عنوان بلوک
- دانش
عقاب «هاست»، پرندهای با پنجههای ببر و بالهایی به اندازهٔ یک اتاق؛ وحشتناکترین عقاب تاریخ که انسان را هم شکار میکرد
در ذهن ما، عقاب نماد قدرت و شکوه آسمان است؛ اما هیچیک از عقابهای امروزی حتی به سایهای از عظمت «عقاب هاست» (Haast’s Eagle) نزدیک نمیشوند. این شکارچی شگفتانگیز، که زمانی در جزیره جنوبی نیوزیلند میزیست، بهقدری عظیم بود که بالهایش تا سه متر گشوده میشدند و پنجههایش بهاندازهٔ پنجههای…
- پزشکی و سلامت
کروم در بدن چه میکند؟ آیا واقعاً یک عنصر ضروری است؟
درخششی نقرهای در سرویس بهداشتی یا شیرآب آشپزخانه، شاید نخستین تصویری باشد که از فلز کروم به ذهن میرسد؛ فلزی که همواره نماد براقبودن و دوام بوده است. اما پشت این درخشش فلزی، پرسشی علمی و بحثبرانگیز نهفته است: آیا کروم برای بدن انسان واقعاً ضروری است؟ شرکتهای مکملسازی سالهاست…
- آپدیت
لینوکس و رؤیای آزادی دیجیتال؛ چرا کاربرانش هنوز در اقلیت است؟
در گوشهای از اینترنت، انجمنی از کاربران پرشور وجود دارد که با افتخار از استقلال دیجیتال خود حرف میزنند. آنها به جای خرید سیستمهای آمادهٔ بسته، خودشان سیستمعامل نصب میکنند، کد مینویسند، ظاهر میزکارشان را میسازند و میگویند که «کاربر واقعی باید اختیار ابزارش را در دست بگیرد». نام این…
- آپدیت
چرا کاربران زیادی از ویندوز شکایت میکنند ولی در واقعیت پی سی و لپتاپ آنها ویندوزی است؟!
هر کاربر کامپیوتر شخصی احتمالاً چنین صحنهای را تجربه کرده است: سیستم ناگهان هنگ میکند، صداهای فن بلند میشود، و پیغام آبی معروف یا بهاصطلاح «Blue Screen of Death» ظاهر میشود. او غر میزند، قول میدهد که این آخرین بار است که ویندوز را تحمل میکند، و تصمیم میگیرد به…
- آپدیت
روانشناسی نور؛ چرا رنگ و شدت روشنایی بر خلقوخو تأثیر دارد؟
وقتی صبح زمستانی، پردهٔ اتاقت را کنار میزنی و نور سفید و سردی از میان ابرها روی دیوار مینشیند، حس میکنی روز هنوز گرم نشده است. حالا همان صحنه را با نوری زرد و نرم تصور کن؛ دیوارها زندهترند، ذهنت آرامتر است و حتی چای صبح بوی بهتری دارد. این…
- آپدیت
تاریخچه کامل لامپها؛ از ادیسون تا LEDهای کوانتومی
در شهری تاریک در اواخر قرن نوزدهم، وقتی هوا رو به غروب میرفت، تنها چیزی که خیابانها را روشن میکرد شعلههای لرزان گاز بودند. چراغهایی که دود میکردند، بوی نفت میدادند و سایههای سنگینی بر دیوار میانداختند. اما در یکی از کارگاههای شلوغ نیوجرسی، مردی به نام «توماس ادیسون» شب…
- آپدیت
از نئون تا زنون؛ داستان تابلوها و لامپهایی که به واسطه این گازها روشن شدند
شبهای شهری دهه ۱۹۲۰ را تصور کن؛ خیابانهایی خیس از باران، مغازههایی با تابلوهای نئون که در مه میدرخشند و رهگذری که با چشمان خیره به تابلوی «کافه پاریس» مینگرد. نور سرخ–نارنجی نئون چیزی فراتر از روشنایی بود؛ زبان تازهای برای تمدن مدرن شد، نوری که نه از شعله و…
- آپدیت
چرا فلزات قلیایی تا این حد واکنشپذیرند؟
تصور کن تکهای کوچک از سدیم (Sodium) را درون ظرف آبی آرام بیندازی. در یک لحظه، سطح آب به جوش میآید، صدای جلز و ولز شنیده میشود و شعلهای بنفشفام از سطح بیرون میجهد. همین واکنش، که از دید یک تماشاگر شاید شبیه جادوی خشمگین طبیعت باشد، در واقع نتیجهی…
- آپدیت
چرا گازهای نجیب واکنشپذیری کمی دارند؟
اگر روزی به سراغ جدول تناوبی (Periodic Table) بروید، در انتهای سمت راست آن ستونی وجود دارد که از نظم و آرامشی خاص برخوردار است؛ ستون گازهای نجیب (Noble Gases). نامهایی آشنا مانند هلیوم، نئون، آرگون، کریپتون، زنون و رادون در این ستون جای دارند. در حالیکه بیشتر عناصر شیمیایی…
- آپدیت
باتری سدیم-یون؛ رقیب نوظهور باتریهای لیتیومی
در سالهای اخیر، جهان با پدیدهای بیسابقه روبهرو شده است: انفجار تقاضا برای باتریها. خودروهای برقی، موبایلها، لپتاپها و حتی شبکههای برق، همگی تشنه منبعی مطمئن برای ذخیره انرژیاند. تا امروز، باتریهای لیتیوم-یون (Lithium-Ion Batteries) پادشاه بیچونوچرای این عرصه بودهاند. اما هر پادشاهی روزی به چالشی تازه برمیخورد. قیمت روبهافزایش…
- ادبیات
مرگ ایوان کلیما؛ وجدان بیدار قرن دیوانه و صدای مقاومت در برابر تمامیتخواهی
صبحی آرام در پراگ، پایتخت جمهوری چک، با خبری تلخ آغاز شد: ایوان کلیما (Ivan Klíma) نویسنده، منتقد و روشنفکری که تجربه زیست تحت حاکمیت دو رژیم تمامیتخواه را داشت و با واژه با آنها جنگیده بود، در ۹۴ سالگی چشم از جهان فروبست. خانهای که سالها مأمن نوشتن و…
- آپدیت
استخراج اعماق دریا؛ آیا پاسخ کمبود لیتیوم در اقیانوسها نهفته است؟
کشتیای پژوهشی در میانه اقیانوس آرام لنگر انداخته است. سطح آب آرام است، اما صدها متر پایینتر از آن، جهانی ناشناخته و پر از فلزات ارزشمند قرار دارد. درون تاریکی و فشار شدید اعماق، تودههایی شبیه سیبزمینی روی بستر دریا پراکندهاند. این گرههای معدنی (Polymetallic Nodules) غنی از نیکل، کبالت،…
