روزهایی که رادیو پادشاه بود! فناوری، تاریخچه و خاطرات فراموشنشدنی

زمانی که رادیو به عنوان یک فناوری انقلابی معرفی شد، دنیای ارتباطات برای همیشه تغییر کرد. از ابتدای قرن بیستم، رادیو به منبع اصلی اطلاعرسانی، سرگرمی و آموزش تبدیل شد و میلیونها نفر در سراسر جهان، شبها و روزهای خود را با آن سپری میکردند. برنامههای خبری، موسیقی، نمایشهای درام و برنامههای تعاملی از طریق امواج رادیویی به گوش مردم میرسیدند و خاطراتی نوستالژیک برای نسلهای مختلف رقم میزدند. با ظهور برندهای ماندگار و نوآوری در فناوری رادیو، این وسیله توانست خود را با نیازهای هر دوره تطبیق دهد. در دوران جنگهای جهانی و بحرانهای بزرگ، رادیو به عنوان سریعترین و مطمئنترین منبع خبر شناخته میشد و مردم با گوش سپردن به امواج آن، از وقایع روز مطلع میشدند. در ایران، برنامههای محبوبی مانند گلها، قصه ظهر جمعه و صبح جمعه با شما، جایگاه ویژهای در دل مخاطبان داشتند. اما با ظهور تلویزیون، اینترنت و رسانههای دیجیتال، نقش رادیو کمرنگتر شد. آیا دوران رادیو به پایان رسیده است، یا هنوز هم میتوان از آن لذت برد؟
۱- رادیو اولین رسانهای بود که اخبار را بهصورت زنده و گسترده پخش میکرد
قبل از ظهور رادیو، مردم برای دریافت اخبار به روزنامهها وابسته بودند که اطلاعات را با چند روز تأخیر منتشر میکردند. اما رادیو برای اولین بار امکان انتشار سریع و زنده اخبار را فراهم کرد و به منبع اصلی اطلاعرسانی برای میلیونها نفر تبدیل شد. در جنگ جهانی دوم، رادیو مهمترین ابزار برای انتشار اخبار میدان نبرد، سخنرانیهای رهبران و هشدارهای امنیتی بود. مردم برای شنیدن سخنرانی وینستون چرچیل در بریتانیا یا اعلام حملات هوایی در ایالات متحده، به رادیو گوش میدادند. در ایران نیز در دوران انقلاب ۵۷، رادیو ملی یکی از تأثیرگذارترین ابزارهای ارتباطی برای اطلاعرسانی و پخش بیانیهها بود. در دهههای بعد، هرچند تلویزیون و اینترنت جایگاه رادیو را به چالش کشیدند، اما در بحرانهایی مانند زلزلهها، جنگها و خاموشیهای گسترده، رادیو همچنان بهترین ابزار برای دریافت اخبار فوری محسوب میشود.

۲- فناوری رادیو از لامپهای خلا تا ترانزیستورهای کوچک تغییر کرد
نخستین رادیوها از لامپهای خلا (Vacuum Tubes) برای دریافت و تقویت امواج استفاده میکردند که بسیار بزرگ و پرمصرف بودند. در دهه ۱۹۵۰، با اختراع ترانزیستور (Transistor)، انقلابی در صنعت رادیو رخ داد و دستگاهها کوچکتر، سبکتر و کممصرفتر شدند. این پیشرفت باعث شد که رادیوهای جیبی وارد بازار شوند و مردم بتوانند در هر جایی به برنامههای رادیویی گوش دهند. در دهههای بعد، ظهور رادیوهای دیجیتال و اینترنتی امکانات جدیدی مانند پخش موجهای بلندتر، کیفیت صدای بهتر و ایستگاههای بینالمللی آنلاین را فراهم کرد. اما جالب است که برخی علاقهمندان به رادیوهای قدیمی آنالوگ هنوز هم مدلهای لامپی کلاسیک را جمعآوری میکنند و از صدای گرم و نوستالژیک آنها لذت میبرند.
۳- رادیوهای لوکس، نمادی از تجمل در دهههای ۳۰ و ۴۰ بودند
در دوران طلایی رادیو، داشتن یک دستگاه رادیوی لوکس نمادی از ثروت و جایگاه اجتماعی بالا بود. برندهای معتبری مانند فیلیپس (Philips)، گراموفون ویکتور (Victor Talking Machine)، زنیت (Zenith) و تلفونکن (Telefunken) مدلهای گرانقیمت و دستساز رادیو را تولید میکردند که با چوبهای مرغوب، صفحههای طلاکاریشده و طراحیهای هنری عرضه میشدند. برخی از این رادیوها دارای بلندگوهای داخلی با کیفیت بالا و قابلیت پخش موسیقی از صفحات گرامافون بودند. در ایران نیز، خانوادههای مرفه در دهه ۳۰ و ۴۰ شمسی، رادیوهای لوکس وارداتی را در خانههای خود نگهداری میکردند و شبها در کنار آن به برنامههای رادیویی گوش میدادند.

۴- موج کوتاه رادیو؛ پنجرهای به دنیای ممنوعه
رادیوهای موج کوتاه (Shortwave Radio) در بسیاری از کشورها به ابزاری برای دسترسی به اخبار و اطلاعات خارج از سانسور دولتی تبدیل شدند. این موجهای بلندتر نسبت به FM و AM میتوانستند فاصلههای بینالمللی را طی کنند و امکان شنیدن ایستگاههای خارجی را فراهم میکردند. در دوران جنگ سرد، بسیاری از کشورهای کمونیستی تلاش کردند با پارازیت انداختن روی موجهای خارجی، دسترسی مردم به اخبار مستقل را محدود کنند. با این حال، مردم با روشهای مختلف مانند ساختن آنتنهای تقویتی یا گوش دادن در ساعات خاص شب، همچنان به ایستگاههایی مانند BBC، صدای آمریکا و رادیو اروپای آزاد گوش میدادند. این موجها همچنین در دهه ۶۰ و ۷۰ شمسی در ایران، یکی از راههای شنیدن برنامههای خارجی بودند.
۵- رادیو و گزارشهای زنده ورزشی؛ لحظات خاطرهانگیز
پیش از تلویزیون، رادیو تنها راه شنیدن گزارشهای زنده مسابقات ورزشی بود و گزارشگران با هیجان و جزئیات دقیق، بازیها را توصیف میکردند. بسیاری از طرفداران فوتبال در دهههای ۳۰ و ۴۰، از طریق رادیو، مسابقات جام جهانی و لیگهای محلی را دنبال میکردند. در ایران، گزارشگران مشهوری مانند عطاءالله بهمنش با لحن پرانرژی خود، هیجان مسابقات فوتبال، کشتی و مسابقات المپیک را به شنوندگان منتقل میکردند.
حتی در ایران تقریبا میانه دهه 70 همچنان رادیو راهی برای گوش کردن زنده به مسابقههیا فوتبال بود. چرا که پخش زنده هنوز جا نیفتاده بود. در واقع اولین رویدادی که به صورت گسترده از تلویزیون ایران پخش زنده شد جام جهانی 1994 بود و قبل از آن در بهترین شرایط با یک نیمه تاخیر مسابقات پخش میشدند!
حتی امروزه، بسیاری از رانندگان و مسافران جادهای، هنوز هم رادیو FM را برای گوش دادن به گزارشهای زنده مسابقات ورزشی انتخاب میکنند. این سنت قدیمی، یکی از دلایلی است که باعث شده رادیو هنوز هم در دنیای دیجیتال زنده بماند.

۶- نمایشهای رادیویی و قصههای شبانه، تلویزیونِ دوران قبل از تلویزیون بودند
پیش از فراگیر شدن تلویزیون، نمایشهای رادیویی یکی از مهمترین سرگرمیهای مردم در سراسر جهان بودند. این نمایشها شامل داستانهای جنایی، درام، علمیتخیلی و حتی طنز بودند که با صداگذاری حرفهای و موسیقیهای هیجانانگیز اجرا میشدند. در ایران، برنامههایی مانند “قصه ظهر جمعه” و “قصه شب” میلیونها شنونده داشتند و باعث میشد خانوادهها شبها دور رادیو جمع شوند. بسیاری از این داستانها بهقدری تأثیرگذار بودند که مردم شخصیتهای آنها را کاملاً باور میکردند. در کشورهای دیگر، نمایشهایی مانند “جنگ دنیاها” (War of the Worlds) که توسط اورسن ولز در سال ۱۹۳۸ اجرا شد، چنان واقعی به نظر رسید که باعث وحشت عمومی شد و مردم فکر کردند که زمین واقعاً توسط موجودات فضایی اشغال شده است. حتی پس از ظهور تلویزیون، نمایشهای رادیویی همچنان طرفداران خود را حفظ کردند و بعدها در قالب پادکستها دوباره محبوب شدند.
۷- موج FM، دوست رانندگان و مسافران جادهای شد
پیش از توسعه رادیو FM در دهه ۱۹۵۰، بیشتر ایستگاههای رادیویی بر روی موج AM پخش میشدند که کیفیت صدای پایینتری داشت. اما موج FM، که کیفیت صدای بهتری ارائه میداد و کمتر دچار نویز و تداخل فرکانسی میشد، به سرعت به انتخاب محبوب رانندگان و مسافران تبدیل شد. در دهه ۷۰ و ۸۰ میلادی، بسیاری از ایستگاههای موسیقی و برنامههای گفتوگو محور، پخش خود را به موج FM منتقل کردند. یکی از مزیتهای بزرگ رادیو FM این بود که رانندگان در جادهها میتوانستند بدون نگرانی از قطع شدن سیگنال، موسیقی و اخبار را دنبال کنند. امروزه، حتی با وجود اینترنت و پخش آنلاین، بسیاری از رانندگان هنوز رادیو FM را به عنوان همراه همیشگی در جادهها ترجیح میدهند.

۸- رادیوهای محلی نقش مهمی در حفظ فرهنگ و هویت جوامع داشتند
در کنار ایستگاههای ملی و بینالمللی، رادیوهای محلی نیز نقش بزرگی در حفظ و گسترش فرهنگ بومی ایفا کردند. بسیاری از مناطق روستایی و شهرهای کوچک که دسترسی محدودی به رسانههای دیگر داشتند، از طریق رادیوهای محلی اخبار، موسیقی و برنامههای مخصوص جامعه خود را دریافت میکردند. در برخی کشورها، این ایستگاهها نقش مهمی در آموزش زبانهای محلی و حفظ گویشهای در حال انقراض داشتند. همچنین، برنامههایی مانند مسابقات محلی، پخش موسیقی سنتی و داستانهای عامیانه در این ایستگاهها اجرا میشدند و به مردم احساس تعلق میدادند. حتی امروزه، با وجود اینترنت و رسانههای مدرن، برخی رادیوهای محلی همچنان به کار خود ادامه میدهند و مورد حمایت مخاطبان خود هستند.
۹- برخی ایستگاههای رادیویی پیامهای رمزی و اسرارآمیز پخش میکردند
یکی از عجیبترین بخشهای تاریخ رادیو، پخش ایستگاههای عددی (Numbers Stations) بود که پیامهای رمزی را به زبانهای مختلف ارسال میکردند. این ایستگاهها معمولاً صدای یک نفر که مجموعهای از اعداد یا کلمات بیمعنی را تکرار میکرد، پخش میکردند. بسیاری معتقدند که این ایستگاهها برای ارتباط با جاسوسان در کشورهای دیگر مورد استفاده قرار میگرفتند. برخی از مشهورترین این ایستگاهها شامل “لینکلنشایر پوچر” (Lincolnshire Poacher) و “ستاره سیاه” (Black Star) بودند که به مدت چندین دهه روی موج کوتاه پخش میشدند. دولتها هرگز بهطور رسمی وجود این ایستگاهها را تأیید نکردند، اما برخی اسناد نشان دادهاند که این روش در دوران جنگ سرد برای ارسال پیامهای سری به عوامل مخفی استفاده میشده است.

۱۰- بعد از غروب، ایستگاههای رادیویی دوردست بهتر شنیده میشدند
یکی از پدیدههای جالب درباره رادیوهای موج کوتاه و متوسط این است که امواج آنها بعد از غروب آفتاب مسافت بیشتری را طی میکنند. این موضوع به دلیل تغییرات در لایه یونوسفر (Ionosphere) زمین رخ میدهد که امواج رادیویی را در شب بهتر منعکس میکند. به همین دلیل، بسیاری از شنوندگان حرفهای رادیوهای موج کوتاه، شبها میتوانستند ایستگاههایی را از کشورهای دیگر دریافت کنند که در طول روز قابل شنیدن نبودند. در دهههای گذشته، مردم با استفاده از آنتنهای دستساز و چرخاندن دقیق گیرندههای خود تلاش میکردند ایستگاههای رادیویی مخفی یا دوردست را دریافت کنند. این تجربه، یکی از جذابترین بخشهای دنیای رادیو بود که امروزه با گسترش اینترنت و پخش آنلاین، کمتر مورد توجه قرار میگیرد.
۱۱- رادیو و آموزش؛ کلاس درسی برای میلیونها نفر
از همان ابتدای ظهور رادیو، این وسیله نهتنها برای سرگرمی، بلکه به عنوان یک ابزار آموزشی قدرتمند مورد استفاده قرار گرفت. در دهههای ۳۰ و ۴۰ میلادی، بسیاری از کشورهای در حال توسعه که مدارس و معلمان کافی نداشتند، از برنامههای رادیویی آموزشی برای تدریس ریاضی، علوم و زبان استفاده کردند. در دوران جنگ جهانی دوم، بسیاری از سربازان با گوش دادن به برنامههای آموزشی رادیویی مهارتهای جدیدی مانند زبانهای خارجی و اصول بهداشت و سلامت را یاد میگرفتند. در ایران نیز، در دهههای گذشته، رادیو معلم برنامهای بود که به دانشآموزان مناطق دورافتاده کمک میکرد تا دروس خود را بهتر یاد بگیرند. در برخی کشورها، دانشگاههای رادیویی ایجاد شدند که دروس خود را از طریق امواج پخش میکردند تا افرادی که دسترسی به آموزش حضوری نداشتند، بتوانند تحصیل کنند. این روش تا مدتها در کشورهای آفریقایی و آمریکای جنوبی مورد استفاده قرار گرفت و حتی امروزه نیز پادکستهای آموزشی، جایگزینی مدرن برای آموزش از طریق امواج رادیویی شدهاند.

۱۲- رادیوهای ماهوارهای؛ شکستن مرزهای پخش سنتی
با پیشرفت فناوری، رادیوهای ماهوارهای (Satellite Radio) توانستند محدودیتهای امواج آنالوگ را از بین ببرند و صدای رادیو را بدون افت کیفیت به سراسر جهان ارسال کنند. این فناوری در دهه ۹۰ میلادی گسترش پیدا کرد و شرکتهایی مانند سایریوس XM (Sirius XM) در آمریکا، اولین سرویسهای رادیویی ماهوارهای را راهاندازی کردند. رادیوهای سنتی اغلب به دلیل محدودیت برد امواج و وجود نویز در مناطق دوردست، مشکلاتی داشتند، اما رادیوهای ماهوارهای این مشکلات را برطرف کردند و امکان دریافت امواج را در هر نقطهای از جهان، حتی در اقیانوسها و بیابانها، فراهم کردند. این نوع رادیوها همچنین به رانندگان کامیونها و مسافران اجازه دادند که بدون تغییر فرکانس، در مسافتهای طولانی به برنامههای موردعلاقه خود گوش دهند. امروزه، بسیاری از سرویسهای پخش موسیقی و اخبار مانند رادیوهای دیجیتال اینترنتی، جایگزین این فناوری شدهاند، اما رادیوهای ماهوارهای هنوز هم در برخی نقاط جهان کاربرد دارند.
۱۳- رادیوهای کلکسیونی؛ یادگارهایی ارزشمند برای علاقهمندان
با گذشت زمان، بسیاری از رادیوهای قدیمی بهعنوان اشیای کلکسیونی ارزشمند شناخته شدهاند و علاقهمندان زیادی حاضرند برای خرید یک مدل نادر، مبلغ زیادی بپردازند. برخی از مدلهای رادیوهای لامپی قدیمی که در دهههای ۳۰ و ۴۰ میلادی تولید شدهاند، به دلیل طراحیهای هنری و فناوری منحصربهفرد خود، در بازار کلکسیونرها بسیار محبوب هستند. برندهایی مانند زنیت، فیلیپس و RCA، از جمله برندهایی هستند که برخی مدلهای قدیمی آنها به قیمتهای بالایی در مزایدهها فروخته میشود. علاوه بر این، برخی از مجموعهداران علاقه دارند رادیوهای کلاسیک را بازسازی و تعمیر کنند تا همچنان قابل استفاده باشند. بعضی از این رادیوهای آنتیک، دارای چوبهای منبتکاریشده و صفحههای کنترل مکانیکی هستند که آنها را به یادگارهایی زیبا از گذشته تبدیل میکنند.

۱۴- سانسور و پارازیت؛ تلاش حکومتها برای محدود کردن امواج رادیویی
در بسیاری از دورههای تاریخی، دولتها تلاش کردهاند که رادیوهای خارجی را از دسترس مردم خارج کنند، زیرا این رسانه نقش مهمی در انتشار اطلاعات مستقل و بیطرف داشت. در دوران جنگ جهانی دوم و جنگ سرد، برخی کشورها امواج رادیوهای خارجی مانند BBC، صدای آمریکا و رادیو اروپای آزاد را مسدود کردند تا مانع دسترسی مردم به اطلاعاتی خارج از کنترل دولت شوند.
کشورهای کمونیستی مانند شوروی و چین نیز با استفاده از فرستندههای قدرتمند پارازیتانداز، تلاش میکردند که جلوی شنیدن برنامههای غربی را بگیرند. اما مردم با استفاده از آنتنهای دستساز و گوش دادن در ساعات خاص شب، همچنان میتوانستند برخی از این برنامهها را دریافت کنند.
۱۵- آیا رادیو مرده است یا همچنان میتوان از آن لذت برد؟
با ظهور اینترنت، شبکههای اجتماعی و استریمهای صوتی، بسیاری تصور میکردند که رادیو برای همیشه منسوخ خواهد شد. اما برخلاف این پیشبینیها، رادیو همچنان زنده است و شنوندگان وفادار خود را حفظ کرده است. امروزه، بسیاری از ایستگاههای رادیویی به رادیوهای اینترنتی تبدیل شدهاند و از طریق اپلیکیشنهای موبایل، پادکستها و سرویسهای آنلاین، همچنان مخاطبان خود را جذب میکنند. علاوه بر این، برخی افراد هنوز هم لذت گوش دادن به رادیوهای آنالوگ را ترجیح میدهند و معتقدند که صدای گرم و طبیعی آن، حسی نوستالژیک دارد. برنامههای زنده، گزارشهای خبری فوری، نمایشهای طنز و پخش موسیقی، همچنان دلایل اصلی بقای رادیو هستند. در عصر دیجیتال، رادیو فقط شکل خود را تغییر داده است، اما هرگز بهطور کامل از بین نرفته است.

۱۶- ایستگاههای رادیویی آماتوری؛ وقتی مردم خودشان فرستنده داشتند
رادیوهای آماتوری (Ham Radio) یکی از جذابترین جنبههای دنیای رادیو بود که به مردم اجازه میداد خودشان یک ایستگاه رادیویی شخصی راهاندازی کنند. از اوایل قرن بیستم، علاقهمندان به فناوری شروع به ساخت فرستندههای کوچک کردند و با دیگر کاربران از راه دور ارتباط برقرار میکردند. بسیاری از این افراد بدون مجوز رسمی، اما با دانش مهندسی و علاقه زیاد، اقدام به پخش موسیقی، اخبار محلی یا پیامهای شخصی کردند. در برخی کشورها، دولتها مجبور شدند قوانین سختگیرانهای برای کنترل رادیوهای آماتوری وضع کنند، زیرا برخی از این ایستگاهها میتوانستند بر روی امواج رسمی تداخل ایجاد کنند. در مواقع اضطراری، مانند وقوع بلایای طبیعی و قطعی ارتباطات رسمی، رادیوهای آماتوری نقش حیاتی در ارسال پیامهای امدادی و کمکرسانی ایفا کردند. حتی امروزه، بسیاری از علاقهمندان به رادیوهای آماتوری در سراسر جهان همچنان به برقراری ارتباط با یکدیگر ادامه میدهند.
۱۷- کیتهای ساخت رادیو؛ آموزش علم الکترونیک به نسلهای مختلف
در بسیاری از دهههای گذشته، یکی از سرگرمیهای رایج بین نوجوانان و دانشآموزان، ساخت رادیو با استفاده از کیتهای آموزشی بود. این کیتها معمولاً شامل قطعات اولیه مانند ترانزیستور، مدارهای ساده و آنتنهای کوچک بودند که به افراد اجازه میداد تا یک گیرنده رادیویی واقعی بسازند. این پروژهها نقش مهمی در آموزش اصول الکترونیک، امواج رادیویی و نحوه عملکرد گیرندهها داشتند. بسیاری از مهندسان و فناوران مشهور، علاقه خود به الکترونیک را از طریق این کیتها آغاز کردند. در دهههای ۶۰ و ۷۰ میلادی، این کیتها یکی از پرطرفدارترین وسایل آموزشی بودند و در کتابهای راهنمای علمی و مجلات فناوری به آنها پرداخته میشد. برخی از این رادیوهای دستساز به قدری ساده بودند که فقط با استفاده از یک سکه یا تیغ و یک سیم مسی میتوانستند امواج را دریافت کنند. هنوز هم برخی از مدارس و انجمنهای علمی، کلاسهای آموزشی ساخت رادیو برگزار میکنند تا دانشآموزان با اصول امواج الکترومغناطیسی آشنا شوند.

۱۸- رادیوهای اضطراری؛ نجاتدهنده در شرایط بحرانی
رادیوهای اضطراری نقش مهمی در حوادث طبیعی، جنگها و خاموشیهای گسترده ایفا کردهاند. در شرایطی که تلفنهای همراه و اینترنت قطع میشوند، تنها وسیلهای که میتواند اطلاعات حیاتی را به مردم منتقل کند، رادیوهای باتریخور یا شارژی است. بسیاری از این رادیوها دارای دینام دستی یا سلولهای خورشیدی هستند تا بدون نیاز به برق، به کار خود ادامه دهند. در بسیاری از کشورها، دولتها به شهروندان توصیه میکنند که همیشه یک رادیوی اضطراری در خانه یا خودرو داشته باشند تا در مواقعی مانند زلزله، طوفان و خاموشیهای طولانیمدت بتوانند اطلاعات ضروری را دریافت کنند. در زمان جنگ جهانی دوم، بسیاری از کشورها به شهروندان خود رادیوهای ویژه نظامی دادند تا بتوانند پیامهای دولتی را دریافت کنند. امروزه، رادیوهای اضطراری دیجیتال با قابلیت دریافت امواج FM، AM و موج کوتاه، در بازار موجود هستند و در میان مسافران و ماجراجویان طبیعت بسیار محبوباند.
19- تلاش برای احیای رادیو در قالب پادکستها و رادیوهای اینترنتی
با ظهور اینترنت و کاهش محبوبیت رادیوهای سنتی، بسیاری از ایستگاههای رادیویی تلاش کردند خود را با فناوریهای جدید وفق دهند. یکی از این راهها، ایجاد رادیوهای اینترنتی و پادکستها بود که به مردم اجازه میداد برنامههای موردعلاقه خود را هر زمان که بخواهند بشنوند. پادکستها در واقع شکل مدرنشده نمایشهای رادیویی هستند که بر روی اینترنت پخش میشوند و موضوعاتی مانند اخبار، موسیقی، تاریخ، فناوری و سرگرمی را پوشش میدهند. امروزه بسیاری از رادیوهای سنتی، نسخههای دیجیتالی برنامههای خود را نیز منتشر میکنند تا بتوانند همچنان مخاطبان خود را حفظ کنند. برخی از ایستگاههای قدیمی نیز به رادیوهای دیجیتال تبدیل شدهاند و از طریق برنامههای موبایل و وبسایتها، محتوای خود را پخش میکنند. این تحول نشان میدهد که رادیو هرگز از بین نرفته است، بلکه فقط شکل آن تغییر کرده است و همچنان جایگاه مهمی در دنیای رسانه دارد.
20- ضبط برنامههای رادیویی؛ از کاست تا دیجیتال
ضبط برنامههای رادیویی برای اولین بار در دهه ۱۹۳۰ میلادی با استفاده از دستگاههای ضبط سیمی و دیسکهای مومی (Wire Recorders & Wax Discs) انجام شد، اما این روشها گران و پیچیده بودند. در دهه ۱۹۵۰، با ورود دستگاههای ضبط نوار مغناطیسی ریلی (Reel-to-Reel Tape Recorders)، ضبط برنامههای رادیویی در ایستگاههای حرفهای و برخی خانههای علاقهمندان آسانتر شد. اما ضبط برنامههای رادیویی توسط عموم مردم در دهه ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، با گسترش دستگاههای کاست ضبط صوت (Cassette Tape Recorders) به اوج خود رسید. بسیاری از مردم موسیقیهای موردعلاقه خود یا حتی برنامههای طنز، نمایشهای رادیویی و اخبار مهم را روی کاست ضبط میکردند تا بعداً بتوانند دوباره گوش دهند. در ایران، برخی از مردم برنامههای محبوب مانند “گلها”، “قصه ظهر جمعه” و “صبح جمعه با شما” را ضبط و آرشیو میکردند. در دهه ۹۰، با ورود دستگاههای مینیدیسک (MiniDisc) و سپس ضبطکنندههای دیجیتال، کیفیت ضبط برنامههای رادیویی بهبود یافت. امروزه، بسیاری از ایستگاههای رادیویی برنامههای خود را به صورت فایلهای دیجیتال منتشر میکنند تا شنوندگان بتوانند در هر زمان آنها را دانلود و گوش کنند. این تغییرات نشان میدهد که علاقه مردم به ضبط و نگهداری خاطرات صوتی، با فناوریهای جدید همچنان ادامه دارد.





