند، سبب شکنندگی و پوکی و در نهایت باعث ریزش مو گردند.
3. تأثیر بر فولیکول مو: فولیکول‌های مو، ساختارهای زنده و مسئول تولید مو هستند. شیمی درمانی می‌تواند به فولیکول‌های مو آسیب برساند و عملکرد آن‌ها را مختل کند. به طور معمول، فولیکول‌های مو بعد از اتمام درمان شیمیایی قادر به ترمیم و رشد مجدد موها می‌شوند، اما در برخی موارد، این فولیکول‌ها ممکن است به طور دائمی آسیب ببینند و توانایی رشد مجدد را از دست بدهند.
4. تأثیر روانشناختی و استرس: شیمی درمانی، فرآیندی دشوار و پراسترس برای بسیاری از بیماران است. استرس و نگرانی ناشی از بیماری و درمان می‌تواند عواملی باشند که ریزش مو را تسریع کنند.

مهم است بدانید که شیمی درمانی و ریزش مو معمولاً موقتی است و پس از اتمام دوره درمان، موها به طور طبیعی می‌توانند مجدداً رشد کنند. همچنین در برخی موارد، روش‌های پیشگیری و مراقبتی می‌تواند از ریزش مو در دوران درمان شیمیایی جلوگیری کند یا آن را کاهش دهد. مشاوره با پزشک معالج و متخصص شیمی درمانی به شما کمک می‌کند تا راهکارهای مناسب برای مراقبت از موهایتان را در طول درمان دریابید.

آیا شیمی درمانی و ریزش مو همواره همراه هم هستند؟

در اغلب موارد این دو همراه یکدیگر هستند ولی روش‌های متداولی جهت جلوگیری از ریزش مو در شیمی درمانی وجود دارد که در زیر به آن‌ها اشاره کرده‌ایم:

1. پوشش های خنک‌کننده پوست سر (هیپوترمی پوست سر): استفاده از پوشش‌هایی که با استفاده از مایع خنک‌کننده سرد شده‌اند، می‌تواند جریان خون در پوست سر و تأثیر شیمی درمانی بر موها را کاهش دهد. این روش می‌تواند در برخی از افراد موثر باشد، اما ممکن است عوارضی مانند احساس سردی و سردرد را به همراه داشته باشد.
2. کلاه‌های خنک‌کننده(Scalp Hypothermia) : استفاده از کیسه‌های یخ یا کلاه‌های خنک‌کننده می‌تواند قبل، حین و یا بعد از شیمی درمانی به صورت متناوب پوست سر را خنک کند و ریزش مو را کاهش دهد.
3. ماینوکسیدیل: استفاده از ماینوکسیدیل، که یک داروی تایید شده برای ریزش مو است، ممکن است در جلوگیری از ریزش مو مفید نباشد. اما برخی از مطالعات نشان می‌دهند که ماینوکسیدیل ممکن است رشد مجدد موها را تسریع کند.
4. ماساژ پوست سر: ماساژ پوست سر می‌تواند با افزایش جریان خون در فولیکول‌های مو، به جلوگیری از ریزش مو کمک کند. این روش ممکن است تأثیر کمتری در جلوگیری از ریزش مو داشته باشد، اما می‌تواند به عنوان یک روش تسکین‌دهنده برای بیمار مفید باشد.

مهم است به این نکته توجه کنید که شیمی درمانی و ریزش مو در اغلب موارد همراه یکدیگر هستند و ممکن است این روش‌های جلوگیری از ریزش مو تنها روی برخی از افراد جواب دهد.

مهم‌ترین نکات مراقبت مو پیش و در حین شیمی درمانی

دریافت مراقبت مناسب از موها قبل از درمان، در طول انجام آن و حتی پس از این پروسه بسیار مهم است. در ادامه، به برخی از مهم‌ترین نکات مراقبت مو قبل و در حین شیمی درمانی اشاره می‌کنیم:

قبل از درمان شیمی درمانی

1. با موهای خود ملایم باشید: موهای خود را با محصولات ملایم و متناسب با نوع مو شستشو دهید.
2. اجتناب از رنگ و فر دائم: قبل از درمان شیمی درمانی از رنگ و فر دائم خودداری کنید، زیرا این محصولات سبب تضعیف مو خواهند شد.
3. عدم استفاده از وسایل حرارتی: موهای خود را تا حد امکان به طور طبیعی خشک کنید و از وسایل حرارتی مانند اتو مو و بیگودی داغ استفاده نکنید. حرارت اضافی مصنوعی سبب آسیب و تضعیف موها می‌شود.
4. کوتاه کردن موها: قبل از شروع ریزش موها، می‌توانید موهای خود را کوتاه کنید تا ریزش آن‌ها کمتر قابل توجه باشد.

در طول درمان شیمی درمانی

1. نوازش و مراقبت از موهای باقی مانده: در طول درمان، موهای باقی مانده را به آرامی بشویید و با یک برس نرم آن‌ها را نوازش کنید.
2. تراشیدن سر: در صورت احساس خارش، حساسیت و تحریک‌شدگی پوست سر، ممکن است تراشیدن سر به شما کمک کند. با این کار، تحریک‌پذیری کاهش می‌یابد.
3. محافظت از پوست سر: اگر سر شما در معرض آفت شیمی درمانی است، مراقبت مناسب از پوست سر بسیار مهم است. در هنگام شستن موها، از آب گرم، شامپوها و محصولات نرم و بدون عطر استفاده کنید.
4. استفاده از محصولات مرطوب‌کننده: در طول شیمی درمانی و ریزش مو، پوست سر خشک، حساس و آسیب‌پذیر است. استفاده از محصولات مرطوب‌کننده مانند روغن‌ها و کرم‌ها می‌تواند به حفظ رطوبت و سلامت پوست سر کمک کند.
5. پوشش سر: در صورتی که احساس ناخوشایندی از ریزش موهای خود دارید، می‌توانید از وسایلی که سبب اطمینان بیشتر شما می‌شوند نظیر کلاه‌گیس، روسری یا کلاه استفاده کنید.

رشد مجدد مو پس از شیمی درمانی

موها معمولاً پس از شیمی درمانی دوباره رشد می‌کنند. همانطور که قبلاً اشاره کردیم، ریزش موی سر اغلب موقتی است و بعد از پایان دوره شیمی درمانی، ممکن است رشد موها مجدداً آغاز شود. زمانی که موها شروع به رشد می‌کنند، معمولاً این روند آهسته‌تر از رشد طبیعی موها ادامه می‌یابد و سرعت رشد کمتری دارد. بنابراین، ممکن است چندین هفته یا حتی چند ماه طول بکشد تا موهای شما بهبود یابند و دوباره شروع به رشد کنند.

همچنین، موهایی که مجدداً رشد می‌کنند، احتمالاً کمی متفاوت از موهای قبلی شما خواهند بود. این تفاوت می‌تواند شامل رنگ، بافت و حالت موها باشد. ممکن است موهای جدید شما فر بیشتری داشته باشند یا حتی رنگ آن‌ها تا زمانی که رنگدانه‌های مو فعال شوند، خاکستری شود.

این تغییرات معمولاً موقتی است و با گذر زمان و رشد موها، به حالت طبیعی خود بازمی‌گردد. در هر صورت، بهتر است با پزشک خود در مورد توقعات خود و هرگونه نگرانی در مورد رشد موها صحبت کنید تا او بتواند شما را به طور دقیق‌تر راهنمایی کند و اطلاعات لازم را در اختیارتان قرار دهد.