فیلم سیریانا : معرفی و بررسی
دیروز فرصتی پیش آمد تا فیلم “سیریانا” را ببینم. در روزنامهها و مجلات و سایتها مخصوصا این یکی دو ماهه مطالب زیادی را میشد ، درباره این فیلم دید.
اگر به دنبال یک فیلم سرگرمکننده هستید که هضم و جذبش آسان باشد و بشود در آخر شب پس از کار روزانه آن را دید و تجدید قوا کرد ، فیلم سیریانا ، فیلم مناسبی برایتان نیست.
خوب برویم سراغ فیلم : فیلم با صدای اذان و اللهاکبر و نمایی از کارگران پاکستانی در یک شهر فرضی عربی کناره خلیج فارس شروع میشود ، در کمال تعجب صحنه بعدی فیلم متعلق به تهران و یک پارتی است و شما جورج کلونی را میبینید که در یک پارتی در تهران شرکت کرده است. در ادامه جورج کلونی در یک بمبگذاری در تهران مشارکت میکند.این قسمتها در لوسانجلس فیلمبرداری شدهاند و از بازیگران ایرانی در آنها استفاده شده است. اینها سکانسهایی هستند که در مجلات سینمایی و حتی سایتها و وبلاگها به آنها اشاره نشده است!
فیلم سیریانا ، فیلمی است پازلگونه و پر از کاراکترهای مختلف و روابط متعدد . اعتراف میکنم تا آخر فیلم برای اینکه سررشته حوادث از دستم خارج نشود ، زحمت زیادی متحمل شدم!
فیلم را استیون گیگان نوشته و کارگردانی کرده است.فیلمنامه بر اساس کتابی به نام “شری نمیبینم” نوشته شده است. گیگان نویسنده فیلم ترافیک هم بوده است.
از هنرپیشههای مشهور فیلم جورج کلونی ،مت دیمون و آماندا پیت را میتوان نام برد.
فیلم کلا درباره فساد و بازیهای پشت پرده صنعت نفت جهانی است . ولی نوع پرداخت فیلم وقایعنگارانه است و نه قضاوتگرانه ، به عبارت دیگر فیلم قضاوت را به تماشاگر سپرده و خود هیئت منصفه تشکیل نداده است ، گرچه با توجه به بینش و علایق خود در حین تماشای این فیلم حتما موضعگیری خواهید کرد ولی فیلم نگاهی سیاه و سفید به کاراکترها و وقایع ندارد ، نه خوب مطلق درست کرده و نه شر مطلق آفریده. همیشه فیلمهایی از این دست را پسندیدهام.
گویا بعد از ساخته شدت و اکران فیلم ، مخالفتهایی هم با آن در آمریکا و غرب انجام شده است. جورج کلونی در مقام پاسخ جمله جالبی گفته:”اگر به دلیل مخالفت با سیاستهای آمریکا به من لقب خائن دادهاند به این لقب افتخار میکنم ، زیرا میخواهم در جبهه حق تاریخ باشم.” گرچه فیلم نگاه جانبگرانه نداشته ولی داشتن همین نگاه بیطرفانه در هالیوود چیز مرسوم و معمولی نیست.
اگر بخواهم به بعضی از شخصیتهای اصلی این فیلم بپردازم میتوانم به این موارد اشاره کنم: کارگران پاکستانی که باید در شرایطی غیرانسانی در یکی از کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس کار کنند ، عوامل واشنگتننشین سیاستگذار ، دو شاهزاده عرب یکی روشنفکر و رفورمیست ودیگری خوشگذران ، شرکتهای نفتی چینی و آمریکایی ، مت دیمون در نقش یک کارشناس نفتی خبره ، جورج کلونی بازیگری که 15 کیلوگرم برای ایفای نقش وزن در عرض یک ماه وزن اضافه کرده در نقش یک مأمور سیا و…
میبینید که تعدد شخصیت زیادی در این فیلم داریم و حوادث لزوما به ترتیب چیده نشدهاند.
میگویند که شاهزاده عرب روشنفکر در این فیلم کنایهای است از “رفیق حریری” ، البته به نظر میرسد نویسنده فیلمنامه چندان تعمدی در این مطلب نداشته است.
به هر حال اگر میخواهید یک فیلم افشاگرانه سیاسی از نوعی متفاوت ببینید ، این فیلم را از دست ندهید و توصیه دیگرم این است که شکیبایی خود را تا اواخر فیلم صبر کنید و فکر نکنید تنها شما هستید که از تعدد حوادث و شخصیتهای این فیلم و سرراست نبودنش خسته میشوید.
کارگردان: استفن گاگان (Stephen Gaghan)
فیلم “Syriana” به کارگردانی استفن گاگان ساخته شده است. گاگان قبل از ورود به عرصه کارگردانی، بیشتر بهعنوان فیلمنامهنویس شهرت داشت و برای فیلمنامه “Traffic” (2000) که به کارگردانی استیون سودربرگ ساخته شد، جایزه اسکار را دریافت کرده بود. او با “Syriana” بهنوعی کارگردانی و نویسندگی را بهطور همزمان به کار گرفت تا یکی از پیچیدهترین و تأثیرگذارترین فیلمهای دهه ۲۰۰۰ را خلق کند.
گاگان در “Traffic” با استفاده از چندین خط داستانی بهشکل موفقی به بررسی تأثیرات مختلف قاچاق مواد مخدر پرداخته بود و همین تکنیک را با مهارت بیشتر در “Syriana” به کار گرفت تا فساد و پیچیدگیهای موجود در صنعت نفت و سیاستهای جهانی را به تصویر بکشد. این فیلم با ساختاری پیچیده و چندلایه توانست توجه منتقدان و تماشاگران را جلب کند. گاگان با “Syriana” به نوعی توانست خود را بهعنوان یکی از مهمترین کارگردانان در زمینه تریلرهای سیاسی مطرح کند. فیلمسازی او در این اثر نشان از تسلط بالا بر هنر قصهگویی دارد، بهویژه زمانی که این قصهها با واقعیتهای تلخ و پیچیده دنیای معاصر پیوند خوردهاند.
بازیگران و نقشهای آنها:
یکی از برجستهترین ویژگیهای “Syriana” گروه بازیگری قدرتمند آن است. این فیلم از بازیگران مشهوری بهره میبرد که هر کدام در نقشهای خود بهشکل بینظیری ظاهر شدهاند:
- جرج کلونی (George Clooney) در نقش باب بارنز (Bob Barnes): جرج کلونی در این فیلم نقش یک مأمور قدیمی سیا را بازی میکند که در تلاش است تا پرده از یک شبکه پیچیده و پرخطر در خاورمیانه بردارد. شخصیت باب بارنز نمایانگر نوعی سرخوردگی و بحران هویت است که در میان مأموران اطلاعاتی که سالها در خدمت دولت بودهاند، دیده میشود. کلونی برای این نقش برنده جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد شد. او با اضافه کردن وزن و تغییر ظاهری برای این نقش، تعهد و جدیت خود را در بازیگری به نمایش گذاشت.
- مت دیمون (Matt Damon) در نقش برایان وودمن (Bryan Woodman): مت دیمون در این فیلم نقش یک تحلیلگر انرژی را بازی میکند که پس از یک حادثه تلخ خانوادگی، وارد دنیای تاریک و پیچیده سیاستهای نفتی میشود. وودمن بهطور ناخواسته درگیر معاملات و تصمیمات بزرگی میشود که تأثیرات جهانی دارند. شخصیت او بهنوعی نمایانگر فردی است که از یک دنیای عادی و خانوادگی به دنیای فساد و معاملات مخفیانه کشیده میشود.
- جفری رایت (Jeffrey Wright) در نقش بنت هالیدی (Bennett Holiday): جفری رایت نقش یک وکیل جوان را بازی میکند که مأمور شده تا یک قرارداد بزرگ نفتی را بررسی کند. نقش او در فیلم بهعنوان شخصیتی که باید میان اخلاقیات و خواستههای سیاسی تعادل برقرار کند، بسیار پیچیده و تأملبرانگیز است. هالیدی با چالشهایی روبروست که نشاندهنده مشکلات واقعی در دنیای کسب و کار و سیاست است.
- کریس کوپر (Chris Cooper) در نقش جیمی پاپ (Jimmy Pope): کریس کوپر نقش یک مدیر شرکت بزرگ نفتی را بازی میکند که با هر وسیلهای که در اختیار دارد، به دنبال افزایش منافع شرکت است. شخصیت او نمایانگر چهرهای سرد و بیرحم از صنعت نفت است که فقط به دنبال سودآوری است، بدون توجه به عواقب انسانی و اجتماعی تصمیمات خود.
داستان:
“Syriana” یک تریلر سیاسی پیچیده و چندلایه است که به بررسی فساد و پیچیدگیهای موجود در صنعت نفت و سیاستهای جهانی میپردازد. داستان فیلم از چندین خط داستانی مجزا تشکیل شده است که هر کدام بهنوعی به موضوع اصلی فیلم یعنی نفت و سیاستهای مربوط به آن متصل هستند.
خطوط داستانی مختلف در این فیلم شامل زندگی و مبارزات یک مأمور سیا، یک تحلیلگر انرژی، یک وکیل و مدیران شرکتهای نفتی میشود. هر یک از این شخصیتها در جریان داستان با دنیایی مواجه میشوند که بهشدت تحت تأثیر قدرت، پول و فساد قرار دارد. این داستانها بهشکل تدریجی به هم متصل میشوند و تصویری جامع از سیاستهای جهانی و تأثیرات آنها بر زندگی افراد عادی را نشان میدهند.
یکی از خطوط داستانی فیلم، مربوط به شخصیت باب بارنز (با بازی جرج کلونی) است که مأموریت دارد تا مانع فروش موشکهای ضد تانک به تروریستها در خاورمیانه شود. او در این مسیر با موانع و مشکلات زیادی مواجه میشود و بهتدریج پی میبرد که اهداف واقعی پشت این مأموریتها چیزی فراتر از آن چیزی است که به او گفته شده.
از سوی دیگر، برایان وودمن (با بازی مت دیمون) که یک تحلیلگر انرژی است، پس از یک تراژدی خانوادگی وارد دنیای پیچیده و تاریک سیاستهای نفتی میشود. او با شخصیتهایی روبرو میشود که تنها به منافع خود میاندیشند و برای رسیدن به این منافع از هیچچیز نمیگذرند.
در همین حال، بنت هالیدی (با بازی جفری رایت) بهعنوان یک وکیل جوان مأمور بررسی یک قرارداد بزرگ نفتی میشود و در طول داستان با مسائلی روبرو میشود که بهطور جدی اصول اخلاقی او را به چالش میکشند. او باید تصمیم بگیرد که آیا باید تسلیم خواستههای نامشروع شود یا تلاش کند تا حقیقت را آشکار سازد.
چرا باید این فیلم را دید:
“Syriana” یکی از آثاری است که با پرداختن به موضوعات مهم و حساس جهانی، مانند سیاستهای نفتی، فساد، تروریسم و تأثیرات آنها بر زندگی انسانها، مخاطب را به تفکر وامیدارد. این فیلم بهویژه برای کسانی که به مسائل سیاسی، اقتصادی و روابط بینالمللی علاقهمند هستند، بسیار جذاب و آموزنده است.
یکی از دلایل مهم برای دیدن این فیلم، بازیهای برجسته بازیگران آن است. جرج کلونی با نقشآفرینی بینظیر خود بهخوبی توانسته است پیچیدگیهای شخصیت باب بارنز را به تصویر بکشد و برای این نقش جایزه اسکار را دریافت کند. سایر بازیگران نیز با ایفای نقشهای خود به شکلی قابلتحسین توانستهاند به عمق و واقعگرایی فیلم کمک کنند.
از سوی دیگر، کارگردانی استفن گاگان در این فیلم نشان از تسلط و دانش عمیق او بر موضوعات پیچیده جهانی دارد. او با مهارت تمام توانسته است خطوط داستانی مختلف را به هم پیوند دهد و تصویری جامع و دقیق از دنیای سیاستهای نفتی و تأثیرات آنها ارائه دهد.
“Syriana” همچنین به دلیل پرداختن به موضوعات حساس و واقعی که کمتر در سینما به آنها پرداخته میشود، ارزشمند است. فیلم به تماشاگران نشان میدهد که چگونه سیاستها و تصمیمات قدرتهای بزرگ میتواند زندگی میلیونها نفر را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین، این فیلم از تماشاگر میخواهد تا فراتر از سطح ظاهری داستان نگاه کند و به تفکر عمیق درباره واقعیتهای جهانی بپردازد.
در نهایت، “Syriana” نه تنها یک فیلم سرگرمکننده و پرهیجان است، بلکه یک تریلر فکری و آموزشی است که با به چالش کشیدن مفاهیم قدرت، فساد و اخلاقیات، تماشاگران را به تأمل وادار میکند. این فیلم با طرح سؤالات مهم درباره جهان معاصر، از بیننده میخواهد که درک عمیقتری از دینامیکهای سیاسی و اقتصادی داشته باشد که جهان ما را شکل میدهند.
مطالب مرتبط
علیرضا جان سلام. خیلیها فیلم رو در جهت توهین به ایرانیها دیدند ولی به نظر من بیشترین توهین رو به سیاست و سیاستگذاران آمریکاتی و عدم درستبینی و آیندهنگریشان داشت.
دورود /
ممنون .. اطلاعات خوبی درباره این فیلم دادید .
البته پیشتر در مطلبی که روزنامه شرق چاپ کرده بود اشاره به سکانسهای مربوط به تهران شده بود که به خاطر اشتباه ویراستاری وحشتناکی که کرده بودند مجبور شدم با اونها تماس بگیرم که به دادگاه نرفتن سردبیر و مدیر مسئول روزنامه نشون داد احتمالا غیر از من کس دیگه ای متوجه موضوع نشده بود .
به هر حال .. یاد آوری جالبی بود ..
وقت خوش ./././././././